III RN 133/00

Sąd Najwyższy2001-08-29
SAOSAdministracyjneprawo celneŚrednianajwyższy
cłoklasyfikacja celnanomenklatura scalonaczęści samochodowepojazdmontażprawo celneKPANSASąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, potwierdzając, że organy celne nie wykazały wystarczająco, iż sprowadzone części samochodowe stanowią rozmontowany pojazd, aby zastosować Regułę 2a Nomenklatury Scalonej.

Sprawa dotyczyła klasyfikacji celnej części samochodowych sprowadzonych z zagranicy. Organy celne początkowo dopuściły części do obrotu, następnie wznowiły postępowanie i uznały je za rozmontowany samochód. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów celnych, uznając brak wystarczających ustaleń faktycznych. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie prawa celnego i proceduralnego. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, stwierdzając, że organy celne nie wykazały, iż brakujące elementy nie mają decydującego znaczenia dla możliwości użytkowania pojazdu zgodnie z przeznaczeniem.

Sprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił decyzje organów celnych dotyczące klasyfikacji celnej sprowadzonych z zagranicy części samochodowych. Dorota B. i Paweł S. wprowadzili do Polski nadwozie oraz inne części do samochodu Ford Orion. Początkowo części te zostały dopuszczone do obrotu, jednak w wyniku ponownej weryfikacji organ celny uchylił wcześniejsze decyzje i dopuścił do obrotu samochód osobowy Ford Orion. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak zaskarżone decyzje, uznając, że organy celne nie wykazały wystarczająco przesłanek wznowienia postępowania oraz naruszyły przepisy KPA przez brak ustaleń faktycznych uzasadniających klasyfikację towaru jako pojazdu kompletnego według Reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Minister Sprawiedliwości zaskarżył ten wyrok, zarzucając naruszenie prawa celnego i ustawy o NSA. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, stwierdzając, że organy celne nie wykazały, iż sprowadzone części, stanowiące 63% pojazdu, tworzyły po zmontowaniu wyrób o zasadniczych cechach samochodu, a brakujące elementy nie miały decydującego znaczenia dla możliwości użytkowania pojazdu zgodnie z przeznaczeniem. Sąd podkreślił, że organy celne naruszyły art. 77 i 80 KPA, nie dokonując niezbędnych ustaleń faktycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale wymaga to wykazania przez organy celne, że brakujące elementy nie mają decydującego znaczenia dla możliwości użytkowania pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne nie wykazały w wystarczającym stopniu, iż sprowadzone części, mimo że stanowiły 63% pojazdu, tworzyły po zmontowaniu wyrób o zasadniczych cechach samochodu, a brakujące elementy nie miały decydującego znaczenia dla możliwości użytkowania pojazdu zgodnie z przeznaczeniem. Naruszono przy tym art. 77 i 80 KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił rewizję nadzwyczajną

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości (przegrał rewizję)

Strony

NazwaTypRola
Dorota B.osoba_fizycznaimporterka
Paweł S.osoba_fizycznaimporter
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnoszący rewizję nadzwyczajną
Prezes Głównego Urzędu Cełorgan_państwowyorgan odwoławczy
Dyrektor Urzędu Celnego w P.organ_państwowyorgan pierwszej instancji
Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowieorgan_państwowysąd niższej instancji
Ogólnopolski Ruch Ochrony Praw Obywatelskich i Walki z Korupcjąinstytucjauczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy

Stosowanie reguły 2a ogólnych reguł interpretacji nomenklatury scalonej wymaga wykazania przez organy celne, że brakujące elementy nie mają decydującego znaczenia dla możliwości użytkowania pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Pomocnicze

KPA art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przez organy celne art. 77 KPA przez brak ustaleń faktycznych w zakresie uzasadniającym sklasyfikowanie sprowadzonego towaru jako pojazdu kompletnego.

KPA art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przez organy celne art. 80 KPA przez brak ustaleń faktycznych w zakresie uzasadniającym sklasyfikowanie sprowadzonego towaru jako pojazdu kompletnego.

u.NSA art. 22 § ust.1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego uchylenia decyzji przez Sąd.

u.NSA art. 22 § ust.2 pkt 3

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego uchylenia decyzji przez Sąd w przypadku innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Prawo celne art. 3

Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne

Ustawa z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw art. 10

Przepis dotyczący rozpoznawania rewizji nadzwyczajnej od orzeczeń NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne nie wykazały, że brakujące elementy nie mają decydującego znaczenia dla możliwości użytkowania pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem. Naruszenie art. 77 i 80 KPA przez brak ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie Reguły 2a Nomenklatury Scalonej jest uzasadnione, nawet jeśli części sprowadzało kilku importerów. Stan towaru właściwy dla rozmontowanego pojazdu samochodowego potwierdził fakt zarejestrowania samochodu. Ustalenia faktyczne domagane się przez NSA są nieistotne dla rozstrzygnięcia.

