III RN 4/96
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła odmowy wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dla Marka K. w zakresie wynajmu lokali mieszkalnych. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wcześniej oddalił skargę wnioskodawcy, uznając, że wynajem lokali mieszkalnych stanowi jedynie pobieranie pożytków cywilnych z rzeczy i nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł rewizję nadzwyczajną, kwestionując błędną wykładnię art. 2 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej przez NSA. Rzecznik argumentował, że ustawa wymaga jedynie prowadzenia działalności w celach zarobkowych i na własny rachunek, a nie dodatkowych warunków jak profesjonalizm czy znaczący rozmiar. Sąd Najwyższy, analizując przepisy ustawy o działalności gospodarczej oraz ustawy o podatku od towarów i usług, uznał rewizję nadzwyczajną za uzasadnioną. Sąd podkreślił, że choć skala przedsięwzięcia ma znaczenie, nie można być zbyt restrykcyjnym w definiowaniu działalności gospodarczej. Zwrócono uwagę na fakt, że nawet działalność uboczna, stanowiąca dodatkowe źródło dochodu, jest co do zasady kwalifikowana jako działalność gospodarcza. W kontekście wnioskodawcy, który prowadził już wpisaną działalność gospodarczą (pośrednictwo, usługi budowlane) i planował wynajem trzech lokali mieszkalnych, Sąd Najwyższy uznał, że jest to wystarczająca skala, aby uznać ją za działalność gospodarczą podlegającą wpisowi do ewidencji. Sąd uchylił zaskarżony wyrok NSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że wynajem lokali mieszkalnych może być uznany za działalność gospodarczą podlegającą wpisowi do ewidencji, nawet przy niewielkiej skali, jeśli spełnione są podstawowe przesłanki ustawowe.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1996 roku i ustawy o działalności gospodarczej z 1988 roku. Obecnie obowiązują inne przepisy dotyczące rejestracji działalności gospodarczej (CEIDG).
Zagadnienia prawne (2)
Czy wynajem lokali mieszkalnych, prowadzony przez osobę fizyczną, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o działalności gospodarczej, wymagającą wpisu do ewidencji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wynajem lokali mieszkalnych może stanowić działalność gospodarczą, jeśli jest prowadzony w celach zarobkowych i na własny rachunek, nawet jeśli nie jest prowadzony w znacznym rozmiarze.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustawa o działalności gospodarczej wymaga jedynie prowadzenia działalności w celach zarobkowych i na własny rachunek. Skala przedsięwzięcia, zwłaszcza gdy jest komplementarna do innej zarejestrowanej działalności i obejmuje kilka lokali, jest wystarczająca do uznania jej za działalność gospodarczą.
Czy pobieranie pożytków cywilnych z rzeczy (wynajem lokali) jest wyłączone z definicji działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pobieranie pożytków cywilnych z rzeczy nie jest automatycznie wyłączone z definicji działalności gospodarczej, jeśli spełnione są przesłanki z ustawy o działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że ustawa o działalności gospodarczej nie wyklucza takiej działalności, a jej kwalifikacja zależy od spełnienia ustawowych przesłanek, takich jak cel zarobkowy i prowadzenie na własny rachunek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marek K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | wnoszący rewizję nadzwyczajną |
| Wojewoda W. | organ_państwowy | organ administracji |
| Zastępca Kierownika Biura Obsługi Mieszkańców Urzędu Dzielnicy Ś. Gminy W.-C. | organ_państwowy | organ administracji |
| Naczelny Sąd Administracyjny | instytucja | sąd niższej instancji |
Przepisy (7)
Główne
u.dz.gosp. art. 2 § 1
Ustawa o działalności gospodarczej
Działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa, prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek podmiotu prowadzącego taką działalność.
k.p.c. art. 393 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie rewizji nadzwyczajnej.
Pomocnicze
u.dz.gosp. art. 9 § 1
Ustawa o działalności gospodarczej
Działalność osoby fizycznej, z której zarobek stanowi dodatkowe źródło dochodu tej osoby (uboczne zajęcie zarobkowe), podlega zgłoszeniu do ewidencji, chyba że należy do wyjątków.
u.dz.gosp. art. 8 § 1
Ustawa o działalności gospodarczej
Podjęcie działalności gospodarczej wymaga zgłoszenia do ewidencji.
u.p.t.u. art. 5 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podatnikami są osoby fizyczne wykonujące we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeżeli zostały wykonane jednorazowo.
k.c. art. 53 § 2
Kodeks cywilny
Definicja pożytków cywilnych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o działalności gospodarczej wymaga jedynie prowadzenia działalności w celach zarobkowych i na własny rachunek. • Działalność uboczna, stanowiąca dodatkowe źródło dochodu, jest co do zasady kwalifikowana jako działalność gospodarcza. • Podleganie opodatkowaniu VAT w zakresie wynajmu lokali mieszkalnych wskazuje na charakter gospodarczy tej działalności. • Skala przedsięwzięcia (posiadanie i plan wynajmu kilku lokali) jest wystarczająca do uznania jej za działalność gospodarczą. • Komplementarność wynajmu lokali do już zarejestrowanej działalności gospodarczej wnioskodawcy.
Odrzucone argumenty
Wynajem lokali mieszkalnych to jedynie pobieranie pożytków cywilnych z rzeczy, a nie działalność gospodarcza. • Działalność gospodarcza wymaga prowadzenia jej w sposób profesjonalny, podporządkowania regułom opłacalności i zysku, powtarzalności działań i uczestnictwa w obrocie gospodarczym (pogląd NSA).
Godne uwagi sformułowania
Do uznania "wynajmu lokali mieszkalnych" za działalność gospodarczą nie jest wymagane, aby najem był prowadzony w znacznym rozmiarze. • Nie można jednakże być zbyt restrykcyjnym w określaniu zakresu pojęcia "działalność gospodarcza". • Działalność uboczna, z istoty rzeczy prowadzona w niewielkim rozmiarze (bo stanowi dodatkowe źródło dochodu) jest zatem co do zasady kwalifikowana jako działalność gospodarcza, gdyż podlega wpisowi do ewidencji.
Skład orzekający
Janusz Łętowski
przewodniczący
Kazimierz Jaśkowski
sprawozdawca
Andrzej Kijowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że wynajem lokali mieszkalnych może być uznany za działalność gospodarczą podlegającą wpisowi do ewidencji, nawet przy niewielkiej skali, jeśli spełnione są podstawowe przesłanki ustawowe."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1996 roku i ustawy o działalności gospodarczej z 1988 roku. Obecnie obowiązują inne przepisy dotyczące rejestracji działalności gospodarczej (CEIDG).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje ewolucję rozumienia działalności gospodarczej i jak sądy interpretują przepisy, które mogą wydawać się oczywiste. Jest to przykład walki obywatela z aparatem administracyjnym i urzędniczą wykładnią prawa.
“Czy wynajem mieszkania to biznes? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy potrzebujesz wpisu do ewidencji!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.