III RN 162/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie NSA i przekazał sprawę do rozpoznania NSA, stwierdzając, że NSA błędnie odrzucił wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między gminnymi ośrodkami pomocy społecznej, które nie mają wspólnego organu wyższego stopnia.
Sprawa dotyczyła sporu o właściwość między dwoma Gminnymi Ośrodkami Pomocy Społecznej w sprawie o przyznanie zasiłku. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) odrzucił wniosek o rozstrzygnięcie sporu, uznając, że właściwe jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Prezes NSA wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając NSA rażące naruszenie przepisów KPA i Konstytucji. Sąd Najwyższy uznał rewizję za zasadną, uchylił postanowienie NSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania NSA, wskazując na błędne ustalenie braku wspólnego organu wyższego stopnia dla sporujących się ośrodków.
Przedmiotem sprawy był spór o właściwość miejscową między Kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. a Kierownikiem GOPS w S. w przedmiocie przyznania zasiłku z pomocy społecznej dla Elżbiety G. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowieniem z dnia 28 lipca 2000 r. odrzucił wniosek o rozstrzygnięcie tego sporu, przyjmując, że właściwy do jego rozpoznania jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze dla Województwa Mazowieckiego, ponieważ oba ośrodki miały siedziby na terenie tego województwa. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną od tego postanowienia, zarzucając rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) oraz ustawy o NSA i Konstytucji RP. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, stwierdził, że NSA błędnie ustalił okoliczności faktyczne. Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 KPA, spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzyga wspólny organ wyższego stopnia, a w jego braku – sąd administracyjny. Sąd Najwyższy wykazał, że sporujące się ośrodki pomocy społecznej nie miały wspólnego organu wyższego stopnia: GOPS w M. podlegał SKO w O., a GOPS w S. podlegał SKO w W. W związku z tym NSA miał obowiązek rozstrzygnąć spór o właściwość. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną, uchylił zaskarżone postanowienie NSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
W przypadku braku wspólnego organu wyższego stopnia dla sporujących się organów jednostek samorządu terytorialnego, właściwy do rozstrzygnięcia sporu jest sąd administracyjny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że błędne było przyjęcie przez NSA, iż oba sporujące się GOPS-y mają wspólny organ wyższego stopnia (SKO dla Województwa Mazowieckiego). W rzeczywistości, ze względu na przynależność do różnych powiatów, miały one różne organy wyższego stopnia (SKO w O. i SKO w W.), co oznaczało brak wspólnego organu i właściwość sądu administracyjnego do rozstrzygnięcia sporu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania
Strona wygrywająca
Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego (wnioskodawca rewizji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. | instytucja | wnioskodawca |
| Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. | instytucja | strona w sporze o właściwość |
| Elżbieta G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca o zasiłek |
| Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego | organ_państwowy | wnioskodawca rewizji nadzwyczajnej |
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu, sąd administracyjny.
Pomocnicze
u.NSA art. 18 § ust. 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Konstytucja RP art. 183
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustalenia siedzib władz gmin art. § 1 pkt 7 b oraz j
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych
k.p.c. art. 393¹³ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany odpowiednio do rewizji nadzwyczajnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
NSA błędnie ustalił brak wspólnego organu wyższego stopnia dla sporujących się GOPS-ów. GOPS w M. podlega SKO w O., a GOPS w S. podlega SKO w W., co oznacza brak wspólnego organu wyższego stopnia. Właściwym do rozstrzygnięcia sporu o właściwość jest sąd administracyjny, a nie SKO.
Godne uwagi sformułowania
spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu, sąd administracyjny. NSA przyjął za podstawę swego rozstrzygnięcia błędne ustalenie okoliczności istotnych dla zastosowania art. 22 § 1 pkt 1 KPA.
Skład orzekający
Jerzy Kwaśniewski
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Wasilewski
członek
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości sądu administracyjnego w sprawach sporów o właściwość między organami samorządu terytorialnego, gdy nie mają one wspólnego organu wyższego stopnia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wspólnego organu wyższego stopnia dla organów samorządowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest ustalenie właściwości sądu w sporach między organami administracji samorządowej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kto rozstrzygnie spór między gminami? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady właściwości.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyPostanowienie z dnia 20 grudnia 2001 r. III RN 162/00 Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość między gminnymi ośrodkami pomocy społecznej, które nie mają wspólnego organu wyższego stopnia. Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2001 r. sprawy z wniosku Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, w przedmiocie ustalenia właściwości miejscowej w sprawie z wniosku Elżbiety G. o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2000 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 28 lipca 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzu- cił wniosek Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o rozstrzygnię- cie sporu o właściwość miejscową pomiędzy wnioskodawcą a Kierownikiem GOPS w S. w sprawie z wniosku Ewy G. o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej. Z uza- sadnienia tego postanowienia wynika, że NSA przyjął, że to nie Sąd lecz Samorzą- dowe Kolegium Odwoławcze właściwe dla Województwa M. jest kompetentne do rozpatrzenia przedmiotowego sporu o właściwość (art. 22 § 1 KPA), skoro oba pozo- stające w sporze organy mają siedziby na terenie Województwa Mazowieckiego. 2 Od powyższego postanowienia Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną zarzucając rażące naruszenie art. 22 § 1 pkt 1 KPA i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) oraz art. 183 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na tej podstawie Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyj- nemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W rewizji nadzwyczajnej wykazano, że NSA przyjął za podstawę swego roz- strzygnięcia błędne ustalenie okoliczności istotnych dla zastosowania art. 22 § 1 pkt 1 KPA. Stosownie do tego przepisu spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu, sąd administracyjny. Wbrew zaskarżonemu postanowie- niu pozostające w sporze jednostki samorządu terytorialnego nie mają wspólnego organu wyższego stopnia. Ośrodek Pomocy Społecznej w M., należąc do powiatu M.M., jako organowi wyższego stopnia podlega Samorządowemu Kolegium Odwo- ławczemu w O., natomiast Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. należy do po- wiatu L. i właściwym dla niego organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kole- gium Odwoławcze w W. (§ 1 pkt 7 b oraz j rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustalenia siedzib władz gmin, Dz.U. Nr 110, poz. 1267 oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1999 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych – Dz.U. Nr 13, poz. 115). W tej sytuacji NSA nie miał podstawy prawnej do uchylenia się od rozstrzygnięcia przedstawionego mu sporu o właściwość. Z powyższych przyczyn, wobec usprawiedliwionej podstawy rewizji nadzwy- czajnej podlegała ona uwzględnieniu (art. 39313 § 1 KPC – stosowany odpowiednio). ========================================