III RN 175/98

Wyrok z dnia 9 kwietnia 1999 r. III RN 175/98 Podatnik zawyżający podatek naliczony na skutek wadliwej rejestracji faktury zakupu i wadliwego wykazania wysokości podatku należnego podlega sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towa- rów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 poz. 50 ze zm.). Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 1999 r. sprawy ze skargi „W.” Spółki Akcyjnej w W. na decyzję Izby Skarbowej w R. z dnia 20 listopada 1996 r. [...] w przedmiocie ustalenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1995 r., na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 20 stycznia 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Admi- nistracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Spółka Akcyjna „W.” w W. w skardze na decyzję Izby Skarbowej w R. z dnia 20 listopada 1996 r. zarzuciła między innymi, bezpodstawne - jej zdaniem - zastoso- wanie sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od to- warów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w maju 1995 r.). Stosownie do stanowiska skarżącej Spółki z ustalo- nego faktu ujęcia w rejestrze zakupów VAT za maj 1995 r. faktury wystawionej i otrzymanej w dniu 1 czerwca 1995 r. nie należy wyprowadzać podstawy do zastoso- wania powołanego wyżej przepisu, w którym określono sankcję za naruszenie obo- wiązku prowadzenia ewidencji. Decydujące jest bowiem to, że przedmiotowa faktura 2 została wprowadzona do ewidencji, która w związku z tym zawierała niezbędne dane do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 20 stycznia 1998 r. uchylił zaskarżoną decyzję, podzielając w kontrowersyjnej między stronami kwestii stanowisko skarżącej Spółki. Według Sądu, jeżeli Spółka ujęła w rejestrze zakupu VAT wszystkie transakcje zakupu, to tym samym możliwe było prawidłowe zadeklarowanie wysokości podatku naliczonego obniżającego po- datek należny. Wprawdzie w rozpatrywanej sprawie Spółka wadliwie zadeklarowała podatek naliczony i bezpodstawnie obniżyła podatek należny za miesiąc maj 1995 r., jednakże takie naruszenie art. 19 ust. 3 ustawy nie uzasadnia jeszcze zastosowania sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2, skoro nie wykazano naruszenia obowiązków z art. 27 ust. 4 tej ustawy. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w rewizji nadzwyczajnej zarzucił powyższemu wyrokowi rażące naruszenie art. 27 ust. 4 i ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej wskazano na to, że NSA wadliwie oce- nił stan faktyczny sprawy w świetle powołanych przepisów prawa materialnego. W zakresie podstawy faktycznej niesporne jest, że skarżąca Spółka ujęła w rejestrze zakupów VAT za maj 1995 r. fakturę otrzymaną i wystawioną w czerwcu 1995 r. oraz że odliczyła podatek naliczony z tej faktury w rozliczeniu za maj 1995 r. Czynności te były sprzeczne z przepisami i to nie tylko w zakresie art. 19 ust. 1 ustawy, według którego obniżenie przez skarżącą Spółkę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy zakupie towaru udokumentowanego fakturą z czerwca 1995 r. nastąpić mogło wyłącznie w czerwcu lub w lipcu 1995 r. Stosownie bowiem do art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług podatnik obowiązany jest do określenia w ewidencji, między innymi, wysokości podatku należnego, kwoty podatku naliczonego i kwot podlegających wpłacie do urzędu skarbowego. Jeżeli wysokość wspomnia- nych kwot za dany miesiąc jest obliczona wadliwie, to tym samym następuje naru- szenie obowiązku z art. 27 ust. 4 dotyczącego określenia wysokości podatku nali- czonego, a w konsekwencji zawyżenie podatku naliczonego powoduje zastosowanie sankcji określonej w art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego powołał się na to, że w licznych orzeczeniach 3 Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone zostało stanowisko tego Sądu odpo- wiadające wykładni, którą podziela wnoszący rewizję nadzwyczajną. Powołując wskazane podstawy Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Lublinie do ponownego rozpozna- nia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedstawione w rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Adminis- tracyjnego zarzuty, ich uzasadnienie oraz wniosek są usprawiedliwione. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę na decyzję Izby Skarbowej w R. na podstawie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego (art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym), bez zakwestionowania procedural- nej poprawności zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, a także wobec zakresu rewizji nadzwyczajnej, w której nie zakwestionowano podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w granicach przedstawionych zarzutów dotyczą- cych wyłącznie subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod powołane przepisy ustawy o podatku od towarów i usług. Zasadnicza kwestia prawna dotyczy sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 tej ustawy za naruszenie przez podatnika obowiązków, o których mowa w ustępie 4 tego artykułu dodatkowo jeszcze sprecyzowanych w ten sposób, że odnoszą się one do określenia wysokości podatku naliczonego, w wyniku czego nastąpiło jego zawyżenie. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wykazał w rewizji nadzwyczajnej, że w rozpatrywanym stanie faktycznym znajdują się wszystkie wymagane elementy dyspozycji art. 27 ust. 5 pkt 2 określone bezpośrednio w tym przepisie oraz w przepi- sie odesłanym, tj. w art. 27 ust. 4. W szczególności z tego ostatnio powołanego prze- pisu wynika, że podatnicy obowiązani są do prowadzenia ewidencji zawierającej między innymi wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżają- cego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbo- wego. Nie budzi zastrzeżeń ocena przedstawiona w rewizji nadzwyczajnej, że skar- żąca Spółka poprzez wadliwe zarejestrowanie faktury zakupu, wadliwe wykazanie w tej ewidencji wysokości podatku należnego i zawyżenie podatku naliczonego za maj 1995 r. naruszyła obowiązek określony w art. 27 ust. 4 ustawy. Sąd Najwyższy 4 uznając z powyższych przyczyn rewizję nadzwyczajną za usprawiedliwioną orzekł stosownie do art. 39313 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. U Nr 43, poz. 189 ze zm.). ========================================