III RN 85/98

Sąd Najwyższy1998-12-02
SAOSAdministracyjnepostępowanie egzekucyjneWysokanajwyższy
egzekucja administracyjnatytuł wykonawczyzarzut niedopuszczalnościuprawnienie do wystawienia tytułuSąd NajwyższyNSAprawo administracyjne

Sąd Najwyższy uchylił wyrok NSA, uznając, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z powodu wystawienia tytułu przez nieuprawniony podmiot powinien być badany przez organy egzekucyjne.

Prezes NSA wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku NSA, który oddalił skargę Bogdana Z. na postanowienie Izby Skarbowej w K. w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych. Skarżący kwestionował uprawnienie "Telekomunikacji Polskiej" S.A. do wystawiania tytułów wykonawczych i prowadzenia egzekucji administracyjnej. NSA uznał, że taki zarzut nie mieści się w katalogu z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Sąd Najwyższy uznał rewizję za uzasadnioną, stwierdzając, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 6 ustawy) obejmuje również sytuację, gdy tytuł wykonawczy został wystawiony przez podmiot nieuprawniony, co powinno być badane przez organ egzekucyjny.

Sprawa dotyczyła rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku NSA, który oddalił skargę Bogdana Z. na postanowienie Izby Skarbowej w K. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Bogdan Z. kwestionował uprawnienie "Telekomunikacji Polskiej" S.A. do wystawiania tytułów wykonawczych i prowadzenia egzekucji administracyjnej w zakresie usług teleksowych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzut wystawienia tytułu wykonawczego przez nieuprawniony podmiot nie jest objęty art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na skutek rewizji nadzwyczajnej, uznał ją za uzasadnioną. Podkreślono, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 pkt 6 ustawy) jest podstawowym środkiem obrony zobowiązanego i obejmuje sytuację, gdy tytuł wykonawczy został wystawiony przez podmiot nieuprawniony. Organ egzekucyjny jest obowiązany badać z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym kwestię właściwego tytułu wykonawczego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania NSA, który będzie musiał rozważyć dopuszczalność egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wystawionego przez "Telekomunikację Polską" S.A.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zarzut wystawienia tytułu wykonawczego przez podmiot nieuprawniony oznacza postawienie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej jest podstawowym środkiem obrony zobowiązanego i obejmuje sytuację, gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów formalnych, w tym został wystawiony przez podmiot nieuprawniony. Organ egzekucyjny ma obowiązek badać z urzędu dopuszczalność egzekucji, w tym kwestię właściwego tytułu wykonawczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Bogdan Z. (w zakresie możliwości badania zarzutu)

Strony

NazwaTypRola
Bogdan Z.osoba_fizycznaskarżący
Izba Skarbowa w K.instytucjaorgan egzekucyjny
Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowieinstytucjasąd niższej instancji
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnegoinstytucjawnoszący rewizję nadzwyczajną
Telekomunikacja Polska S.A.spółkawierzyciel

Przepisy (7)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § pkt 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Twierdzenie zobowiązanego, że tytuł egzekucyjny pochodzi od nieuprawnionego podmiotu, oznacza postawienie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny obowiązany jest do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 26 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Do wszczęcia egzekucji wymagany jest tytuł wykonawczy.

u.NSA art. 27 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

u.zm.k.p.c. art. 10

Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego

W postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 39311

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, biorąc pod uwagę z urzędu tylko nieważność postępowania.

k.p.c. art. 39313

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut wystawienia tytułu wykonawczego przez nieuprawniony podmiot stanowi zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w rozumieniu art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny ma obowiązek zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym kwestii właściwego tytułu wykonawczego.

Odrzucone argumenty

Zarzut wystawienia tytułu wykonawczego przez nieuprawniony podmiot nie mieści się w katalogu zarzutów z art. 33 pkt 1-7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (stanowisko NSA).

Godne uwagi sformułowania

Twierdzenie zobowiązanego, że tytuł egzekucyjny pochodzi od nie- uprawnionego podmiotu oznacza postawienie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Organ egzekucyjny obowiązany jest do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej w każdym prowadzonym przez siebie postępowaniu. Niedopuszczalność egzekucji bez właściwego tytułu wykonawczego wynika wprost z art. 26 § 1 ustawy, który do wszczęcia egzekucji wymaga - między innymi - tytułu wykonawczego. Nie może to oznaczać niczego innego, niż wymagania, że tytuł ten musi być - przede wszystkim - wystawiony przez podmiot do tego upoważniony.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Wasilewski

sędzia

Andrzej Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje sytuację wystawienia tytułu przez nieuprawniony podmiot oraz obowiązek organu egzekucyjnego badania tej kwestii."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z "Telekomunikacją Polską" S.A. i usługami teleksowymi, choć zasada jest ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa strony do obrony w postępowaniu egzekucyjnym i interpretacji kluczowego przepisu dotyczącego zarzutów. Pokazuje, jak ważne jest badanie formalnych podstaw egzekucji przez organy.

Czy "Telekomunikacja" może wystawić tytuł egzekucyjny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 2 grudnia 1998 r. III RN 85/98 Twierdzenie zobowiązanego, że tytuł egzekucyjny pochodzi od nie- uprawnionego podmiotu oznacza postawienie zarzutu niedopuszczalności eg- zekucji administracyjnej (art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o pos- tępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.). Przewodniczący SSN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 1998 r. sprawy ze skargi Bogdana Z. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 30 lipca 1996 r. [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 1997 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Naczelnemu Sądowi Admi- nistracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 1997 r. [...] w sprawie ze skargi Bogdana Z. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 30 lipca 1996 r. w przedmiocie zarzutów dotyczących postę- powania egzekucyjnego. Wyrokowi temu zarzucono rażące naruszenie art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) oraz art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Przeciwko Bogdanowi Z. była prowadzona egzekucja administracyjna na podstawie tytułu egzekucyjnego, wystawionego przez 2 „Telekomunikację Polską” S.A., obejmującego należności abonamentowe i za usługi teleksowe. W postępowaniu egzekucyjnym przed organami obu instancji, a następ- nie w skardze do NSA Bogdan Z. twierdził, że nie zawierał z „Telekomunikacją” umowy dotyczącej usług teleksowych oraz że „Telekomunikacja” nie jest uprawniona do wystawiania tytułów wykonawczych i dochodzenia swoich należności w trybie egzekucji administracyjnej. Zdaniem wnoszącego rewizję nadzwyczajną te ostatnie twierdzenia oznaczają zgłoszenie, określonego w art. 33 pkt 6 ustawy o postępowa- niu egzekucyjnym w administracji, zarzutu niedopuszczalności egzekucji administra- cyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę z tej przyczyny, że zarzut wystawienia tytułu wykonawczego przez nieuprawniony podmiot nie mieści się wśród zarzutów przewidzianych w art. 33 pkt 1 - 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, naruszył - zdaniem wnoszącego kasację - rażąco prawo. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Przewidziane w art. 33 zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzeku- cyjnego są podstawowym środkiem obrony zobowiązanego. Jednym z tych zarzutów jest „niedopuszczalność egzekucji administracyjnej” (art. 33 pkt 6 ustawy o postępo- waniu egzekucyjnym w administracji). Trafnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, że organ egzekucyjny obowiązany jest do badania z urzędu dopuszczalności egze- kucji administracyjnej w każdym prowadzonym przez siebie postępowaniu (art. 29 § 1 ustawy), mimo że nie ma prawa do badania zasadności obowiązku objętego tytu- łem wykonawczym. W niniejszej sprawie oznacza to, iż organy egzekucyjne powinny rozważyć dopuszczalność egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wyko- nawczego wystawionego przez „Telekomunikację” i w tym zakresie ich zachowanie podlegało kontroli NSA, nie były natomiast organy uprawnione do oceny, czy i jakiej treści została zawarta umowa między Bogdanem Z. a „Telekomunikacją”. Niedo- puszczalność egzekucji bez właściwego tytułu wykonawczego wynika wprost z art. 26 § 1 ustawy, który do wszczęcia egzekucji wymaga - między innymi - tytułu wyko- nawczego. Nie może to oznaczać niczego innego, niż wymagania, że tytuł ten musi być - przede wszystkim - wystawiony przez podmiot do tego upoważniony. Sąd Najwyższy nie wypowiada się co do dopuszczalności wystawiania tytułów wykonawczych i dochodzenia należności w drodze egzekucji administracyjnej przez 3 „Telekomunikację”. W postępowaniu z rewizji nadzwyczajnej stosuje się bowiem od- powiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące postępowania ka- sacyjnego (art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... - Dz.U, Nr 43, poz. 189 ze zm.). Z tych zaś przepisów (art. 39311 KPC) wynika wprost, że Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. Kwestia dopuszczalności wystawiania tytułów wykonawczych i prowadzenia egzekucji administracyjnej przez „Telekomunikację” będzie zatem przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Adminis- tracyjnego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Z tych względów na podstawie art. 39313 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... orzeczono jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI