III RN 56/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się z decyzji Zarządu Miasta G. o rozwiązaniu umowy użytkowania wieczystego zawartej z małżeństwem Wernera i Ireny H. na nieruchomość budowlaną. Umowa przewidywała zabudowę działki domem mieszkalnym z częścią usługową w określonym terminie. Użytkownicy wieczystyi zabudowali działkę pawilonem usługowym, który następnie został dopuszczony do użytkowania, a w 1996 r. zameldowali się w nim na pobyt stały. Twierdzili, że tym samym spełnili warunki umowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze i Naczelny Sąd Administracyjny podtrzymały decyzję o rozwiązaniu umowy, wskazując na niedotrzymanie terminów zabudowy i brak wystąpienia o pozwolenie na budowę domu mieszkalnego. Rewizja nadzwyczajna Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego zarzuciła rażące naruszenie prawa, argumentując m.in. fikcję prawną przy zawieraniu umowy (grunt był już zabudowany) oraz fakt zameldowania jako dowód spełnienia funkcji mieszkalnej. Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną. Podkreślono, że o przeznaczeniu obiektu budowlanego na cele mieszkalne decyduje właściwy organ nadzoru budowlanego, a nie fakt zameldowania. Stwierdzono, że użytkownicy nie wystąpili o pozwolenia budowlane i nie wywiązali się z obowiązku zabudowy zgodnie z umową, co uzasadniało rozwiązanie umowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przeznaczenia obiektów budowlanych, znaczenia zameldowania w kontekście spełnienia wymogów mieszkaniowych oraz zasad rozwiązywania umów użytkowania wieczystego z powodu niedotrzymania warunków zabudowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z umową użytkowania wieczystego i istniejącym obiektem budowlanym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy fakt zameldowania osób na pobyt stały w obiekcie budowlanym, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie budowlane, decyduje o tym, czy obiekt ten odpowiada warunkom obiektu przeznaczonego na cele mieszkalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, o tym czy obiekt budowlany odpowiada warunkom obiektu przeznaczonego na cele mieszkalne decyduje właściwy organ nadzoru budowlanego, a nie fakt zameldowania w nim osób na pobyt stały.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że meldunek służy celom ewidencyjnym i jest dowodem miejsca zamieszkania, ale nie przesądza o przeznaczeniu lokalu. O tym, czy lokal jest mieszkalny, decyduje jego przeznaczenie zgodnie z przepisami, a o zgodności obiektu budowlanego z warunkami dla obiektów mieszkalnych decyduje organ nadzoru budowlanego.
Czy niedotrzymanie terminu zabudowy gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste, w sytuacji gdy na gruncie znajduje się już obiekt usługowy, w którym użytkownicy wieczystyi zameldowali się na pobyt stały, uzasadnia rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli użytkownik wieczysty nie wywiązał się z obowiązku zabudowy zgodnie z umową, nie wystąpił o pozwolenie na budowę i nie rozpoczął budowy zgodnie z przeznaczeniem, rozwiązanie umowy jest uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że umowa użytkowania wieczystego zobowiązywała do budowy domu mieszkalnego z częścią handlowo-usługową w określonym terminie. Mimo istnienia pawilonu usługowego i zameldowania, użytkownicy nie podjęli działań zmierzających do wywiązania się z umowy w zakresie budowy domu mieszkalnego, co uzasadniało rozwiązanie umowy na podstawie art. 26 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w związku z art. 240 KC.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Werner - Franciszek H. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Irena H. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. | instytucja | organ administracji |
| Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu | instytucja | sąd administracyjny |
| Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego | instytucja | wnioskodawca rewizji nadzwyczajnej |
| Zarząd Miasta G. | organ_państwowy | organ administracji |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | właściciel gruntu |
| Gmina Miejska G. | organ_państwowy | właściciel gruntu |
Przepisy (24)
Główne
Prawo budowlane art. 54
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Decyduje o tym, czy obiekt budowlany odpowiada warunkom obiektu przeznaczonego na cele mieszkalne.
o gospodarce gruntami art. 26
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Umożliwia rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego i odebranie gruntów w przypadku niedotrzymania warunków zabudowy.
KC art. 240
Kodeks cywilny
Reguluje możliwość rozwiązania umowy użytkowania wieczystego.
o NSA art. 25 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Wymaga od użytkownika wieczystego zagospodarowania gruntu zgodnie z umową.
o gospodarce gruntami art. 20
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Oddanie w użytkowanie wieczyste gruntu zabudowanego następuje z równoczesną sprzedażą budynków.
Pomocnicze
o własności lokali art. 2 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych
KPA art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
o NSA art. 21
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Określa właściwość NSA do kontroli legalności decyzji administracyjnych.
Ustawa z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... art. 10
KPC art. 388 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 393 § 19
Kodeks postępowania cywilnego
KC art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Interpretacja umowy na podstawie zgodnego zamiaru stron.
KC art. 46 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja nieruchomości.
KC art. 235
Kodeks cywilny
Własność budynku wzniesionego na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste.
Konstytucja RP art. 236 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
o zagospodarowaniu przestrzennym art. 41
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Prawo budowlane art. 32 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Dotyczy pozwoleń budowlanych.
o ewidencji ludności art. 6
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Cel ewidencyjny meldunku.
o ewidencji ludności art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Cel ewidencyjny meldunku.
o własności lokali art. 2 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Definicja lokalu mieszkalnego.
o najmie lokali art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych
Definicja lokalu mieszkalnego.
Prawo budowlane art. 3 § pkt 6
Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
O przeznaczeniu obiektu budowlanego decyduje organ nadzoru budowlanego, a nie fakt zameldowania. • Niedotrzymanie terminu zabudowy zgodnie z umową użytkowania wieczystego uzasadnia jej rozwiązanie. • Brak wystąpienia o pozwolenie na budowę domu mieszkalnego stanowi naruszenie warunków umowy.
Odrzucone argumenty
Zameldowanie na pobyt stały w pawilonie usługowym oznacza spełnienie warunków obiektu mieszkalnego. • Umowa użytkowania wieczystego powinna uwzględniać fikcję prawną dotyczącą istniejącego pawilonu jako nowo wybudowanego obiektu. • Naruszenie przepisów KPA w toku postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
o tym czy obiekt budowlany, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie budowlane, odpowiada warunkom jakim w myśl obowiązujących przepisów musi czynić zadość obiekt przeznaczony na cele mieszkalne, decyduje właściwy organ nadzoru budowlanego • nie fakt zameldowania w nim osób na pobyt stały • przyjął fikcję, określając mianowicie, że Urząd Miasta G. sprzedaje grunt niezabudowany
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Andrzej Wasilewski
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeznaczenia obiektów budowlanych, znaczenia zameldowania w kontekście spełnienia wymogów mieszkaniowych oraz zasad rozwiązywania umów użytkowania wieczystego z powodu niedotrzymania warunków zabudowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z umową użytkowania wieczystego i istniejącym obiektem budowlanym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między formalnymi wymogami prawa budowlanego a próbą dostosowania istniejącej zabudowy do potrzeb mieszkaniowych, ilustrując, że zameldowanie nie zastąpi formalnych pozwoleń.
“Czy zameldowanie czyni z pawilonu handlowego dom mieszkalny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.