Orzeczenie · 1998-12-02

III RN 163/98

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1998-12-02
SAOSAdministracyjneprawo cudzoziemcówWysokanajwyższy
cudzoziemcypobyt stałybezpieczeństwo państważycie rodzinneEKPCKPAtajemnica państwowauznaniowość decyzji

Sprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła rewizji nadzwyczajnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) w Warszawie, który oddalił skargę Abdelsalama S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Decyzja ta utrzymała w mocy odmowę udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały w Polsce. Minister powołał się na negatywną opinię Policji, uzyskaną w ramach czynności operacyjno-rozpoznawczych, oraz na względy bezpieczeństwa państwa, co uzasadniało odstąpienie od pełnego uzasadnienia decyzji zgodnie z art. 107 § 5 KPA. NSA, rozpoznając sprawę po raz trzeci, uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a ustalenia organu oparto na wiarygodnych dowodach, w tym notatkach urzędowych. Sąd odrzucił zarzut naruszenia prawa do sądu w związku z wyłączeniem części materiałów ze względu na ważny interes państwa. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w rewizji nadzwyczajnej zarzucił rażące naruszenie prawa, w tym przepisów Konstytucji RP, KPA oraz konwencji międzynarodowych, wskazując na brak możliwości ustosunkowania się strony do utajnionej opinii UOP i wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, podkreślając uznaniowy charakter przepisów o zezwoleniu na pobyt stały (art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z 1963 r.) i dopuszczalność odmowy ze względu na bezpieczeństwo państwa. Sąd uznał, że NSA prawidłowo ocenił legalność decyzji według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania i że wyłączenie materiałów ze względu na tajemnicę państwową jest zgodne z art. 74 § 1 KPA. Sąd Najwyższy stwierdził również, że przepisy międzynarodowe i Konstytucja RP nie ustanawiają bezwzględnego prawa cudzoziemca do pobytu, a ingerencja w życie rodzinne jest dopuszczalna w przypadkach przewidzianych w art. 8 ust. 2 EKPC, co miało miejsce w tej sprawie ze względu na bezpieczeństwo państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności odmowy zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi ze względów bezpieczeństwa państwa, nawet wbrew jego interesom rodzinnym, oraz interpretacja przepisów o tajemnicy państwowej w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego z 1998 r. i specyfiki sprawy (względy bezpieczeństwa państwa, nielegalny pobyt).

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja odmawiająca cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, uzasadniona względami bezpieczeństwa państwa i częściowo nieujawniona ze względu na tajemnicę państwową, stanowi naruszenie prawa do życia rodzinnego (art. 8 EKPC)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja taka nie stanowi ingerencji władzy publicznej w życie rodzinne cudzoziemca w rozumieniu art. 8 EKPC, zwłaszcza gdy jest uzasadniona bezpieczeństwem państwa i cudzoziemiec przebywa nielegalnie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że prawo do pobytu cudzoziemca jest uznaniowe, a względy bezpieczeństwa państwa mogą przeważyć nad interesem osobistym. Odmowa zezwolenia na pobyt stały nie jest równoznaczna z wydaleniem i nie musi prowadzić do zerwania więzi rodzinnych. Państwa mają szeroki margines swobody w ocenie zagrożeń bezpieczeństwa.

Czy wyłączenie części materiałów sprawy ze względu na ważny interes państwowy (tajemnicę państwową) narusza prawo strony do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyłączenie akt objętych tajemnicą państwową lub ważnym interesem państwowym jest zgodne z art. 74 § 1 KPA i nie narusza prawa strony do udziału w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził, że art. 74 § 1 KPA stanowi samodzielną podstawę do wyłączania akt z akt sprawy, a przeglądanie takich akt przez stronę jest wyłączone z mocy prawa. NSA prawidłowo rozstrzygnął o zgodności z prawem postanowienia o uchyleniu jawności.

Czy sąd administracyjny powinien oceniać legalność decyzji administracyjnej według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji, czy według stanu prawnego obowiązującego w dniu orzekania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd administracyjny ocenia legalność decyzji według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił argumentację rewizji nadzwyczajnej opartą na przepisach nowej ustawy o cudzoziemcach, wskazując na utrwalone stanowisko w piśmiennictwie i orzecznictwie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie rewizji nadzwyczajnej
Strona wygrywająca
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Strony

NazwaTypRola
Abdelsalam S.osoba_fizycznaskarżący
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracjiorgan_państwowyorgan administracji
Wojewoda W.organ_państwowyorgan administracji
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższegoorgan_państwowywnoszący rewizję nadzwyczajną
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawieorgan_państwowysąd niższej instancji

Przepisy (11)

Główne

EKPC art. 8

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Ingerencja władzy publicznej w życie prywatne i rodzinne jest dopuszczalna w przypadkach przewidzianych w art. 8 ust. 2 Konwencji, a względy bezpieczeństwa państwowego są jednym z uzasadnionych powodów takiej ingerencji.

u.o.c. art. 13 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

Przepis ma charakter uznaniowy, zezwolenie na pobyt stały może być udzielone, ale nie musi, nawet jeśli nie ma formalnych przeszkód.

Pomocnicze

KPA art. 107 § § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Umożliwia odstąpienie od uzasadnienia decyzji w części ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa.

KPA art. 74 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wyklucza prawo strony do wglądu do akt sprawy objętych ochroną tajemnicy państwowej lub wyłączonych ze względu na ważny interes państwowy.

u.P. art. 21

Ustawa o Policji

Informacje uzyskane w ramach czynności operacyjno-rozpoznawczych nie mogą być ujawniane w innym celu niż ściganie karne.

u.o.c. art. 22 § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

Dotyczy uzasadnienia decyzji administracyjnych.

MPPPO art. 32 § ust. 1 i 2

Międzynarodowy Pakt Praw Politycznych i Obywatelskich

Dotyczy praw i wolności obywatelskich.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równego traktowania przez władze publiczne.

Konstytucja RP art. 18

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do ochrony prawnej życia.

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona prawna życia prywatnego i rodzinnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja o odmowie zezwolenia na pobyt stały ze względu na bezpieczeństwo państwa nie narusza art. 8 EKPC. • Wyłączenie materiałów ze względu na tajemnicę państwową jest zgodne z KPA. • Sąd administracyjny ocenia legalność decyzji według stanu prawnego z dnia jej wydania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa do życia rodzinnego przez odmowę zezwolenia na pobyt stały. • Naruszenie prawa do uczestnictwa w postępowaniu przez wyłączenie materiałów. • Wadliwe ustalenie stanu faktycznego. • Ocena decyzji według nowej ustawy o cudzoziemcach.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja odmawiająca cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały nie stanowi ingerencji władzy publicznej w życie rodzinne cudzoziemca (art. 8 Konwencji...) • organy administracji państwowej mogą odmówić przyznania cudzoziemcowi prawa do stałego pobytu, jak w niniejszej sprawie, także ze względu na bezpieczeństwo Państwa • sąd administracyjny ocenia legalność decyzji administracyjnej według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji • przepis art. 74 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wyklucza prawo strony wglądu do akt sprawy, objętych ochroną tajemnicy państwowej

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Andrzej Wasilewski

sędzia

Andrzej Wróbel

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności odmowy zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi ze względów bezpieczeństwa państwa, nawet wbrew jego interesom rodzinnym, oraz interpretacja przepisów o tajemnicy państwowej w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 1998 r. i specyfiki sprawy (względy bezpieczeństwa państwa, nielegalny pobyt).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych praw cudzoziemców w kontekście bezpieczeństwa państwa i życia rodzinnego, co jest tematem zawsze aktualnym i budzącym emocje.

Bezpieczeństwo państwa kontra prawo do życia rodzinnego: Sąd Najwyższy rozstrzyga los cudzoziemca.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst