III RN 178/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nałożył na kopalnię łączną karę pieniężną za odprowadzanie ścieków do wód powierzchniowych bez pozwolenia wodnoprawnego. Decyzja została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak te decyzje, stwierdzając, że kara pieniężna nie może być nałożona za sam brak pozwolenia wodnoprawnego, a jedynie za wprowadzanie ścieków nieodpowiadających wymaganym warunkom. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając NSA rażące naruszenie przepisów Prawa wodnego. Sąd Najwyższy uznał rewizję za zasadną. Wskazał, że wprowadzanie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego jest szczególnym korzystaniem z wód, które wymaga opłaty (art. 56 ust. 1 Prawa wodnego). Jednocześnie, art. 130 ust. 1 Prawa wodnego stanowi, że zakłady wprowadzające ścieki nieodpowiadające wymaganym warunkom podlegają karze pieniężnej. Sąd Najwyższy zinterpretował 'wymagane warunki' jako obejmujące zarówno obowiązek uzyskania pozwolenia, jak i przestrzeganie warunków w nim określonych. W konsekwencji, zakład wprowadzający ścieki bez pozwolenia jest zobowiązany do ponoszenia zarówno opłaty, jak i kary pieniężnej. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok NSA i oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących odpowiedzialności za wprowadzanie ścieków bez pozwolenia, w tym możliwość jednoczesnego nałożenia opłaty i kary pieniężnej.
Dotyczy stanu prawnego z okresu obowiązywania Prawa wodnego z 1974 r. i późniejszych nowelizacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zakład wprowadzający ścieki do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego ponosi opłatę za szczególne korzystanie z wód oraz karę pieniężną za wprowadzanie ścieków z naruszeniem wymaganych warunków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakład taki ponosi zarówno opłatę za szczególne korzystanie z wód, jak i karę pieniężną za wprowadzanie ścieków z naruszeniem wymaganych warunków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zinterpretował przepisy Prawa wodnego, wskazując, że wprowadzanie ścieków bez pozwolenia jest szczególnym korzystaniem z wód (wymagającym opłaty), a jednocześnie naruszeniem warunków (wymagającym kary pieniężnej). Kara pieniężna jest sankcją za naruszenie warunków, które obejmuje brak pozwolenia lub naruszenie warunków w nim określonych.
Czy rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie kar pieniężnych za naruszenie warunków wprowadzania ścieków jest zgodne z ustawą Prawo wodne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozporządzenie to jest zgodne z ustawą, a jego przepisy dotyczące kar pieniężnych za naruszenie warunków, w tym brak pozwolenia, są prawidłowe.
Uzasadnienie
Rewizja nadzwyczajna zarzuciła sprzeczność rozporządzenia z ustawą, jednak Sąd Najwyższy uznał, że przepisy rozporządzenia prawidłowo implementują dyspozycję art. 130 ust. 1 i 6 Prawa wodnego, określając zasady ustalania kar za naruszenie warunków, w tym brak pozwolenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| [...] Spółka Węglowa S.A. Kopalni Węgla Kamiennego „G.” w G. | spółka | skarżący |
| Główny Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie | organ_państwowy | organ |
| Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. | organ_państwowy | organ |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | wnioskodawca rewizji nadzwyczajnej |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (14)
Główne
p. wodne art. 56 § 1
Prawo wodne
Z tytułu szczególnego korzystania z wód pobierana jest opłata, także w sytuacji, gdy korzystanie odbywa się bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
p. wodne art. 130 § 1
Prawo wodne
Zakładom wymierza się karę pieniężną za wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków nie odpowiadających wymaganym warunkom.
p. wodne art. 130 § 6
Prawo wodne
Rada Ministrów określa zasady i tryb ustalania kar pieniężnych za naruszanie warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki.
Pomocnicze
p. wodne art. 53 § 1
Prawo wodne
Wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ma znamiona prawne szczególnego korzystania z wód.
p. wodne art. 53 § 2
Prawo wodne
Szczególne korzystanie z wód wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
u. NSA art. 22 § 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
u. NSA art. 22 § 2
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
u. NSA art. 57
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Ustawa o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw art. 10
Konstytucja RP art. 236 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1991 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzone do wód lub do ziemi art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie klasyfikacji wód oraz warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód i do ziemi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 1995 r. w sprawie zasad i trybu ustalania kar pieniężnych za naruszanie warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi oraz współczynników różnicujących wysokość kar pieniężnych art. 8 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 1995 r. w sprawie zasad i trybu ustalania kar pieniężnych za naruszanie warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi oraz współczynników różnicujących wysokość kar pieniężnych art. 8 § 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków jest naruszeniem warunków, za które należy się kara pieniężna. • Opłata za szczególne korzystanie z wód i kara pieniężna za naruszenie warunków mogą być nakładane jednocześnie. • Rozporządzenia wykonawcze do Prawa wodnego są zgodne z ustawą.
Odrzucone argumenty
Kara pieniężna nie może być nałożona za sam brak pozwolenia wodnoprawnego. • Rozporządzenie w sprawie kar pieniężnych jest sprzeczne z ustawą Prawo wodne.
Godne uwagi sformułowania
kara pieniężna jest dodatkową sankcją ekonomiczną za wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków i jest ona nakładana niezależnie od obowiązku uiszczania opłaty za szczególne korzystanie z wód • przez zadośćuczynienie 'wymaganym warunkom' należy w tym wypadku rozumieć zarówno ustawowy obowiązek uprzedniego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego..., jak i obowiązek przestrzegania skonkretyzowanych już w samym pozwoleniu wodnoprawnym wymagań
Skład orzekający
Jerzy Kwaśniewski
przewodniczący
Andrzej Wasilewski
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących odpowiedzialności za wprowadzanie ścieków bez pozwolenia, w tym możliwość jednoczesnego nałożenia opłaty i kary pieniężnej."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z okresu obowiązywania Prawa wodnego z 1974 r. i późniejszych nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i odpowiedzialności prawnej przedsiębiorstw za naruszenia przepisów wodnoprawnych, z istotną interpretacją przepisów przez Sąd Najwyższy.
“Kopalnia zapłaciła miliony za ścieki. Sąd Najwyższy rozstrzygnął, czy słusznie.”
Dane finansowe
WPS: 419 743,59 PLN
kara pieniężna: 419 743,59 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.