III RN 141/99

Sąd Najwyższy2000-04-06
SAOSAdministracyjnepostępowanie administracyjneWysokanajwyższy
doręczeniedoręczenie zastępczeKPANSArewizja nadzwyczajnabłędny adresmożność działaniaprawo do obrony

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie NSA o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że błędne zaadresowanie pisma uniemożliwiło stronie udział w sprawie i obronę praw.

Ryszard C. wniósł skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie otrzymał zawiadomienia o rozprawie. NSA odrzucił skargę, uznając pismo za doręczone w trybie zastępczym, ponieważ przesyłka została awizowana, ale nie podjęta. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie przepisów o doręczeniach, gdyż pismo zostało wysłane na błędny adres. Sąd Najwyższy uznał rewizję za zasadną, uchylając postanowienie NSA.

Sprawa dotyczyła skargi Ryszarda C. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). Ryszard C. twierdził, że nie mógł brać udziału w sprawie, ponieważ nie otrzymał zawiadomienia o terminie rozprawy. NSA odrzucił jego skargę, powołując się na art. 401 pkt 2 KPC w związku z art. 59 ustawy o NSA, uznając, że skarżący został prawidłowo powiadomiony, a pismo uznano za doręczone w trybie zastępczym (art. 44 KPA) z powodu niepodjęcia przesyłki z poczty. Minister Sprawiedliwości złożył rewizję nadzwyczajną, argumentując, że NSA rażąco naruszył przepisy o doręczeniach. Kluczowym zarzutem było wysłanie zawiadomienia na błędny adres („B. 23/20” zamiast „B. 23/29”), co uniemożliwiło Ryszardowi C. skuteczne działanie i obronę jego praw. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji rewizji, stwierdzając, że domniemanie doręczenia z art. 44 KPA nie ma zastosowania w sytuacji, gdy pismo zostało skierowane na błędny adres, a także gdy brak jest dowodów na prawidłowe umieszczenie zawiadomienia o przesyłce. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, domniemanie doręczenia z art. 44 KPA nie ma zastosowania, gdy pismo zostało skierowane na błędny adres, a także gdy brak jest dowodów na prawidłowe umieszczenie zawiadomienia o przesyłce.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że regułą jest doręczenie pisma do rąk adresata. Doręczenie zastępcze (art. 44 KPA) wymaga prawidłowego zaadresowania i umieszczenia zawiadomienia. Błędne zaadresowanie uniemożliwia działanie w sprawie i obronę praw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

Ryszard C.

Strony

NazwaTypRola
Ryszard C.osoba_fizycznaskarżący
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnioskodawca rewizji nadzwyczajnej
Wojewoda W.organ_państwowystrona w postępowaniu przed NSA
Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiuinstytucjasąd niższej instancji

Przepisy (8)

Główne

KPC art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku pozbawienia możności działania.

u.NSA art. 59

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa wznowienia postępowania przed NSA.

Pomocnicze

KPA art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Domniemanie doręczenia nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego.

KPA art. 42 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguła doręczenia pisma do rąk adresata.

KPA art. 42 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie w lokalu administracji.

KPA art. 42 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie w każdym miejscu, gdzie adresata zastano.

KPA art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie do rąk domownika, sąsiada, dozorcy.

u.NSA art. 57 § ust. 2

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa składania rewizji nadzwyczajnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo zostało skierowane na błędny adres, co uniemożliwiło stronie udział w sprawie. Brak dowodów na prawidłowe umieszczenie zawiadomienia o przesyłce. Domniemanie doręczenia z art. 44 KPA nie ma zastosowania w przypadku błędnego zaadresowania.

Odrzucone argumenty

Pismo zostało prawidłowo doręczone w trybie zastępczym, ponieważ zostało awizowano i nie podjęto go w terminie.

Godne uwagi sformułowania

Domniemanie doręczenia (art. 44 KPA) nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego. Taka przesyłka uniemożliwia działanie w sprawie, a tym samym pozbawia stronę możności obrony jej praw.

Skład orzekający

Kazimierz Jaśkowski

przewodniczący

Andrzej Kijowski

sprawozdawca

Andrzej Wasilewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o doręczeniach w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście błędnego zaadresowania i stosowania art. 44 KPA."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnego zaadresowania pisma przez sąd administracyjny i zastosowania art. 44 KPA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje fundamentalne znaczenie prawidłowego doręczenia pisma procesowego dla zapewnienia prawa do obrony, co jest kluczowe dla każdego obywatela w kontakcie z administracją i sądami.

Błędny adres pisma procesowego może unieważnić całe postępowanie – Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 6 kwietnia 2000 r. III RN 141/99 Domniemanie doręczenia (art. 44 KPA) nie ma zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego. Przewodniczący: SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski (sprawozdawca), Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2000 r. sprawy ze skargi Ryszarda C. na decyzję Wojewody W. z dnia 30 stycznia 1998 r. [...] na skutek rewi- zji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 15 lutego 1999 r. [...] p o s t a n o w i ł: u c h y l i ć zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Ryszard C. w dniu 5 stycznia 1999 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administra- cyjnego-Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 3 listopada 1998 r. [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, że bez własnej winy nie miał możliwości brania udziału w sprawie, gdyż nie otrzymał zawiadomienia o terminie rozprawy, co narusza jego podstawowe prawa. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu postano- wieniem z dnia 15 lutego 1999 r. [...] odrzucił skargę Ryszarda C. uznając, że nie zachodzą podstawy wznowienia postępowania w oparciu o art. 401 pkt 2 KPC w związku z art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyj- nym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), gdyż skarżący nie był pozbawiony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Został on bowiem powiadomiony o 2 terminie rozprawy, gdyż przesyłkę awizowano, lecz nie została w placówce poczto- wej podjęta w przepisanym terminie, więc uznano ją za doręczoną. Powyższe postanowienie Minister Sprawiedliwości w dniu 7 sierpnia 1999 r. zaskarżył rewizją nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie art. 58 i art. 59 ustawy o NSA w związku z art. 42 i art. 44 KPA oraz art. 401 pkt 2 KPC i na podsta- wie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejsco- wemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwy- czajnej podniesiono, że w przedmiotowej sprawie brak podstaw do uznania, iż wez- wanie na rozprawę w dniu 3 listopada 1998 r. zostało skarżącemu doręczone przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie tzw. doręczenia zastępczego unormowanego w art. 44 KPA. Zawiadomienia nie wysłano bowiem na adres Ryszarda C. w W. „ul. B. 23/29”, lecz na adres „B. 23/20” podany w dniu 10 kwietnia 1998 r. w odpowiedzi Wojewody W. na skargę. Przesyłkę tę awizowano w dniu 15 października 1998 r., a następnie zwrócono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na skutek niepodjęcia w terminie, przy czym brak jakiejkolwiek informacji czy i gdzie umieszczono zawia- domienie o nadejściu przesyłki. Z adnotacji na kopercie, w której wyekspediowano przesyłkę wynika wprawdzie, że wezwanie na rozprawę wysłano ponownie w dniu 28 października 1998 r., lecz brak danych o adresie przesyłki oraz o jej doręczeniu. Skoro zatem Ryszard C. nie otrzymał na swój adres zawiadomienia o rozprawie w dniu 3 listopada 1998 r., to został pozbawiony możności działania w sprawie i obrony swych praw. Sąd Najwyższy zważył. co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest zasadna, gdyż zaskarżonemu orzeczeniu słusznie wytyka rażące naruszenie art. 401 pkt 2 KPC w związku z art. 42 i 44 KPA oraz art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Regułą w postępowaniu administracyjnym jest doręczenie pis- ma do rąk adresata w miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy strony (art. 42 § 1 KPA), względnie w lokalu administracji państwowej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 KPA), chociaż w razie niemożności doręczenia pisma w taki sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, np. pilności sprawy, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 KPA). W razie nie- 3 obecności adresata w mieszkaniu pisma za pokwitowaniem doręcza się do rąk do- rosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, przy czym o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata (art. 43 KPA) Gdyby jednak pisma nie można było doręczyć w powyższy sposób, to zgodnie z art. 44 KPA składa się je na okres siedmiu dni w urzędzie pocztowo-telekomunika- cyjnym lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wyko- nuje swoje czynności zawodowe bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, któ- rej postępowanie dotyczy. W tych przypadkach doręczenie „uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu”. W zakresie zastosowania powołanego prze- pisu nie mieści się jednak sytuacja, w której z relacji poczty, co do nie podjętej w ter- minie przesyłki z powiadomieniem o terminie rozprawy, nie wynika czy i gdzie umieszczono informację o nadejściu pisma. To samo dotyczy tym bardziej sytuacji powiadomienia skierowanego do strony na błędny adres zamieszkania. Taka prze- syłka uniemożliwia działanie w sprawie , a tym samym pozbawia stronę możności obrony jej praw ( art. 401 pkt 2 KPC w związku z art. 59 ustawy o NSA). Z tych powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI