III RN 79/98

Sąd Najwyższy1998-11-04
SAOSinneprawo o adwokaturzeWysokanajwyższy
adwokaturawpis na listęnieskazitelny charakteretyka zawodowaNSASąd Najwyższyrewizja nadzwyczajnakontrola orzeczeń

Sąd Najwyższy uchylił wyrok NSA, uznając, że sąd administracyjny nie może kontrolować podstawy faktycznej decyzji, jeśli nie stwierdzi naruszenia przepisów postępowania, a w tej sprawie materiał dowodowy uzasadniał odmowę wpisu na listę adwokatów.

Sprawa dotyczyła odmowy wpisu Joanny M. na listę adwokatów, mimo zwolnienia z egzaminu jako wieloletniego radcy prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości, uznając brak faktów podważających nieskazitelność charakteru kandydatki. Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, uchylił wyrok NSA, stwierdzając, że sąd administracyjny nie może kwestionować ustaleń faktycznych, jeśli nie stwierdzi naruszenia przepisów proceduralnych, a materiał dowodowy w sprawie faktycznie uzasadniał odmowę wpisu.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1998 r. dotyczył sprawy odmowy wpisu Joanny M. na listę adwokatów. Joanna M., jako wieloletni radca prawny, była zwolniona z wymogu złożenia egzaminu adwokackiego. Kluczową kwestią było ustalenie, czy spełnia ona wymóg nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, zgodnie z art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości, która utrzymywała w mocy odmowę wpisu, argumentując, że ani organy samorządu adwokackiego, ani Minister Sprawiedliwości nie przedstawili faktów podważających nieskazitelność charakteru skarżącej. Sąd Najwyższy, rozpatrując rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, uznał wyrok NSA za błędny. Sąd Najwyższy wskazał, że NSA nie wyjaśnił powodów swojego kluczowego ustalenia o braku faktów, podczas gdy materiał dowodowy zawierał informacje uzasadniające odmowę wpisu. W szczególności, Minister Sprawiedliwości powołał się na naruszenie przez Joannę M. uprawnień radcy prawnego, prowadzenie sprawy opiekuńczej sprzecznie z etyką, a także agresywny stosunek i brak poszanowania dla sądów i organów adwokatury, co dyskwalifikuje ją jako kandydatkę do zawodu. Sąd Najwyższy stwierdził, że ustalenia NSA pozostawały w sprzeczności z materiałem dowodowym i że NSA naruszył przepisy ustawy o NSA, opierając rozstrzygnięcie na błędnym założeniu o naruszeniu prawa materialnego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok NSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, NSA nie może kontrolować podstawy faktycznej, jeśli nie stwierdzi naruszenia przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że NSA naruszył przepisy ustawy o NSA, opierając swoje rozstrzygnięcie na błędnym założeniu o naruszeniu prawa materialnego, podczas gdy ustalona podstawa faktyczna uzasadniała zastosowanie tego prawa. NSA nie mógł kwestionować ustaleń faktycznych bez wykazania naruszenia przepisów proceduralnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości

Strony

NazwaTypRola
Joanna M.osoba_fizycznapowódka
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowystrona postępowania (wnioskodawca rewizji nadzwyczajnej)
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawieorgan_państwowysąd niższej instancji
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiejorgan_państwowyorgan samorządu adwokackiego

Przepisy (6)

Główne

Prawo o adwokaturze art. 65 § pkt 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Przepis ten wymaga nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Pomocnicze

u.NSA art. 22 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Dotyczy podstaw kontroli NSA nad decyzjami administracyjnymi.

u.NSA art. 59

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Dotyczy związku między ustaleniami faktycznymi a materiałem dowodowym.

KPA art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy oceny materiału dowodowego i podstawy faktycznej decyzji.

KPC art. 393 § 13 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy podstawy prawnej orzekania przez Sąd Najwyższy w sprawach rewizji nadzwyczajnej.

Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego art. 10

Argumenty

Skuteczne argumenty

NSA nie może kontrolować podstawy faktycznej decyzji bez stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania. Materiały dowodowe zebrane w sprawie uzasadniały odmowę wpisu na listę adwokatów. Ustalenia NSA pozostawały w rażącej sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym. NSA naruszył art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy o NSA, opierając rozstrzygnięcie na błędnym założeniu o naruszeniu prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja NSA, że brak jest faktów podważających nieskazitelność charakteru kandydatki.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny nie może kontrolować podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji administracyjnej, jeżeli nie stwierdzi naruszenia przepisów postępowania. ani organy samorządu adwokackiego ani Minister Sprawiedliwości nie byli w stanie przedstawić jakichkolwiek faktów podważających ocenę nieskazitelności charakteru skarżącego, a nie tylko brak jej wiedzy ani w uchwałach organów samorządu adwokackiego, jak i w decyzji Ministra Sprawiedliwości ustalone zostały fakty, a w ich konsekwencji oceny dotyczące cech charakteru Joanny M. i jej dotychczasowego zachowania, które prowadziły do wniosku, iż nie daje ona rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. posługiwanie się przez Joannę M. inwektywami w stosunku do organów wymiaru sprawiedliwości i organów adwokatury dyskwalifikuje ją jako kandydatkę do zawodu adwokata.

Skład orzekający

Andrzej Wasilewski

przewodniczący

Jerzy Kwaśniewski

sprawozdawca

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Granice kontroli sądów administracyjnych nad decyzjami administracyjnymi, zwłaszcza w kontekście oceny dowodów i charakteru kandydata do zawodu prawniczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury rewizji nadzwyczajnej i kontroli NSA nad decyzjami w przedmiocie wpisu na listę adwokatów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są ustalenia faktyczne i dowody w procesach decyzyjnych dotyczących dostępu do zawodów prawniczych, a także jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji w tym zakresie.

Czy sąd administracyjny może zignorować dowody świadczące o złym charakterze kandydata na adwokata? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 4 listopada 1998 r. III RN 79/98 Naczelny Sąd Administracyjny nie może kontrolować podstawy faktycz- nej zaskarżonej decyzji administracyjnej, jeżeli nie stwierdzi naruszenia przepi- sów postępowania. Przewodniczący SSN: Andrzej Wasilewski, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 1998 r. sprawy z po- wództwa Joanny M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 1997 r. [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Admi- nistracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 marca 1998 r. uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości nieuwzględniającą odwołania Joanny M. od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymującą w mocy odmowę wpisu na listę adwokatów. Podstawę tego wyroku stanowią następujące ustalenia: Skarżąca jako wieloletni radca prawny zwolniona była od wymogu złożenia egzaminu adwokackiego. Korzysta ona w pełni z praw publicznych, ukończyła uniwersyteckie studia prawnicze i uzyskała tytuł magistra prawa. Jedyne, co w sprawie podlegało ocenie to, czy skarżąca - stosownie do art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. Nr 16, poz. 124 ze zm.) - jest nieskazitelnego charakte- ru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Według NSA: „ani organy samorządu adwokackiego ani Minister 2 Sprawiedliwości nie byli w stanie przedstawić jakichkolwiek faktów podważających ocenę nieskazitelności charakteru skarżącego, a nie tylko brak jej wiedzy”. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku zarzucając mu rażące naruszenie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze oraz art. 80 KPA. Wniosek rewizji nadzwyczajnej doty- czył uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpozna- nia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie wyjaśnił powodów swego zasadniczego ustalenia, jakoby ocena organów samorządu adwokackiego oraz Ministra Sprawiedliwości, iż Joanna M. nie daje rękojmi prawid- łowego wykonywania zawodu adwokata, nie była oparta na jakichkolwiek faktach. Tymczasem w aktach sprawy zebrany został dość obfity materiał dowodowy, na podstawie którego zarówno w uchwałach organów samorządu adwokackiego, jak i w decyzji Ministra Sprawiedliwości ustalone zostały fakty, a w ich konsekwencji oceny dotyczące cech charakteru Joanny M. i jej dotychczasowego zachowania, które pro- wadziły do wniosku, iż nie daje ona rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu ad- wokata. Poprzestając na zaskarżonej do NSA decyzji Ministra Sprawiedliwości należy wskazać, że zawartą w niej ocenę Minister Sprawiedliwości wyprowadził powołując się w szczególności na zdarzenie dotyczące naruszenia przez Joannę M. uprawnień radcy prawnego przez podjęcie się pełnomocnictwa w określonej sprawie opiekuń- czej i prowadzenie jej sprzecznie z etyką zawodową. Natomiast ocenę o charakterze Joanny M. wyprowadzono z analizy licznych pism zainteresowanej, z których - zda- niem Ministra Sprawiedliwości - wynika agresywny stosunek i brak poszanowania sądu, prokuratury oraz organów samorządu adwokackiego. W szczególności posłu- giwanie się przez Joannę M. inwektywami w stosunku do organów wymiaru spra- wiedliwości i organów adwokatury dyskwalifikuje ją jako kandydatkę do zawodu ad- wokata. W tej sytuacji Sąd Najwyższy stwierdza, że zarzuty rewizji nadzwyczajnej są zasadne. Zasadnicze ustalenie zaskarżonego wyroku pozostaje bowiem w rażącej 3 sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem (art. 80 KPA w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym). Ponadto, NSA naruszył art. 22 ust. 2 pkt 1 powyższej ustawy, skoro oparł swe rozstrzygnięcie na tej podstawie, że zas- karżona decyzja narusza prawo materialne (art. 65 ust. 1 ustawy Prawo o adwokatu- rze). Tymczasem, ustalona w zaskarżonej decyzji podstawa faktyczna uzasadniała zastosowanie powyższego przepisu prawa materialnego. Sąd Najwyższy z powyższych przyczyn uznał, że rewizja nadzwyczajna ma usprawiedliwione podstawy i orzekł w myśl art. 393 13 § 1 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.). ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI