III RN 24/99

Sąd Najwyższy1999-07-07
SAOSAdministracyjnepostępowanie administracyjneWysokanajwyższy
sprostowanie wyrokuoczywista omyłkaart. 350 KPCpowaga rzeczy osądzonejrewizja nadzwyczajnaNSASąd Najwyższyzmiana rozstrzygnięcia

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie NSA o sprostowaniu wyroku, uznając, że tryb sprostowania nie może służyć do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny sprostował swój wyrok, zastępując "uchyla decyzję" sformułowaniem "oddala skargę", uznając to za oczywistą omyłkę. Pierwszy Prezes SN wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie art. 350 KPC i zasady powagi rzeczy osądzonej. Sąd Najwyższy uznał zarzuty za zasadne, stwierdzając, że tryb sprostowania nie może być wykorzystany do merytorycznej zmiany wyroku.

Sprawa dotyczyła postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 13 października 1998 r., którym w trybie art. 350 § 1 KPC sprostowano sentencję wyroku z dnia 1 lipca 1998 r. NSA uznał, że błędne zapisanie "uchyla zaskarżoną decyzję" zamiast "oddala skargę" było oczywistą omyłką, ponieważ uzasadnienie wyroku wskazywało na oddalenie skargi. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego złożył rewizję nadzwyczajną, zarzucając NSA rażące naruszenie prawa przez obrazę art. 350 KPC i art. 59 ustawy o NSA, polegające na merytorycznej zmianie rozstrzygnięcia sprawy w trybie sprostowania. Podniesiono również naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej. Sąd Najwyższy przychylił się do tych zarzutów, podkreślając, że tryb sprostowania oczywistych omyłek nie może służyć do zmiany merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w wyroku. Stwierdzono, że wyrok z dnia 1 lipca 1998 r. jednoznacznie uchylił zaskarżoną decyzję, a pisemne uzasadnienie pozostające w sprzeczności z sentencją wskazuje na wadliwość, ale nie na oczywistą omyłkę podlegającą sprostowaniu w tym trybie. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, tryb sprostowania oczywistej omyłki nie może służyć do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia sprawy.

Uzasadnienie

Sprostowanie oczywistej omyłki ma na celu jedynie usunięcie błędów pisarskich, rachunkowych lub innych niedokładności, a nie zmianę treści orzeczenia co do istoty sprawy. Zmiana merytoryczna wyroku w tym trybie narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego

Strony

NazwaTypRola
Ry-szard S.osoba_fizycznaskarżący
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w W.organ_państwowystrona postępowania
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższegoorgan_państwowywnioskodawca rewizji nadzwyczajnej

Przepisy (6)

Główne

KPC art. 350 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Tryb sprostowania oczywistej omyłki nie może być wykorzystany do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia sprawy.

Pomocnicze

u.NSA art. 59

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepis ten odnosi się do stosowania przepisów KPC w postępowaniu przed NSA, w tym art. 350 KPC.

u.NSA art. 22 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Określa skutek uwzględnienia skargi przez NSA (uchylenie decyzji).

u.NSA art. 27 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Określa skutek oddalenia skargi przez NSA.

KPC art. 39313 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w trybie rewizji nadzwyczajnej.

Ustawa z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego art. 10

Przepis dostosowujący stosowanie przepisów KPC do nowej regulacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tryb sprostowania oczywistej omyłki nie może służyć do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. Zmiana rozstrzygnięcia w trybie sprostowania narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej.

Godne uwagi sformułowania

niedopuszczalne jest, ażeby określony w art. 350 KPC tryb sprostowania w wyroku niedokładności, błędów pisarskich, albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek został wykorzystany do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia skarżący zarzucił ponadto naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej przez obrazę podstawowej zasady prawa procesowego – zasady powagi rzeczy osądzonej.

Skład orzekający

Jerzy Kwaśniewski

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Wasilewski

członek

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność merytorycznej zmiany wyroku w trybie sprostowania oczywistej omyłki oraz naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej."

Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań przed NSA i SN, ale zasada jest ogólna dla postępowań cywilnych i administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje subtelne, ale kluczowe różnice między wadami proceduralnymi a merytorycznymi i jak ważne jest przestrzeganie właściwych trybów korygowania orzeczeń.

Czy sąd może zmienić wyrok pod pozorem "oczywistej omyłki"? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 7 lipca 1999 r. III RN 24/99 Zmiana rozstrzygnięcia sprawy jest niedopuszczalna w postępowaniu o sprostowanie wyroku (art. 350 § 1 KPC). Przewodniczący: SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 1999 r. sprawy ze skargi Ry- szarda S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. z dnia 20 kwietnia 1998 r. [...] w przedmiocie zmiany stanowiska służbowego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego [...] od postanowienia Na- czelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 1998 r. [...] p o s t a n o w i ł : u c h y l i ć zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 13 października 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie sprostował – w trybie art. 350 § 1 KPC w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, jako oczywistą omyłkę – sentencję wyroku z dnia 1 lipca 1998 r. przez zastąpienie błędnego stwierdzenia ”uchyla zaskarżoną de- cyzję” prawidłowym sformułowaniem „oddala skargę”. W uzasadnieniu tego posta- nowienia podano, że z treści uzasadnienia wyroku jednoznacznie wynika, że NSA rozstrzygnął sprawę przez oddalenie skargi i taką treść orzeczenia ogłosił stronom. Natomiast w wyroku na skutek oczywistej omyłki zostało błędnie zapisane, że uchy- lono zaskarżoną decyzję co jest niezgodne z rzeczywistym stanem sprawy i z treścią uzasadnienia wyroku. Powyższe postanowienie zaskarżył Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego rewi- zją nadzwyczajną opartą na zarzucie rażącego naruszenia prawa przez obrazę art. 2 350 KPC w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), polegającego w istocie na meryto- rycznej zmianie rozstrzygnięcia sprawy w wyroku. Skarżący zarzucił ponadto naru- szenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej przez obrazę podstawowej zasady prawa procesowego – zasady powagi rzeczy osądzonej. Powołując te podstawy, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzuty rewizji nadzwyczajnej są zasadne. Ma oczywiście rację Pierwszy Pre- zes Sądu Najwyższego stwierdzając, że niedopuszczalne jest, ażeby określony w art. 350 KPC tryb sprostowania w wyroku niedokładności, błędów pisarskich, albo ra- chunkowych lub innych oczywistych omyłek został wykorzystany do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia, jak to nastąpiło w zaskarżonym postanowieniu. Wyrok z dnia 1 lipca 1998 r. [...] zawiera jednoznaczne rozstrzygnięcie rozpoznawanej wówczas przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy ze skargi Ryszarda S. na określoną de- cyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Tę zaskarżoną decyzję wyrok uchylił co stanowiło rozstrzygnięcie uwzględniające skargę (art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym). Nie może być wątpliwości, że taki wyrok został wydany, bo tylko taki z podpisami sędziów znajduje się w aktach sprawy. Nie bardzo wiadomo w jaki sposób ogłoszenie wyroku miałoby zawierać treść rozstrzygnięcia zasadniczo odmiennego, tj. o oddaleniu skargi, co następuje w razie nieuwzględnienia skargi (art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administra- cyjnym). Pisemne uzasadnienie wyroku z dnia 1 lipca 1998 r. pozostaje w sprzeczności z jego sentencją. Wskazuje to na oczywistą wadliwość rozstrzygnięcia sprawy, której jednakże nie można traktować z tego powodu jako oczywistej omyłki w rozumieniu przepisu określającego procedurę sprostowania oczywistej omyłki. Rozstrzygnięcie sprawy przez uwzględnienie skargi i w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji nie może być zastąpione zasadniczo odmiennym rozstrzygnięciem sprawy o nie- uwzględnieniu skargi w procedurze przewidzianej dla usuwania niedokładności , błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek. Słusznie za- rzucił Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, że zaskarżone postanowienie łamie 3 jedną z podstawowych zasad prawa procesowego – zasadę powagi rzeczy osądzo- nej. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł zgodnie z wnioskiem rewizji nadzwyczajnej, stosownie do art. 39313 § 1 KPC odpowiednio zastosowanego w myśl art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 43, poz., 189 ze zm.). ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI