III RN 47/02

Sąd Najwyższy2002-11-14
SAOSAdministracyjnepostępowanie dyscyplinarneWysokanajwyższy
straż granicznapostępowanie dyscyplinarnesąd administracyjnysąd najwyższyrewizja nadzwyczajnawłaściwość sądukontrola sądowa

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie NSA odrzucające skargę funkcjonariusza Straży Granicznej na orzeczenie dyscyplinarne, uznając, że skarga taka przysługuje.

Funkcjonariusz Straży Granicznej wniósł skargę na orzeczenie dyscyplinarne. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) odrzucił skargę, uznając się za niewłaściwy do rozpoznawania spraw dyscyplinarnych funkcjonariuszy Straży Granicznej. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, argumentując, że ustawa o Straży Granicznej przewiduje skargę do sądu administracyjnego. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, uchylając postanowienie NSA.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Straży Granicznej, Leszka J., na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 września 2001 r. odrzucił tę skargę, powołując się na art. 19 pkt 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, który wyłączał właściwość NSA w sprawach dyscyplinarnych, chyba że ustawa stanowi inaczej. NSA uznał, że żadna ustawa nie poddaje kontroli NSA orzecznictwa dyscyplinarnego w Służbie Granicznej. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od tego postanowienia, zarzucając rażące naruszenie przepisów, w tym art. 136b ust. 5 ustawy o Straży Granicznej oraz art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP. Argumentował, że zgodnie z art. 136b ust. 5 ustawy o Straży Granicznej, na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, uznał rację Ministra Sprawiedliwości. Stwierdził, że skoro art. 136b ust. 5 ustawy o Straży Granicznej (w brzmieniu obowiązującym od 15 czerwca 2001 r.) wprost stanowi o prawie do skargi do sądu administracyjnego, to wyłączenie właściwości NSA wynikające z art. 19 pkt 3 ustawy o NSA nie ma zastosowania w tym konkretnym przypadku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie NSA, uznając, że odrzucenie skargi było rażącym naruszeniem prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przysługuje.

Uzasadnienie

Art. 136b ust. 5 ustawy o Straży Granicznej w brzmieniu obowiązującym od 15 czerwca 2001 r. wprost stanowi, że na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszowi przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Tym samym, wyłączenie właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach dyscyplinarnych, wynikające z art. 19 pkt 3 ustawy o NSA, nie ma zastosowania w tym przypadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Leszek J. (skarżący)

Strony

NazwaTypRola
Leszek J.osoba_fizycznaskarżący
Komendant Główny Straży Granicznej w W.organ_państwowyorgan wydający orzeczenie dyscyplinarne
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnoszący rewizję nadzwyczajną

Przepisy (7)

Główne

u.SG art. 136b § ust. 5

Ustawa o Straży Granicznej

Przepis ten stanowi podstawę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne funkcjonariusza Straży Granicznej.

Pomocnicze

u.NSA art. 19 § pkt 3

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepis ten wyłącza właściwość NSA w sprawach dyscyplinarnych, chyba że ustawa stanowi inaczej. W niniejszej sprawie ustawa o Straży Granicznej stanowi inaczej.

u.NSA art. 27 § ust. 2

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa zarzutu Ministra Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej dotycząca rażącego naruszenia przepisu.

Konst. art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa zarzutu Ministra Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej dotycząca prawa do sądu.

Konst. art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawa zarzutu Ministra Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej dotycząca zasady państwa prawnego.

KPC art. 39313 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw art. 10

Ustawa wprowadzająca zmiany proceduralne, na podstawie której orzekał Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 136b ust. 5 ustawy o Straży Granicznej przewiduje skargę do sądu administracyjnego na orzeczenie dyscyplinarne. Wyłączenie właściwości NSA w sprawach dyscyplinarnych nie ma zastosowania, gdy ustawa szczególna stanowi inaczej.

Odrzucone argumenty

NSA nie jest właściwy w sprawach dyscyplinarnych funkcjonariuszy Straży Granicznej, zgodnie z art. 19 pkt 3 ustawy o NSA.

Godne uwagi sformułowania

Funkcjonariuszowi Straży Granicznej przysługuje skarga do sądu administracyjnego na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne. Sąd Najwyższy [...] uchylił zaskarżone postanowienie.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Andrzej Wasilewski

sprawozdawca

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu administracyjnego w sprawach dyscyplinarnych funkcjonariuszy służb mundurowych, gdy ustawa szczególna przewiduje taką możliwość."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Straży Granicznej i brzmienia przepisów obowiązujących w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy prawa funkcjonariuszy służb mundurowych do sądu w kontekście postępowań dyscyplinarnych, co jest ważnym zagadnieniem z punktu widzenia praw człowieka i praworządności.

Czy funkcjonariusz Straży Granicznej ma prawo do sądu w sprawie dyscyplinarnej? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 14 listopada 2002 r. III RN 47/02 Funkcjonariuszowi Straży Granicznej przysługuje skarga do sądu admi- nistracyjnego na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne (art. 136b ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, Dz.U. Nr 78, poz. 462 ze zm. - w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 czerwca 2001 r.). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 listopa- da 2002 r. sprawy ze skargi Leszka J. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej w W. z dnia 4 lipca 2001 r. [...] w przedmiocie wymie- rzenia kary dyscyplinarnej, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2001 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 wrze- śnia 2001 r. [...] odrzucił skargę Leszka J. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 4 lipca 2001 r [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administra- cyjny stwierdził, że: „Stosownie do art. 19 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Na- czelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), Sąd ten nie jest właściwy w sprawach dyscyplinarnych, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ani ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Służbie Granicznej (Dz.U. Nr 78, poz. 462 ze zm.), ani żadna inna ustawa nie poddają orzecznictwa dyscyplinarnego w Służbie Granicz- nej, dotyczącego jej funkcjonariuszy kontroli NSA”. 2 Minister Sprawiedliwości pismem z dnia 28 marca 2002 r. [...] wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2001 r. [...], zarzucając temu postanowieniu rażące naruszenie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Admini- stracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), art. 136 b ust. 5 ustawy z dnia 12 paź- dziernika 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. Nr 78, poz. 462 ze zm.) oraz art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, i w konsekwencji, na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekaza- nie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że: „stosownie do treści art. 136 b ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne funkcjona- riuszom przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wedle art. 19 pkt 3 ustawy o NSA Naczelny Sąd Administracyjny nie jest wła- ściwy „w sprawach dyscyplinarnych, chyba że ustawa stanowi inaczej”. Skoro więc art. 136b ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 czerwca 2001 r.) stanowi, że na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne funkcjonariuszowi przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to oznacza to, że w danym wypadku nie obowiązuje wynikające z dyspozycji art. 19 pkt 3 ustawy o NSA wyłączenie właściwości tego Sądu. W tej sytuacji, w rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucając postanowieniem z dnia 10 września 2001 r. [...] skargę Leszka J. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 4 lipca 2001 r [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarne, rażąco naru- szył art. 136b ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 czerwca 2001 r.). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313 § 1 KPC w związku z art.10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz.189 ze zm.) orzekł jak w sentencji. ========================================