III RN 191/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok NSA, uznając, że nieodpłatne przekazanie linii energetycznej na rzecz zakładu energetycznego nie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego.
Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku naliczonego przez spółkę, która sfinansowała budowę odcinka linii energetycznej, a następnie nieodpłatnie przekazała go Zakładowi Energetycznemu. Organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenia, argumentując, że czynność ta nie stanowi sprzedaży opodatkowanej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje podatkowe, uznając linię za środek trwały. Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, uchylił wyrok NSA, stwierdzając, że nieodpłatne przekazanie nie jest sprzedażą opodatkowaną i nie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego.
Sprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła prawa do odliczenia podatku naliczonego przez Fabrykę Kabli S.A. w K. Spółka sfinansowała budowę odcinka linii energetycznej w ramach wspólnej inwestycji z Zakładem Energetycznym K. SA, zobowiązując się do nieodpłatnego przekazania sfinansowanego odcinka na rzecz Zakładu. Organy podatkowe uznały, że spółka nieprawidłowo zaliczyła sfinansowany odcinek do środków trwałych i tym samym nie mogła odliczyć podatku naliczonego, ponieważ czynność nieodpłatnego przekazania nie stanowi sprzedaży opodatkowanej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych, uznając, że linia powinna być zaliczona do środków trwałych. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając NSA rażące naruszenie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług. Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję, uznał ją za uzasadnioną. Stwierdził, że nieodpłatne przekazanie odcinka linii energetycznej na rzecz Zakładu Energetycznego nie jest sprzedażą towarów w rozumieniu ustawy o VAT i tym samym nie uprawnia podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z tą inwestycją. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok NSA i oddalił skargę spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie może obniżyć podatku należnego o podatek naliczony związany z nabyciem towarów i usług, które następnie zostały nieodpłatnie przekazane, ponieważ taka czynność nie stanowi sprzedaży opodatkowanej w rozumieniu ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Nieodpłatne przekazanie linii energetycznej na rzecz Zakładu Energetycznego nie jest sprzedażą towarów w rozumieniu ustawy o VAT, co wyklucza możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Minister Sprawiedliwości (w sensie uwzględnienia rewizji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| [...]. Fabryka Kabli Spółki Akcyjnej w K. | spółka | skarżący |
| Izba Skarbowa w K. | instytucja | organ odwoławczy |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | wnoszący rewizję nadzwyczajną |
| Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie | instytucja | sąd niższej instancji |
| Zakład Energetyczny K. SA | spółka | strona umowy inwestycyjnej |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (9)
Główne
u.p.t.u.i p.a. art. 20 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną.
u.p.t.u.i p.a. art. 19 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany ze sprzedażą opodatkowaną.
Pomocnicze
u.p.t.u.i p.a. art. 25 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Określa przesłanki wyłączenia prawa do odliczenia podatku naliczonego.
u.p.t.u.i p.a. art. 2 § ust. 2 pkt 1 i 2 ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Definiuje czynności podlegające opodatkowaniu.
u.n.s.a. art. 22 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Dotyczy zakresu rozpoznania sprawy przez NSA.
KPC art. 39311
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu kasacyjnym.
KPC art. 39315 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego art. 10
Reguluje rozpoznawanie rewizji nadzwyczajnych.
u.p.t.u.i p.a. art. 4 § pkt 8
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Definicja sprzedaży towarów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieodpłatne przekazanie linii energetycznej na rzecz Zakładu Energetycznego nie jest sprzedażą opodatkowaną w rozumieniu ustawy o VAT. Podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeśli nabycie towarów i usług jest związane z czynnością niepodlegającą opodatkowaniu.
Odrzucone argumenty
Linia energetyczna powinna być zaliczona do środków trwałych podatnika, co uprawnia do odliczenia podatku naliczonego (argument NSA).
Godne uwagi sformułowania
Podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną. Nieodpłatne przekazanie odcinka linii energetycznej ... na rzecz tego Zakładu, nie jest sprzedażą towarów w rozumieniu art. 4 pkt 8 tej ustawy.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Wasilewski
członek
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów VAT dotyczących prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku nieodpłatnego przekazania towarów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji energetycznej i nieodpłatnego przekazania. Może być stosowane analogicznie do innych sytuacji nieodpłatnego przekazania towarów, które nie stanowią sprzedaży opodatkowanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego - prawa do odliczenia VAT, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe kwalifikowanie transakcji.
“Czy możesz odliczyć VAT od inwestycji, którą potem oddajesz za darmo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 28 czerwca 2000 r. III RN 191/99 Podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczone- go związaną ze sprzedażą opodatkowaną (art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycz- nia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Grudzieckiego, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2000 r. sprawy ze skargi [...] Fa- bryki Kabli Spółki Akcyjnej w K. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 3 grudnia 1997 r. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1996 roku, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Na- czelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 25 marca 1999 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i oddalił skargę. U z a s a d n i e n i e Minister Sprawiedliwości w sprawie ze skargi [...] Fabryki Kabli S.A. w K. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 3 grudnia 1997 r. w przedmiocie podatku od to- warów i usług za grudzień 1996 r. wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelne- go Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 25 marca 1999 r. [...]. Zaskarżonym wyrokiem uchylono tę decyzję Izby Skarbowej (utrzymują- cą w mocy decyzję organu pierwszej instancji) i decyzję organu pierwszej instancji oraz orzeczono o kosztach postępowania na rzecz strony skarżącej. Organy podat- kowe przyjęły, iż skarżący bezpodstawnie obniżył podatek należny za grudzień 1996 r. o podatek naliczony. Ustalono, że w dniu 25 września 1996 r. została zawarta umowa pomiędzy skarżącym a Zakładem Energetycznym K. SA w sprawie wspólnej 2 realizacji inwestycji energetycznej. Zgodnie z umową skarżący zobowiązał się do sfinansowania z własnych środków kosztów budowy I odcinka linii kablowej, pokrycia wynagrodzenia Zakładu Energetycznego K. SA z tytułu pełnienia funkcji inwestora zastępczego i nieodpłatnego przekazania na rzecz Zakładu Energetycznego K. SA sfinansowanego przez siebie odcinka kabla. W decyzji zajęto stanowisko, że skarżą- cy nieprawidłowo zaliczył sfinansowany przez siebie odcinek linii kablowej do skład- ników majątku w grudniu 1996 r., gdyż korzystanie z niej jest uwarunkowane nieod- płatnym przeniesieniem jej własności na Zakład Energetyczny. Niespełnienie tego warunku uniemożliwia zaliczenie jej do składników majątku trwałego [...] Fabryki Kab- li SA, a tym samym uniemożliwia dokonywanie odpisów amortyzacyjnych i zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów. Urządzenia energetyczne, z chwilą podłącze- nia do sieci, stają się własnością zakładów energetycznych. Wybudowany odcinek linii energetycznej przekazano Zakładowi Energetycznemu w dniu 27 lutego 1997 r. W związku z tym, że skarżący nie mógł zaliczyć tej linii do środków trwałych, to tym samym został pozbawiony prawa do odliczenia kwot podatku naliczonego zawartego w fakturach zakupu wymienionych urządzeń, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ust. 3 tej ustawy. Zakres prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony określa także art. 19 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany ze sprzedażą opodatkowaną, czyli sprzedażą będącą przedmiotem opodatkowania. Poza zakre- sem prawa do obniżenia podatku należnego znajduje się więc sytuacja, gdy podatnik nabywa towary, w których cenę wliczony jest podatek, a następnie te towary przez- nacza do wytworzenia lub odsprzedaży towarów nie stanowiących przedmiotu opo- datkowania. Zarówno zdaniem skarżącego, jak i organu kontroli taką czynnością było nieodpłatne przekazanie na majątek Zakładu Energetycznego K. SA sfinansowanego przez skarżącego odcinka linii kablowej. Izba Skarbowa w K., po rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji Ins- pektora Kontroli Skarbowej, decyzją z dnia 3 grudnia 1997 r. utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano na dwie okoliczności, które uniemożliwiają odliczenie od podatku należnego podatku naliczonego. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy , podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku nali- czonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną. Spółce nie przysługiwało prawo do 3 takiego odliczenia, bowiem podatek naliczony nie był związany ze sprzedażą opodat- kowaną w rozumieniu czynności wyczerpująco wymienionych w art. 2 ustawy. Skoro nie można obniżyć podatku należnego o podatek naliczony związany ze sprzedażą zwolnioną od podatku, to tym bardziej nie można takiego obniżenia zastosować przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą nieopodatkowaną. Druga okolicz- ność związana jest z faktem niezaliczenia wybudowanej linii energetycznej do środ- ków trwałych podlegających amortyzacji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając decyzje podatkowe uznał, że wybu- dowaną linię energetyczną należało zaliczyć do środków trwałych co skutkowało bra- kiem podstaw do wyłączenia zastosowania art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W rewizji nadzwyczajnej zarzucono temu wyrokowi rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od towa- rów i usług oraz o podatku akcyzowym i wniesiono o jego uchylenie oraz oddalenie skargi. Podniesiono, że jedną z przesłanek umożliwiających skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego (art. 19 ust. 1 ustawy) jest związek ze sprzedażą opodatkowaną (art. 20 ust. 2 ustawy). Rozpoznając tę sprawę Sąd nie uwzględnił faktu, że po dwóch miesiącach od momentu zaliczenia linii energetycznej do środków trwałych została ona nieodpłatnie przekazana Zakładowi Energetycznemu. Wydanie towaru (linii energetycznej) w wykonaniu umowy nieodpłatnego przekazania, jako czynność pozostająca poza zakresem przedmiotowym tej ustawy, nie rodzi powsta- nia obowiązku podatkowego. W konsekwencji Spółka nie mogła skorzystać z przy- wileju jakim jest prawo do pomniejszenia podatku należnego o naliczony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępo- wania cywilnego ... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) Sąd Najwyższy rozpoznaje rewi- zje nadzwyczajne stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu kasacyjnym. Wyni- ka stąd, iż Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania (art. 39311 KPC). Wnoszący rewizję nad- 4 zwyczajną nie zarzuca, że linia energetyczna została błędnie uznana przez Naczelny Sąd Administracyjny za środek trwały. Sąd Najwyższy jest zatem w tym zakresie związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trafnie jednakże podniesiono w rewizji nadzwyczajnej zarzut naruszenia art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Według tego przepisu podatnik może zmniejszyć podatek należny o kwotę podatku naliczonego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną. Nieodpłatne przekazanie odcinka linii energetycznej, budowanej w ramach wspólnej inwestycji z Zakładem Energetycznym w K., na rzecz tego Zakładu, nie jest sprzedażą towarów w rozumieniu art. 4 pkt 8 tej ustawy. Skarżący nie mógł zatem skorzystać z przewidzianego w art. 19 ust. 1 prawa do obniżenia kwoty podat- ku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Z tych względów na podstawie art. 39315 § 1 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego ... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI