III RN 139/01Zameldowanie materialnoprawne przesłanki vs formalnosci 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania Zenona M. na pobyt stały. Burmistrz Miasta B.W. stwierdził nieważność zameldowania, ponieważ potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu zostało dokonane przez Władysława M. (któremu przysługiwała służebność mieszkania), a nie przez właścicieli nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało tę decyzję w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Zenona M., uznając, że brak wypełnionego i podpisanego formularza zgłoszenia z potwierdzeniem uprawnienia przez właściciela wyklucza możliwość zameldowania. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając NSA rażące naruszenie prawa, w tym art. 301 § 1 KC, poprzez przejście do porządku nad uprawnieniami osoby mającej służebność mieszkania oraz nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Najwyższy uznał rewizję za uzasadnioną. Zwrócił uwagę na istotną różnicę między postępowaniem rejestracyjnym (art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności) a postępowaniem administracyjnym (art. 47 ust. 2 tej ustawy), które ma na celu rozstrzyganie materialnoprawnych przesłanek zameldowania. NSA błędnie ograniczył się do oceny formalnej zgłoszenia, nie badając istoty sprawy, czyli rzeczywistego uprawnienia do przebywania w lokalu. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok NSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając, że podstawą rozstrzygnięcia wątpliwości w postępowaniu administracyjnym są materialnoprawne przesłanki, a nie tylko sprawdzenie formularza zgłoszenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja różnicy między postępowaniem rejestracyjnym a administracyjnym w sprawach meldunkowych; znaczenie badania materialnoprawnych przesłanek w postępowaniu administracyjnym.
Przepisy dotyczące obowiązku potwierdzania uprawnienia do lokalu przy zameldowaniu zostały zmienione po wyroku TK z 2002 r., co ogranicza bezpośrednie stosowanie niektórych argumentów dotyczących tej kwestii.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ocena zameldowania w postępowaniu administracyjnym powinna skupiać się na formalnych wymogach zgłoszenia, czy na materialnoprawnych przesłankach uprawnienia do przebywania w lokalu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ocena zameldowania w postępowaniu administracyjnym powinna uwzględniać materialnoprawne przesłanki, a nie ograniczać się do sprawdzenia formalnych wymogów zgłoszenia meldunkowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił postępowanie rejestracyjne od postępowania administracyjnego. W postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek rozstrzygnąć wątpliwości dotyczące materialnoprawnych przesłanek zameldowania, a nie tylko badać poprawność wypełnienia formularza.
Czy osoba posiadająca służebność mieszkania ma prawo potwierdzić uprawnienie do zameldowania innej osoby w lokalu objętym służebnością?
Odpowiedź sądu
Choć sprawa nie została rozstrzygnięta wprost w tym zakresie przez SN, rewizja nadzwyczajna podnosiła zarzut, że NSA pominął uprawnienia osoby mającej służebność mieszkania, które powinny być uwzględnione przy ocenie uprawnienia do zameldowania.
Uzasadnienie
Rewizja nadzwyczajna zarzucała NSA obrazę art. 301 § 1 KC poprzez przejście do porządku nad uprawnieniami osoby mającej służebność mieszkania, która powinna mieć możliwość potwierdzenia uprawnień do zamieszkiwania w lokalu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zenon M. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. | instytucja | organ odwoławczy |
| Burmistrz Miasta B.W. | organ_państwowy | organ pierwszej instancji |
| Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego | organ_państwowy | wnioskodawca rewizji nadzwyczajnej |
Przepisy (8)
Główne
u.e.l. art. 47 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Dotyczy czynności materialno-technicznej zameldowania.
u.e.l. art. 47 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Dotyczy rozstrzygania wątpliwości w przedmiocie zameldowania w drodze decyzji administracyjnej.
u.e.l. art. 9 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Wymóg przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu przy zameldowaniu (uchylony w części wyrokiem TK).
Pomocnicze
k.c. art. 301 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten dotyczy uprawnień osoby mającej służebność mieszkania do przyjmowania do mieszkania innych osób.
u.e.l. art. 10 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
KPA
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowany w postępowaniu administracyjnym dotyczącym rozstrzygania wątpliwości meldunkowych.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 czerwca 1984 r. w sprawie wykonania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności art. 7 § ust. 1 pkt 14 i 15
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 czerwca 1984 r. w sprawie wykonania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności art. 7 § ust. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
NSA błędnie ograniczył się do oceny formalnej zgłoszenia meldunkowego, zamiast badać materialnoprawne przesłanki zameldowania. • Postępowanie administracyjne powinno rozstrzygać o rzeczywistym uprawnieniu do przebywania w lokalu, a nie tylko o poprawności wypełnienia formularza. • Uprawnienia wynikające ze służebności mieszkania powinny być brane pod uwagę przy ocenie możliwości zameldowania.
Godne uwagi sformułowania
Podstawę rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie zameldowania w postępowaniu, które kończy decyzja administracyjna, stanowi wyjaśnienie materialnoprawnych przesłanek zameldowania, a nie sprawdzenie formularza zgłoszenia meldunkowego. • Dokonanie zameldowania w trybie rejestracji zgłoszenia jest tak zwaną czynnością materialno-techniczną, która charakteryzuje się kazuistycznym określeniem wszystkich wymaganych warunków formalnych. • Zupełnie inna jest natomiast struktura realizacji obowiązku meldunkowego, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości. W takim wypadku o dokonaniu zameldowania (lub wymeldowania) rozstrzyga właściwy organ gminy.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Jerzy Kwaśniewski
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja różnicy między postępowaniem rejestracyjnym a administracyjnym w sprawach meldunkowych; znaczenie badania materialnoprawnych przesłanek w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Przepisy dotyczące obowiązku potwierdzania uprawnienia do lokalu przy zameldowaniu zostały zmienione po wyroku TK z 2002 r., co ogranicza bezpośrednie stosowanie niektórych argumentów dotyczących tej kwestii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak formalizm proceduralny może przesłonić istotę sprawy administracyjnej, co jest częstym problemem w kontaktach obywateli z urzędami. Wyjaśnienie różnicy między czynnością materialno-techniczną a postępowaniem administracyjnym jest cenne dla praktyków.
“Czy urzędnik może odmówić zameldowania tylko dlatego, że formularz nie jest idealny?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.