Godne uwagi sformułowania

sprowadzone z zagranicy części samochodowe, stanowiące łącznie 63% gotowego pojazdu, są po zmontowaniu wyrobem o zasadniczych cechach samochodu brakujące elementy nie mają decydującego znaczenia dla możliwości użytkowania pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem, czyli poruszania się po drogach, przy spełnieniu przepisanych parametrów technicznych i zachowaniu warunków bezpieczeństwa organy celne z naruszeniem art.77 i art.80 KPA nie dokonały [...] ustaleń faktycznych niezbędnych do przyjęcia tezy, że w świetle Reguły 2a doszło do sprowadzeniu samochodu w stanie rozmontowanym.

Skład orzekający

Andrzej Wróbel

przewodniczący

Katarzyna Gonera

sędzia

Andrzej Kijowski

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja Reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej w kontekście klasyfikacji celnej części samochodowych jako rozmontowanego pojazdu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprowadzania części samochodowych i zastosowania konkretnej reguły klasyfikacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są szczegółowe ustalenia faktyczne i prawidłowa interpretacja przepisów celnych, nawet w pozornie prostych przypadkach importu części.

Czy sprowadzone części to samochód? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady klasyfikacji celnej.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 29 sierpnia 2001 r. III RN 133/00 Uznanie, że sprowadzone z zagranicy części samochodowe, stanowiące łącznie 63% gotowego pojazdu, są po zmontowaniu wyrobem o zasadniczych cechach samochodu, a więc zastosowanie reguły 2a ogólnych reguł interpreta- cji nomenklatury scalonej stanowiących załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z za- granicy (Dz.U. Nr 72, poz. 357 ze zm.), wymaga wykazania przez organy celne, że brakujące elementy nie mają decydującego znaczenia dla możliwości użyt- kowania pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem, czyli poruszania się po dro- gach, przy spełnieniu przepisanych parametrów technicznych i zachowaniu warunków bezpieczeństwa. Przewodniczący SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Andrzej Kijowski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2001 r. sprawy ze skargi Doroty B. i Pawła S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 28 stycznia 1998 r. [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych, na skutek rewizji nadzwy- czajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego- Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2000 r. [...] o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną. U z a s a d n i e n i e Dorota B. wprowadziła w dniu 12 listopada 1996 r. na polski obszar celny nadwozie samochodu osobowego „Ford Orion” o numerze [...]. Dyrektor Urzędu Cel- nego w P., decyzją zawartą w dowodzie odprawy celnej z dnia 12 listopada 1996 r., dopuścił to nadwozie do obrotu na polskim obszarze celnym. Tego samego dnia - 12 listopada 1996 r. - Paweł S. wprowadził na polski obszar celny następujące części do samochodu „Ford Orion”: silnik wysokoprężny [...], skrzynię biegów, zawieszenie 2 przednie i tylne, układ kierowniczy i 4 koła jezdne. Części te dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w P. z dnia 12 listo- pada 1996 r. W trakcie ponownej weryfikacji akt wyszło na jaw, że części samocho- dowe dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym stanowiły w istocie roz- montowany (niezmontowany) pojazd marki „Ford Orion”. Wznowiono więc postępo- wanie, a następnie Dyrektor Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia 3 grudnia 1997 r. uchylił obie decyzje ostateczne zawarte w dowodach odpraw celnych z dnia 12 listo- pada 1996 r. i do obrotu na polskim obszarze celnym dopuścił samochód osobowy marki „Ford Orion”. Rozstrzygnięcie to, zaskarżone przez obojga importerów, Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzją z dnia 28 stycznia 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 1 lutego 2000 r. [...] uwzględnił skargę obojga importerów i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w P. Sąd uznał, że wznowienie postępowania było wprawdzie zasadne, lecz organy celne nie wyka- zały w postępowaniu wznowieniowym podstaw wydania decyzji w trybie art.151 § 1 pkt 1 w związku z art.149 § 2 KPA, czyli nie wykazały w wystarczającym stopniu przesłanek wznowienia i w konsekwencji podstaw do ponownego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Przyczyną uchylenia decyzji organów obu instancji było natomiast naruszenie art. 77 i art. 80 KPA przez brak ustaleń faktycznych w zakresie uzasad- niającym sklasyfikowanie sprowadzonego towaru jako pojazdu kompletnego według zasad określonych w Regule 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej - stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 72, poz.357). Powyższy wyrok Minister Sprawiedliwości zaskarżył rewizją nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie art.22 ust.1 pkt 1 oraz ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.) w związku z art.23 ust.1 i art.3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r.- Prawo celne (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 71, poz.312 ze zm.) oraz w związku z powoływaną wyżej Regułą 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Na tej podstawie Minister Sprawiedliwości domagał się uchylenia kwestionowanego wyroku i oddale- nia skargi. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono, że dla uznania spro- wadzonych części za wyrób kompletny znajdujący się w stanie nie zmontowanym (rozmotowanym) konieczne jest wykazanie , iż istnieje możliwość zmontowania z tych części wyrobu kompletnego lub gotowego. Oceny tej nie zmienia fakt dokonania 3 odprawy celnej przez dwoje importerów, gdyż zastosowanie Reguły 2a nie jest uwa- runkowane tożsamością podmiotu dokonującego obrotu towarowego rozmontowa- nymi częściami danego wyrobu. Natomiast stan towaru właściwy dla rozmontowane- go pojazdu samochodowego potwierdził fakt zarejestrowania samochodu osobowego marki „Ford Orion” o numerze silnika i nadwozia jak w sprowadzonych częściach i na podstawie tych samych dokumentów co przedłożone do kolejnych odpraw celnych z dnia 12 listopada 1996 r. Ustalone okoliczności faktyczne wystarczały zatem do wydania decyzji w trybie art.151 §1 pkt 2 w związku z art.149 § 2 KPA. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, w której uczestniczył przedstawiciel stowarzyszenia „Ogólnopolski Ruch Ochrony Praw Obywatelskich i Walki z Korupcją” z siedzibą w Z., zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art.10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postę- powania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościo- we i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. Nr 43, poz.189 ze zm.) rewizję nadzwyczajną od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznaje się przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o po- stępowaniu kasacyjnym. Znaczy to między innymi, że rozpoznanie rewizji nadzwy- czajnej następuje wyłącznie w granicach jej podstaw oraz ich uzasadnienia (art.39311 KPC w brzmieniu sprzed 1 lipca 2000 r.). Przedmiotowa rewizja nadzwyczajna jako swą podstawę wskazuje naruszenie przepisów materialnego prawa celnego, jak też przepisów art.22 ust.1 pkt 1 i ust.2 pkt 3 ustawy o NSA. Ostatnio powołane przepisy stanowią, że uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ją oraz że decyzja podle- ga uchyleniu między innymi w razie stwierdzenia, iż doszło do „innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy”. Je- śli zważyć na fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i po- przedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w P. oraz że uczynił to ze względu na „procesową wadliwość” tych decyzji administracyjnych , to nie wiadomo na czym miało w zaskarżonym wyroku polegać naruszenie wskazanych wyżej przepisów ustawy o NSA. 4 Co prawda, wniesienie rewizji nadzwyczajnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylającego decyzje organów celnych obu instancji mogłoby mieć na celu zapobieżenie związania ich oraz tegoż Sądu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu (art.30 ustawy o NSA), lecz Minister Sprawiedliwości nie powołuje się na ten argument, a poza tym byłby on chybiony, gdyż w kwestionowanym rozstrzygnię- ciu nie została w stanowczy sposób wyrażona jakaś dyskusyjna ocena prawna, która miałaby doniosłość w okolicznościach konkretnej sprawy. Sąd stwierdził natomiast słusznie, że jeżeli w postępowaniu wznowieniowym towar (części samochodowe, w tym zwłaszcza „powypadkowa” karoseria) zgłoszony w jednym dniu do odprawy cel- nej przez oboje skarżących został sklasyfikowany jako samochód, to konieczne było wykazanie, że części te, stanowiące - według ekspertyz technicznych przedłożonych przez uczestniczący w sprawie Ogólnopolski Ruch Ochrony Praw Obywatelskich - 63% pojazdu gotowego, tworzyły po zmontowaniu wyrób o „zasadniczych” cechach samochodu, gdyż brakujące elementy nie mają decydującego znaczenia dla możli- wości użytkowania pojazdu zgodnie z jego przeznaczeniem, tj. poruszania się po drogach przy spełnieniu określonych parametrów technicznych i zachowaniu warun- ków bezpieczeństwa. Jednakże organy celne z naruszeniem art.77 i art.80 KPA nie dokonały, i to z powołaniem się na okoliczności z dnia zgłoszenia towaru, ustaleń faktycznych niezbędnych do przyjęcia tezy, że w świetle Reguły 2a doszło do spro- wadzeniu samochodu w stanie rozmontowanym. Mimo to wnoszący rewizję nadzwy- czajną nie zgłosił zarzutu, iżby w zaskarżonym wyroku doszło do naruszenia art.77 i art.80 KPA, gdyż ustalenia faktyczne, których domagał się Naczelny Sąd Administra- cyjny, są nieistotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art.236 ust.2 Konstytu- cji RP oraz 39312 KPC w związku z art.10 powołanej wyżej ustawy z dnia 1 marca 1996 r. orzekł jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI