III RN 191/99

Sąd Najwyższy2000-06-28
SAOSpodatkowepodatek od towarów i usługWysokanajwyższy
VATpodatek naliczonypodatek należnynieodpłatne przekazanieśrodki trwałeinwestycjasprzedaż opodatkowana

Sąd Najwyższy uchylił wyrok NSA, uznając, że nieodpłatne przekazanie linii energetycznej na rzecz zakładu energetycznego nie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego.

Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku naliczonego przez spółkę, która sfinansowała budowę odcinka linii energetycznej, a następnie nieodpłatnie przekazała go Zakładowi Energetycznemu. Organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenia, argumentując, że czynność ta nie stanowi sprzedaży opodatkowanej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje podatkowe, uznając linię za środek trwały. Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, uchylił wyrok NSA, stwierdzając, że nieodpłatne przekazanie nie jest sprzedażą opodatkowaną i nie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego.

Sprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła prawa do odliczenia podatku naliczonego przez Fabrykę Kabli S.A. w K. Spółka sfinansowała budowę odcinka linii energetycznej w ramach wspólnej inwestycji z Zakładem Energetycznym K. SA, zobowiązując się do nieodpłatnego przekazania sfinansowanego odcinka na rzecz Zakładu. Organy podatkowe uznały, że spółka nieprawidłowo zaliczyła sfinansowany odcinek do środków trwałych i tym samym nie mogła odliczyć podatku naliczonego, ponieważ czynność nieodpłatnego przekazania nie stanowi sprzedaży opodatkowanej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych, uznając, że linia powinna być zaliczona do środków trwałych. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając NSA rażące naruszenie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług. Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję, uznał ją za uzasadnioną. Stwierdził, że nieodpłatne przekazanie odcinka linii energetycznej na rzecz Zakładu Energetycznego nie jest sprzedażą towarów w rozumieniu ustawy o VAT i tym samym nie uprawnia podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z tą inwestycją. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok NSA i oddalił skargę spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie może obniżyć podatku należnego o podatek naliczony związany z nabyciem towarów i usług, które następnie zostały nieodpłatnie przekazane, ponieważ taka czynność nie stanowi sprzedaży opodatkowanej w rozumieniu ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Nieodpłatne przekazanie linii energetycznej na rzecz Zakładu Energetycznego nie jest sprzedażą towarów w rozumieniu ustawy o VAT, co wyklucza możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i oddalenie skargi

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości (w sensie uwzględnienia rewizji)

Strony

NazwaTypRola
[...]. Fabryka Kabli Spółki Akcyjnej w K.spółkaskarżący
Izba Skarbowa w K.instytucjaorgan odwoławczy
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnoszący rewizję nadzwyczajną
Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowieinstytucjasąd niższej instancji
Zakład Energetyczny K. SAspółkastrona umowy inwestycyjnej
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyuczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

u.p.t.u.i p.a. art. 20 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną.

u.p.t.u.i p.a. art. 19 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany ze sprzedażą opodatkowaną.

Pomocnicze

u.p.t.u.i p.a. art. 25 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Określa przesłanki wyłączenia prawa do odliczenia podatku naliczonego.

u.p.t.u.i p.a. art. 2 § ust. 2 pkt 1 i 2 ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Definiuje czynności podlegające opodatkowaniu.

u.n.s.a. art. 22 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Dotyczy zakresu rozpoznania sprawy przez NSA.

KPC art. 39311

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu kasacyjnym.

KPC art. 39315 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.

Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego art. 10

Reguluje rozpoznawanie rewizji nadzwyczajnych.

u.p.t.u.i p.a. art. 4 § pkt 8

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Definicja sprzedaży towarów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieodpłatne przekazanie linii energetycznej na rzecz Zakładu Energetycznego nie jest sprzedażą opodatkowaną w rozumieniu ustawy o VAT. Podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeśli nabycie towarów i usług jest związane z czynnością niepodlegającą opodatkowaniu.

Odrzucone argumenty

Linia energetyczna powinna być zaliczona do środków trwałych podatnika, co uprawnia do odliczenia podatku naliczonego (argument NSA).

Godne uwagi sformułowania

Podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną. Nieodpłatne przekazanie odcinka linii energetycznej ... na rzecz tego Zakładu, nie jest sprzedażą towarów w rozumieniu art. 4 pkt 8 tej ustawy.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Wasilewski

członek

Andrzej Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów VAT dotyczących prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku nieodpłatnego przekazania towarów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji energetycznej i nieodpłatnego przekazania. Może być stosowane analogicznie do innych sytuacji nieodpłatnego przekazania towarów, które nie stanowią sprzedaży opodatkowanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego - prawa do odliczenia VAT, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe kwalifikowanie transakcji.

Czy możesz odliczyć VAT od inwestycji, którą potem oddajesz za darmo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 28 czerwca 2000 r. III RN 191/99 Podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczone- go związaną ze sprzedażą opodatkowaną (art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycz- nia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Grudzieckiego, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2000 r. sprawy ze skargi [...] Fa- bryki Kabli Spółki Akcyjnej w K. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 3 grudnia 1997 r. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1996 roku, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Na- czelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 25 marca 1999 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i oddalił skargę. U z a s a d n i e n i e Minister Sprawiedliwości w sprawie ze skargi [...] Fabryki Kabli S.A. w K. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 3 grudnia 1997 r. w przedmiocie podatku od to- warów i usług za grudzień 1996 r. wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelne- go Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 25 marca 1999 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem uchylono tę decyzję Izby Skarbowej (utrzymują- cą w mocy decyzję organu pierwszej instancji) i decyzję organu pierwszej instancji oraz orzeczono o kosztach postępowania na rzecz strony skarżącej. Organy podat- kowe przyjęły, iż skarżący bezpodstawnie obniżył podatek należny za grudzień 1996 r. o podatek naliczony. Ustalono, że w dniu 25 września 1996 r. została zawarta umowa pomiędzy skarżącym a Zakładem Energetycznym K. SA w sprawie wspólnej 2 realizacji inwestycji energetycznej. Zgodnie z umową skarżący zobowiązał się do sfinansowania z własnych środków kosztów budowy I odcinka linii kablowej, pokrycia wynagrodzenia Zakładu Energetycznego K. SA z tytułu pełnienia funkcji inwestora zastępczego i nieodpłatnego przekazania na rzecz Zakładu Energetycznego K. SA sfinansowanego przez siebie odcinka kabla. W decyzji zajęto stanowisko, że skarżą- cy nieprawidłowo zaliczył sfinansowany przez siebie odcinek linii kablowej do skład- ników majątku w grudniu 1996 r., gdyż korzystanie z niej jest uwarunkowane nieod- płatnym przeniesieniem jej własności na Zakład Energetyczny. Niespełnienie tego warunku uniemożliwia zaliczenie jej do składników majątku trwałego [...] Fabryki Kab- li SA, a tym samym uniemożliwia dokonywanie odpisów amortyzacyjnych i zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów. Urządzenia energetyczne, z chwilą podłącze- nia do sieci, stają się własnością zakładów energetycznych. Wybudowany odcinek linii energetycznej przekazano Zakładowi Energetycznemu w dniu 27 lutego 1997 r. W związku z tym, że skarżący nie mógł zaliczyć tej linii do środków trwałych, to tym samym został pozbawiony prawa do odliczenia kwot podatku naliczonego zawartego w fakturach zakupu wymienionych urządzeń, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ust. 3 tej ustawy. Zakres prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony określa także art. 19 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany ze sprzedażą opodatkowaną, czyli sprzedażą będącą przedmiotem opodatkowania. Poza zakre- sem prawa do obniżenia podatku należnego znajduje się więc sytuacja, gdy podatnik nabywa towary, w których cenę wliczony jest podatek, a następnie te towary przez- nacza do wytworzenia lub odsprzedaży towarów nie stanowiących przedmiotu opo- datkowania. Zarówno zdaniem skarżącego, jak i organu kontroli taką czynnością było nieodpłatne przekazanie na majątek Zakładu Energetycznego K. SA sfinansowanego przez skarżącego odcinka linii kablowej. Izba Skarbowa w K., po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji Ins- pektora Kontroli Skarbowej, decyzją z dnia 3 grudnia 1997 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano na dwie okoliczności, które uniemożliwiają odliczenie od podatku należnego podatku naliczonego. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy , podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku nali- czonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną. Spółce nie przysługiwało prawo do 3 takiego odliczenia, bowiem podatek naliczony nie był związany ze sprzedażą opodat- kowaną w rozumieniu czynności wyczerpująco wymienionych w art. 2 ustawy. Skoro nie można obniżyć podatku należnego o podatek naliczony związany ze sprzedażą zwolnioną od podatku, to tym bardziej nie można takiego obniżenia zastosować przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą nieopodatkowaną. Druga okolicz- ność związana jest z faktem niezaliczenia wybudowanej linii energetycznej do środ- ków trwałych podlegających amortyzacji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając decyzje podatkowe uznał, że wybu- dowaną linię energetyczną należało zaliczyć do środków trwałych co skutkowało bra- kiem podstaw do wyłączenia zastosowania art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W rewizji nadzwyczajnej zarzucono temu wyrokowi rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od towa- rów i usług oraz o podatku akcyzowym i wniesiono o jego uchylenie oraz oddalenie skargi. Podniesiono, że jedną z przesłanek umożliwiających skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego (art. 19 ust. 1 ustawy) jest związek ze sprzedażą opodatkowaną (art. 20 ust. 2 ustawy). Rozpoznając tę sprawę Sąd nie uwzględnił faktu, że po dwóch miesiącach od momentu zaliczenia linii energetycznej do środków trwałych została ona nieodpłatnie przekazana Zakładowi Energetycznemu. Wydanie towaru (linii energetycznej) w wykonaniu umowy nieodpłatnego przekazania, jako czynność pozostająca poza zakresem przedmiotowym tej ustawy, nie rodzi powsta- nia obowiązku podatkowego. W konsekwencji Spółka nie mogła skorzystać z przy- wileju jakim jest prawo do pomniejszenia podatku należnego o naliczony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępo- wania cywilnego ... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) Sąd Najwyższy rozpoznaje rewi- zje nadzwyczajne stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu kasacyjnym. Wyni- ka stąd, iż Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania (art. 39311 KPC). Wnoszący rewizję nad- 4 zwyczajną nie zarzuca, że linia energetyczna została błędnie uznana przez Naczelny Sąd Administracyjny za środek trwały. Sąd Najwyższy jest zatem w tym zakresie związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trafnie jednakże podniesiono w rewizji nadzwyczajnej zarzut naruszenia art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Według tego przepisu podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną. Nieodpłatne przekazanie odcinka linii energetycznej, budowanej w ramach wspólnej inwestycji z Zakładem Energetycznym w K., na rzecz tego Zakładu, nie jest sprzedażą towarów w rozumieniu art. 4 pkt 8 tej ustawy. Skarżący nie mógł zatem skorzystać z przewidzianego w art. 19 ust. 1 prawa do obniżenia kwoty podat- ku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Z tych względów na podstawie art. 39315 § 1 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego ... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI