III RN 86/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok NSA, uznając, że spółka cywilna utworzona przez spółki z o.o. może być zarejestrowana jako podmiot gospodarczy, nawet jeśli prowadzi tę samą działalność.
Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku NSA, który odmówił wpisu do ewidencji działalności gospodarczej spółce cywilnej "D.-T.", utworzonej przez dwie spółki z o.o. NSA uznał, że spółka cywilna nie jest podmiotem gospodarczym, gdyż prowadzi tę samą działalność co spółki ją tworzące. Sąd Najwyższy uznał rewizję za uzasadnioną, stwierdzając, że spółka cywilna spełnia wymogi art. 2 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej i uchylił zaskarżony wyrok.
Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 1997 r., który utrzymał w mocy decyzję Wojewody W. o odmowie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej spółki cywilnej "D.-T.". Powodem odmowy było to, że spółka cywilna została utworzona przez dwie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które prowadziły taką samą działalność (turystyczną). NSA podzielił pogląd organów administracji, że w takiej sytuacji spółka cywilna nie jest podmiotem gospodarczym w rozumieniu ustawy o działalności gospodarczej. Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję nadzwyczajną, uznał ją za uzasadnioną. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej, podmiotem gospodarczym może być jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, utworzona zgodnie z przepisami prawa, jeżeli jej przedmiot działania obejmuje prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd Najwyższy stwierdził, że spółka cywilna "D.-T." spełnia te wymogi. Podkreślono, że spółki z o.o. mogą zawierać między sobą umowy spółki cywilnej, a wymóg formy pisemnej ma znaczenie dowodowe. Ponadto, przepisy o postępowaniu ewidencyjnym nie upoważniają organów administracji do kontrolowania zasadności wniosku o wpis, a jedynie do sprawdzania braków formalnych lub niedopuszczalności z innych przyczyn. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę NSA do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, spółka cywilna spełnia wymogi art. 2 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej i może być zarejestrowana jako podmiot gospodarczy.
Uzasadnienie
Przepis art. 2 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej definiuje podmiot gospodarczy jako osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, utworzoną zgodnie z przepisami prawa, której przedmiot działania obejmuje prowadzenie działalności gospodarczej. Spółka cywilna utworzona przez spółki z o.o. spełnia te kryteria. Przepisy ewidencyjne nie pozwalają organom na kontrolę zasadności wniosku o wpis.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Minister Sprawiedliwości (w zakresie uwzględnienia rewizji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „I.” Spółka z o.o. w B. | spółka | skarżący |
| Wojewoda W. | organ_państwowy | organ administracji |
| Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie | organ_państwowy | sąd niższej instancji |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | wnioskodawca rewizji nadzwyczajnej |
| spółka cywilna „D.-T.” | inne | podmiot ubiegający się o wpis |
Przepisy (8)
Główne
u.d.g. art. 2 § ust. 2
Ustawa o działalności gospodarczej
Podmiotem gospodarczym może być osoba fizyczna, osoba prawna, a także jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, utworzona zgodnie z przepisami prawa, jeżeli jej przedmiot działania obejmuje prowadzenie działalności gospodarczej.
Pomocnicze
u.d.g. art. 2 § ust. 1
Ustawa o działalności gospodarczej
u.d.g. art. 10 § pkt 2
Ustawa o działalności gospodarczej
u.d.g. art. 15 § ust. 1
Ustawa o działalności gospodarczej
Organ ewidencyjny dokonuje wpisu do ewidencji działalności gospodarczej stosownie do zgłoszenia.
k.c. art. 860
Kodeks cywilny
Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego art. 10
KPC art. 3933
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 39313
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka cywilna utworzona przez spółki z o.o. spełnia wymogi podmiotu gospodarczego zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej. Przepisy ewidencyjne nie pozwalają organom na kontrolę zasadności wniosku o wpis, a jedynie na sprawdzenie braków formalnych lub niedopuszczalności z innych przyczyn. Spółki z o.o. mogą zawierać między sobą umowy spółki cywilnej.
Odrzucone argumenty
Spółka cywilna nie jest podmiotem gospodarczym, ponieważ prowadzi tę samą działalność co spółki ją tworzące. Spółka nie przedstawiła dowodów na odrębną działalność i majątek ani pisemnej umowy spółki.
Godne uwagi sformułowania
Prowadzenie przez spółkę cywilną takiej samej działalności, co tworzące ją spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie jest przeszkodą do jej rejestracji jako podmiotu gospodarczego. przepisy o postępowaniu ewidencyjnym [...] nie upoważniają organów administracji do kontrolowania zasadności wniosku o wpisanie do ewidencji.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Wasilewski
członek
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rejestracji spółek cywilnych jako podmiotów gospodarczych oraz zakresu kontroli organów ewidencyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1998 roku (ustawa o działalności gospodarczej z 1988 r.). Obecnie obowiązuje ustawa Prawo przedsiębiorców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii definicji podmiotu gospodarczego i zakresu kontroli administracyjnej, co jest nadal aktualne w kontekście rejestracji firm.
“Spółka cywilna spółek z o.o. może być firmą? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 2 grudnia 1998 r. III RN 86/98 Prowadzenie przez spółkę cywilną takiej samej działalności, co tworzące ją spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie jest przeszkodą do jej rejestra- cji jako podmiotu gospodarczego (art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm.). Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Grudzieckiego, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 1998 r. sprawy ze skargi „I.” Spółki z o.o. w B. na decyzję Wojewody W. z dnia 28 kwietnia 1997 r. [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, na skutek rewizji nadzwyczajnej Minis- tra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warsza- wie z dnia 4 grudnia 1997 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Naczelnemu Sądowi Admi- nistracyjnemu do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Minister Sprawiedliwości w sprawie ze skargi „I.” Sp. z o.o. w B. na decyzję Wojewody W. z dnia 28 kwietnia 1997 r. w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji działalności gospodarczej spółki cywilnej „D.-T.”, wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 1997 r. [...] W wyroku tym NSA podzielił pogląd organów administracji, że spółka cywilna, utworzona przez dwie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie jest podmiotem gospodarczym w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm.) z tego względu, że wszystkie trzy spółki prowadzą taką sama działalność (tu - turystyczną). Podniesiono także w uzasadnieniu wyroku, iż spółka „D.T.” nie przedstawiła żadnych dowodów wykazujących jej odrębną dzia- 2 łalność i odrębny majątek, ani też pisemnej umowy spółki cywilnej. W rewizji nadz- wyczajnej zarzucono rażące naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 10 pkt 2 ustawy o działalności gospo- darczej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona z uwagi na rażące naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 2 ust. 1 oraz art. 10 pkt 2 tej ustawy nie zostały w rewizji nadzwyczajnej uzasadnione i nie mogą być rozpatrywane przez Sąd Najwyższy. Rewizje nadzwyczajne są bowiem rozpoznawane przy odpowiednim stosowaniu przepisów o postępowaniu kasacyjnym (art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilne- go...- Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.), a z nich wynika, że podstawy kasacyjne muszą zawierać uzasadnienie (art. 3933 KPC). Ustalone orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje, że nie mogą być rozpatrywane zarzuty naruszenia przepisów powołanych jako podstawy kasacyjne (odpowiednio – rewizji nadzwyczajnej), jeżeli nie uzasad- niono, na czym polega naruszenie tych przepisów. Według art. 2 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej podmiotem prowa- dzącym działalność gospodarczą, zwanym dalej „podmiotem gospodarczym”, może być osoba fizyczna, osoba prawna, a także jednostka organizacyjna nie mająca oso- bowości prawnej, utworzona zgodnie z przepisami prawa, jeżeli jej przedmiot działa- nia obejmuje prowadzenie działalności gospodarczej. Trafnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, iż ubiegająca się o wpis do rejestru działalności gospodarczej spółka cywilna „D.-T.” spełnia wymagania przewidziane w tym przepisie. Przede wszystkim - co nie jest negowane w zaskarżonym wyroku - spółki z ograniczoną odpowiedzialno- ścią mogą zawierać między sobą umowy spółki cywilnej, a obowiązek zawarcia takiej umowy w formie pisemnej ma tylko znaczenie dowodowe (art. 860 KC). Ponadto na- leży zauważyć, że przepisy o postępowaniu ewidencyjnym (Rozdział drugi ustawy o działalności gospodarczej - art. 13 - 19) nie upoważniają organów administracji do kontrolowania zasadności wniosku o wpisanie do ewidencji. Świadczy o tym w szczególności art. 15 ust. 1 tej ustawy, według którego organ ewidencyjny dokonuje wpisu do ewidencji działalności gospodarczej stosownie do zgłoszenia (chyba, że 3 zawiera ono braki formalne - art. 16 ustawy lub jest niedopuszczalne z innych przy- czyn - art. 17). Z tych względów na podstawie art. 39313 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI