III RN 65/97

Sąd Najwyższy1997-12-03
SAOSAdministracyjnepostępowanie administracyjneWysokanajwyższy
samorząd terytorialnydecyzja administracyjnapodpiswójtburmistrzzarząd gminyNSASąd Najwyższyrewizja nadzwyczajna

Sąd Najwyższy uchylił wyrok NSA, uznając, że decyzje zarządu gminy wydane po 17 listopada 1995 r. powinny być podpisane przez wójta lub burmistrza, a nie przez wszystkich członków zarządu.

Sprawa dotyczyła rewizji nadzwyczajnej od wyroku NSA, który stwierdził nieważność decyzji Zarządu Gminy i Samorządowego Kolegium Odwoławczego z powodu braku podpisów wszystkich członków zarządu na decyzji. Sąd Najwyższy uchylił wyrok NSA, wskazując, że zgodnie ze zmianą ustawy o samorządzie terytorialnym z 1995 r., decyzje te podpisuje wójt lub burmistrz, a wymóg podpisów wszystkich członków zarządu stał się nieaktualny.

Rewizja nadzwyczajna Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyła wyroku NSA z dnia 28 lutego 1997 r., który stwierdził nieważność decyzji Zarządu Gminy O. z dnia 27 grudnia 1995 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 20 marca 1996 r. NSA uznał, że brak podpisów członków organu kolegialnego stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd Najwyższy uznał rewizję za zasadną, stwierdzając, że NSA rażąco naruszył prawo, ponieważ po zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym z 29 września 1995 r. (wchodzącej w życie 18 listopada 1995 r.), decyzje zarządu gminy w sprawach administracyjnych podpisuje wójt lub burmistrz, a wymóg podpisów wszystkich członków zarządu stał się nieaktualny. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok NSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja taka nie jest nieważna, jeśli podpisana jest przez wójta lub burmistrza i zawiera imiona i nazwiska pozostałych członków zarządu, którzy brali udział w jej wydaniu.

Uzasadnienie

Ustawa z dnia 29 września 1995 r. o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym zmieniła art. 39 ust. 3, stanowiąc, że decyzje zarządu gminy w sprawach administracyjnych podpisuje wójt lub burmistrz, a wymóg podpisów wszystkich członków zarządu stał się nieaktualny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego

Strony

NazwaTypRola
Marian R.osoba_fizycznaskarżący
Zarząd Gminy O.organ_państwowyorgan I instancji
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R.organ_państwowyorgan II instancji
Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinieorgan_państwowysąd niższej instancji
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawieorgan_państwowywnioskodawca rewizji nadzwyczajnej

Przepisy (11)

Główne

u.s.t. art. 39 § ust. 3

Ustawa o samorządzie terytorialnym

Po zmianie z 29 września 1995 r. decyzje zarządu gminy w sprawach administracyjnych podpisuje wójt lub burmistrz. W decyzji wymienia się imię i nazwisko członków zarządu, którzy brali udział w jej wydaniu.

Ustawa o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym oraz niektórych innych ustaw

Nowelizacja art. 39 ustawy o samorządzie terytorialnym.

Pomocnicze

u.s.t. art. 39 § ust. 3

Ustawa o samorządzie terytorialnym

Pierwotne brzmienie przepisu, które wymagało podpisów wszystkich członków zarządu.

Ustawa o dochodach i finansowaniu gmin art. 10 § ust. 2

Podstawa materialnoprawna decyzji Zarządu Gminy.

u.z.p. art. 8 § ust. 2

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych

Uprawnienie organów podatkowych do zaniechania ustalenia zobowiązań podatkowych.

u.z.p. art. 31 § ust. 1

Ustawa o zobowiązaniach podatkowych

Możliwość umorzenia zaległości podatkowych i odsetek.

u.NSA art. 22 § ust. 3

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji przez NSA.

u.NSA art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji przez NSA.

k.p.c. art. 39312

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania Sądu Najwyższego w przedmiocie rewizji nadzwyczajnej.

Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw art. 4 § 10

Podstawa orzekania Sądu Najwyższego.

Konstytucja RP art. 236 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa orzekania Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana art. 39 ust. 3 ustawy o samorządzie terytorialnym przez ustawę z dnia 29 września 1995 r. spowodowała, że decyzje zarządu gminy w sprawach administracyjnych podpisuje wójt lub burmistrz, a nie wszyscy członkowie zarządu. Pogląd NSA oparty na uchwale Sądu Najwyższego z 1992 r. stał się nieaktualny w świetle nowelizacji ustawy.

Odrzucone argumenty

Decyzja zarządu gminy jest nieważna z powodu braku podpisów wszystkich członków zarządu biorących udział w jej podjęciu (argument NSA).

Godne uwagi sformułowania

Po dniu 17 listopada 1995 r. decyzję wydaną przez samorząd gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje tylko wójt lub burmistrz, pomimo iż w decyzji takiej wymienia się imię i nazwisko każdego z członków zarządu, którzy brali udział w jej podjęciu brak podpisów członków organu kolegialnego należy uznać za rażące naruszenie prawa ustawodawca znowelizował art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym nieaktualny stał się pogląd Sądu Najwyższego

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Adam Józefowicz

sprawozdawca

Andrzej Wasilewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podpisywania decyzji administracyjnych przez organy samorządu terytorialnego po zmianach legislacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego po zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym z 1995 r. i spraw administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są zmiany legislacyjne i jak mogą one wpływać na interpretację przepisów, prowadząc do uchylenia wcześniejszych orzeczeń. Jest to przykład dynamicznego rozwoju prawa.

Kto naprawdę podpisuje decyzje w gminie? Sąd Najwyższy wyjaśnia po zmianie prawa!

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 3 grudnia 1997 r. III RN 65/97 Po dniu 17 listopada 1995 r. decyzję wydaną przez samorząd gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje tylko wójt lub burmistrz, pomimo iż w decyzji takiej wymienia się imię i nazwisko każdego z członków zarządu, którzy brali udział w jej podjęciu (art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, jednolity tekst: Dz.U. z 1996 r. Nr 13. poz. 74 ze zm. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 września 1995 r. o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 124, poz. 601). Przewodniczący SSN: Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Adam Józefowicz (sprawozdawca), Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 1997 r. sprawy ze skargi Mariana R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 20 marca 1996 r. [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty skarbowej wraz z odset- kami, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejs- cowego w Lublinie z dnia 28 lutego 1997 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Admi- nistracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Zarząd Gminy O. po rozpatrzeniu wniosku Mariana R. decyzją z dnia 27 grud- nia 1995 r. [...] nie wyraził zgody na zaniechanie poboru i na umorzenie kwoty 6.632 zł 90 gr z tytułu opłaty skarbowej oraz odsetek od tej opłaty w kwocie 11.610 zł 10 gr. Jako podstawę materialnoprawną swego rozstrzygnięcia powołał art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o dochodach i finansowaniu gmin (Dz. U. Nr 129, poz. 600). W uzasadnieniu decyzji Zarząd Gminy stwierdził, że z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (jednolity tekst: Dz. U z 1993 r. 2 Nr 108, poz. 486 ze zm.) wynika, iż uprawnione do zaniechania ustalenia zobowią- zań podatkowych są organy podatkowe. Zgodnie z art. 31 ust. 1 tej ustawy zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę mogą być umorzone przez Ministra Finansów lub or- gany podatkowe w przypadkach gospodarczo lub społecznie uzasadnionych. Stwier- dzenie, że wnioskodawca ma na utrzymaniu rodzinę i ściągnięcie opłaty zagroziłoby egzystencji rodziny nie stanowi podstawy umorzenia opłaty, bo wnioskodawca nie podjął pracy w ramach robót publicznych ani prac interwencyjnych oraz nie zwrócił się o rozłożenie należności na raty. Zarząd Gminy wydając decyzję negatywną kiero- wał się nie tylko słusznym interesem podatnika, ale także interesem gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpatrzeniu odwołania Mariana R. decyzją z dnia 20 marca 1996 r. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decy- zję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że brak jest współdziałania podat- nika w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji materialnej. Ze strony wnioskodawcy nie było prośby o przyjęcie go do pracy w ramach prac interwencyjnych lub robót pu- blicznych pomimo złożonej mu oferty pracy przez Wójta Gminy. Samorządowe Ko- legium Odwoławcze uznało, że brak jest w sprawie okoliczności gospodarczo i spo- łecznie uzasadnionych do umorzenia zaległości z tytułu opłaty skarbowej z tytułu za- wartych umów kupna-sprzedaży samochodów. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 28 lutego 1997 r. [...] po rozpoznaniu skargi Mariana R. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zarządu Gminy w O. z dnia 27 grudnia 1995 r. [...] i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. NSA uznał, że brak podpisów członków organu kolegialnego należy uznać za rażące naruszenie prawa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1992 r. III AZP 17/92, Naczel- ny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja zarządu gminy powinna być podpisana przez wszystkich członków zarządu biorących udział w podjęciu decyzji. W sprawie niniejszej decyzja Zarządu Gminy w O. z dnia 27 grudnia 1995 r. podpisana została tylko przez Wójta Gminy. Brak jest natomiast podpisów członków Zarządu Gminy bio- rących udział w podejmowaniu decyzji. Dlatego NSA na zasadzie art. 22 ust. 3 art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji. Od powyższego wyroku, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł 3 rewizję nadzwyczajną, w której zarzucił temu wyrokowi rażące naruszenie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.) oraz art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyj- nym. Skarżący wniósł o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy Naczel- nemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponow- nego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest zasadna, gdyż zaskarżony wyrok rażąco narusza przytoczone w niej przepisy prawa. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku NSA podał, że decyzja zarządu gminy podpisana tylko przez wójta Gminy jest dotknięta nieważnością z powodu braku pod- pisów członków zarządu gminy biorących udziału w jej podjęciu. Powyższy pogląd nie jest trafny. NSA przeoczył bowiem, że ustawą z dnia 29 września 1995 r. o zmia- nie ustawy o samorządzie terytorialnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 124, poz. 601), która weszła w życie z dniem 18 listopada 1995 r. ustawodawca znoweli- zował art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 39 ust. 3 ustawy o samorządzie terytorialnym, decyzje wy- dawane przez zarząd gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje wójt lub burmistrz. W decyzji takiej wymienia się imię i nazwisko członków zarządu, którzy brali udział w jej wydaniu. W związku z powyższą zmianą art. 39 ustawy o sa- morządzie terytorialnym nieaktualny stał się pogląd Sądu Najwyższego, wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1992 r., III AZP 17/92 (OSNCP 1993 z. 3 poz. 5) i nie mógł stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji za- rządu gminy, podpisanej tylko przez wójta gminy. Z akt sprawy wynika, że decyzja Zarządu Gminy O. z dnia 27 grudnia 1995 r. została podpisana przez wójta i zawiera ponadto imiona i nazwiska pozostałych członków zarządu, którzy brali udział w jej wydaniu. W związku z tym zostały spełnione wymagania, przewidziane w art. 39 ust. 3 wymienionej ustawy o samorządzie terytorialnym. Brak zatem było podstaw praw- nych do unieważnienia przez NSA zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprze- dzającej ją decyzji organu I instancji. Z powyższych przyczyn rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Z tych względów Sąd Najwyższy na zasadzie art. 39312 KPC w związku z art. 4 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, roz- porządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowa- niu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądo- wych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189) w związku z art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) orzekł, jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI