Orzeczenie · 2002-01-18

III RN 54/01

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2002-01-18
SAOSAdministracyjneprawo celneWysokanajwyższy
prawo celneopłaty celnesiedziba urzędumiejsce uznaneczynności służboweNSASąd Najwyższyrewizja nadzwyczajna

Rewizja nadzwyczajna została wniesiona od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), który uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego o wymierzeniu Spółce z o.o. „S.” opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Opłata została naliczona za czynności funkcjonariuszy celnych wykonywane poza siedzibą urzędu, w miejscu uznanym przez organy celne. Organy celne argumentowały, że siedziba spółki jest „miejscem uznanym” w rozumieniu Kodeksu celnego, a opłata ma charakter rekompensaty za czynności wykonywane poza urzędem lub godzinami pracy. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że jej siedziba powinna być traktowana jako „miejsce uznane” bez dodatkowych opłat. NSA uznał, że „siedziba urzędu celnego” oznacza miejscowość, a nie konkretny adres, co wykluczało naliczenie opłaty w tym przypadku. Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną, podzielając interpretację NSA, że siedziba urzędu celnego to miejscowość, a nie konkretny adres, co ma kluczowe znaczenie dla stosowania art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego. Sąd Najwyższy podkreślił, że definicja „miejsca uznanego” z art. 3 § 1 pkt 7 KC nie może być arbitralnie stosowana do interpretacji zwrotu „poza siedzibą urzędu celnego” z art. 275 § 4 pkt 5 KC. Sąd uznał również, że odwołanie do orzecznictwa TSUE jest dopuszczalne, jeśli poprzedza je wystarczająca argumentacja prawna oparta na prawie polskim.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia „siedziba urzędu celnego” w kontekście opłat manipulacyjnych oraz dopuszczalność odwoływania się do orzecznictwa TSUE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego przepisu Kodeksu celnego i stanu prawnego z początku lat 2000.

Zagadnienia prawne (2)

Jak należy interpretować pojęcie „siedziba urzędu celnego” na potrzeby stosowania art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego w kontekście opłat manipulacyjnych dodatkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Siedziba urzędu celnego oznacza miejscowość, w której znajduje się urząd, a nie jego konkretny adres (ulica, numer domu).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że interpretacja Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prawidłowa. Odwołanie się do rozporządzenia określającego siedziby urzędów celnych jest właściwe, a pojęcie „siedziba” w tym kontekście oznacza miejscowość. Definicja „miejsca uznanego” z art. 3 § 1 pkt 7 KC nie może być arbitralnie stosowana do interpretacji zwrotu „poza siedzibą urzędu celnego”.

Czy dopuszczalne jest odwoływanie się przez polskie sądy do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawach dotyczących prawa UE, które jest przedmiotem dostosowań polskiego ustawodawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest to dopuszczalne, pod warunkiem przedstawienia rozwiniętej i wystarczającej argumentacji prawnej opartej na przepisach prawa polskiego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że polskie sądy mogą odwoływać się do orzecznictwa TSUE, ale musi to być poprzedzone gruntowną analizą prawa krajowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono rewizję nadzwyczajną
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (potwierdzając wyrok NSA)

Strony

NazwaTypRola
„S.” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkaskarżąca
Prezes Głównego Urzędu Ceł w W.organ_państwowyorgan
Dyrektor Urzędu Celnego w W.organ_państwowyorgan
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższegoorgan_państwowywnioskodawca rewizji nadzwyczajnej

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 275 § § 4 pkt 5

Kodeks celny

Opłata manipulacyjna dodatkowa pobierana jest za czynności służbowe podejmowane na wniosek osoby zainteresowanej poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego. Siedziba urzędu celnego oznacza miejscowość, a nie konkretny adres.

Pomocnicze

k.c. art. 3 § § 1 pkt 7

Kodeks celny

Definicja „miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organ celny” jako innego niż urząd celny miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane w przepisach prawa celnego.

k.c. art. 3 § § 1 pkt 21

Kodeks celny

Definicja „urzędu celnego” jako jednostki organizacyjnej administracji celnej.

k.c. art. 277 § 13

Kodeks celny

Przepis dotyczący czynności kontroli celnej wykonywanych poza urzędem celnym lub miejscem wyznaczonym/uznanym, który nie miał zastosowania w tej sprawie.

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Finansów § § 7 pkt 5

Określa stawkę manipulacyjną dodatkową za czynności służbowe wykonywane poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r.

W sprawie utworzenia urzędów celnych oraz określenia ich siedzib. Siedzibą Urzędu Celnego w W. jest W. (miejscowość).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Siedziba urzędu celnego to miejscowość, a nie konkretny adres. • Definicja „miejsca uznanego” z art. 3 § 1 pkt 7 KC nie może być arbitralnie stosowana do interpretacji zwrotu „poza siedzibą urzędu celnego” z art. 275 § 4 pkt 5 KC. • Odwołanie do orzecznictwa TSUE jest dopuszczalne, jeśli poprzedza je wystarczająca argumentacja prawna oparta na prawie polskim.

Odrzucone argumenty

Interpretacja „siedziby urzędu celnego” jako konkretnego adresu (ulica, numer domu) przez organy celne i Pierwszego Prezesa SN. • Stosowanie definicji „miejsca uznanego” do interpretacji zwrotu „poza siedzibą urzędu celnego”.

Godne uwagi sformułowania

Siedzibą urzędu celnego, którego funkcjonariusze przeprowadzili czynności służbowe w "miejscu uznanym", jest miasto, a nie adres tego urzędu. • Dopuszczalne jest odwoływanie się przez sądy do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w dziedzinie prawa Unii Europejskiej będącego przedmiotem działań dostosowawczych polskiego ustawodawcy, o ile uprzednio zostanie przedstawiona rozwinięta i wystarczająca argumentacja prawna w oparciu o przepisy prawa polskiego. • Trafny jest pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że treść użytego w przepisie art. 3 § 1 pkt 7 Kodeksu celnego sformułowania: „inne niż urząd celny miej- sce” ma inny zakres znaczeniowy niż treść użytego w przepisie art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego zwrotu: „poza siedzibą urzędu celnego”. • Określanie siedziby organów państwowych i osób prawnych poprzez wskazanie miejscowości nie jest niczym niezwykłym i niecodziennym w polskim ustawodawstwie, wręcz przeciwnie jest to utrwalona praktyka ustawodawcza.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Andrzej Wasilewski

sędzia

Andrzej Wróbel

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia „siedziba urzędu celnego” w kontekście opłat manipulacyjnych oraz dopuszczalność odwoływania się do orzecznictwa TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu Kodeksu celnego i stanu prawnego z początku lat 2000.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu prawa celnego i interpretacji kluczowych pojęć, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Odwołanie do prawa UE dodaje jej szerszego kontekstu.

Czy siedziba urzędu celnego to miasto czy konkretny adres? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o opłaty.

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst