Orzeczenie · 2003-01-08

III RN 240/01

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2003-01-08
SAOSinneprawo własności przemysłowejnajwyższy
znak towarowyforma przestrzennazdolność odróżniającaklockiLEGOUrząd PatentowySąd Najwyższyprawo własności przemysłowejfunkcjonalnośćmonopolizacja

Sprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła rewizji nadzwyczajnej Prezesa Urzędu Patentowego od decyzji Komisji Odwoławczej przy Urzędzie Patentowym RP, która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Patentowego o unieważnieniu prawa z rejestracji przestrzennego znaku towarowego w postaci klocka konstrukcyjnego na rzecz Spółki „Kirkbi” A/S. Urząd Patentowy pierwotnie zarejestrował znak, ale następnie, na wniosek konkurenta (C. Spółka z o.o.), unieważnił rejestrację w części dotyczącej klocków, uznając, że znak nie posiada pierwotnej ani wtórnej zdolności odróżniającej, gdyż jego forma jest uwarunkowana wyłącznie właściwościami funkcjonalnymi. Komisja Odwoławcza podtrzymała to stanowisko, odrzucając argumenty o tożsamości znaków z zagranicznymi rejestracjami i o nabyciu wtórnej zdolności odróżniającej. Prezes Urzędu Patentowego w rewizji nadzwyczajnej zarzucił organom patentowym m.in. rażące naruszenie prawa procesowego poprzez niezbadanie interesu prawnego wnioskodawcy oraz błędną ocenę zdolności odróżniającej znaku. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, uznając, że forma przestrzenna będąca odzwierciedleniem towaru i uwarunkowana wyłącznie właściwościami funkcjonalnymi nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej i nie może nabyć wtórnej zdolności odróżniającej. Sąd podkreślił, że taki znak informuje o właściwościach towaru, a nie o jego pochodzeniu od konkretnego przedsiębiorcy, co jest kluczowe dla funkcji znaku towarowego. Dodatkowo, Sąd odniósł się do prawa wspólnotowego, wskazując, że forma towaru niezbędna do uzyskania właściwości technicznych nie może być zarejestrowana jako znak towarowy i nie może nabyć wtórnej zdolności odróżniającej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy forma przestrzenna będąca odzwierciedleniem towaru i uwarunkowana wyłącznie właściwościami funkcjonalnymi może być zarejestrowana jako znak towarowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka forma nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej i nie może nabyć wtórnej zdolności odróżniającej, które są wymagane do rejestracji znaku towarowego.

Uzasadnienie

Forma przestrzenna podyktowana funkcjonalnością (np. sposób łączenia klocków) informuje o właściwościach towaru, a nie o jego pochodzeniu od konkretnego przedsiębiorcy. Taka forma nie posiada dostatecznych znamion odróżniających i nie może być znakiem towarowym.

Czy wnioskodawca domagający się unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego musi wykazać interes prawny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o znakach towarowych, wnioskodawca musi mieć interes prawny. W tym przypadku interes ten wynikał ze swobody gospodarczej i możliwości prowadzenia konkurencyjnej działalności.

Uzasadnienie

Choć organy patentowe nie zbadały wyraźnie interesu prawnego, Sąd Najwyższy uznał, że w kontekście sporu między konkurentami oraz zasady swobody gospodarczej, interes prawny wnioskodawcy (konkurenta) istniał dorozumianie.

Czy forma towaru niezbędna do uzyskania właściwości technicznych może nabyć wtórną zdolność odróżniającą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z prawem wspólnotowym i jego interpretacją przez TSUE, forma towaru uwarunkowana właściwościami technicznymi nie może nabyć wtórnej zdolności odróżniającej.

Uzasadnienie

Wyrok TSUE w sprawie C-299/99 wskazuje, że oznaczenia składające się wyłącznie z formy towaru, która jest niezbędna do uzyskania właściwości technicznych, nie mogą być rejestrowane jako znaki towarowe i nie mogą nabyć zdolności odróżniającej przez używanie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono rewizję nadzwyczajną
Strona wygrywająca
Prezes Urzędu Patentowego RP (nie wygrał, ale jego rewizja została oddalona)

Strony

NazwaTypRola
Spółka „Kirkbi” A/S Billund, Daniaspółkauprawniona z rejestracji znaku towarowego
C. Spółka z o.o. z siedzibą w W., Polskaspółkawnioskodawca o unieważnienie prawa z rejestracji znaku
Prezes Urzędu Patentowego RPorgan_państwowywnoszący rewizję nadzwyczajną
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyorgan pierwszej instancji
Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej w Warszawieorgan_państwowyorgan odwoławczy

Przepisy (9)

Główne

u.z.t. art. 4 § 1

Ustawa o znakach towarowych

Znak towarowy musi nadawać się do odróżniania towarów lub usług określonego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw.

u.z.t. art. 7 § 1

Ustawa o znakach towarowych

Znak towarowy powinien posiadać dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego.

u.z.t. art. 7 § 2

Ustawa o znakach towarowych

Nie ma dostatecznych znamion odróżniających znak, który stanowi tylko nazwę rodzajową towarów lub informuje jedynie o właściwościach, jakości, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składzie, funkcji, przydatności towaru, bądź inne podobne oznaczenie nie dające wystarczających podstaw odróżniających pochodzenie towaru.

u.z.t. art. 30 § 1

Ustawa o znakach towarowych

Z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego może wystąpić każdy, kto ma w tym interes prawny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania organów administracji na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 107 § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące podstawy prawnej i uzasadnienia decyzji.

u.z.n.k. art. 13 § 1 i 2

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Przepisy dotyczące czynów nieuczciwej konkurencji i dozwolonego kopiowania cech funkcjonalnych produktu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Forma przestrzenna uwarunkowana wyłącznie właściwościami funkcjonalnymi nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej. • Forma przestrzenna uwarunkowana wyłącznie właściwościami funkcjonalnymi nie może nabyć wtórnej zdolności odróżniającej. • Znak towarowy musi służyć odróżnianiu pochodzenia towaru, a nie tylko informować o jego właściwościach. • Interes prawny wnioskodawcy wynika ze swobody gospodarczej i możliwości prowadzenia konkurencyjnej działalności.

Odrzucone argumenty

Znak towarowy w postaci klocka posiada pierwotną zdolność odróżniającą. • Znak towarowy w postaci klocka nabył wtórną zdolność odróżniającą. • Rejestracja znaku w Polsce powinna być zgodna z zasadą telle-quelle i zagranicznymi rejestracjami. • Organy patentowe rażąco naruszyły prawo procesowe, nie badając interesu prawnego wnioskodawcy i nieprawidłowo oceniając dowody.

Godne uwagi sformułowania

Forma przestrzenna będąca odzwierciedleniem towaru i uwarunkowana wyłącznie właściwościami funkcjonalnymi nie ma pierwotnej zdolności odróżniającej, a także nie może nabyć wtórnej zdolności odróżniającej, wymaganych dla rejestracji znaku towarowego. • Znak towarowy [...] nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, ponieważ jest to znak przestrzenny wynikający z natury przedmiotu. • Interes prawny wnioskodawcy wywodzi się z przysługującego każdemu przedsiębiorcy prawa do wyboru klasycznych, oczywistych kształtów produkowanego towaru. • Oznaczenie składające się wyłącznie z formy towaru, która jest niezbędna do uzyskania właściwości technicznych, nie może być zarejestrowane jako znak towarowy i nie może nabyć zdolności odróżniającej przez używanie.

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Katarzyna Gonera

sędzia SN (sprawozdawca)

Jerzy Kwaśniewski

sędzia SN

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ikonicznego produktu (klocki LEGO) i fundamentalnych zasad prawa znaków towarowych, z odniesieniami do prawa UE i interesów gospodarczych.

Czy kultowe klocki LEGO mogą być znakiem towarowym? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

zabawki

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst