III RN 125/01

Wyrok z dnia 5 kwietnia 2002 r. III RN 125/01 1. Przepis art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostra- dach płatnych (Dz.U. Nr 127, poz. 627 ze zm.) stanowiący, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno odpowiadać jej wartości rynkowej, ustalonej według stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji auto- strady, jest regulacją szczególną względem art. 119 i następne ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). 2. Przepis art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych w związku z art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (w jego brzmieniu obowią- zującym do dnia 14 lutego 2000 r., czyli do czasu nowelizacji tego przepisu wprowadzonej na podstawie art. 1 pkt 54 ustawy z dnia 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw, Dz.U. Nr 6, poz. 70) należało interpretować w ten sposób, że dotyczy on wyłącznie ustale- nia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, przy uwzględnieniu stanu tej nieruchomości na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady. Nie przesądza on, jaka data jest miarodajna dla ustalenia wartości wywłaszczo- nej nieruchomości w celu ustalenia wysokości należnego odszkodowania i w tym zakresie należało stosować art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nierucho- mościami w związku z art. 37 ustawy o autostradach płatnych, wedle którego wysokość odszkodowania należnego za wywłaszczoną nieruchomość ustalało się według jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Przewodniczący SSN Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Kazimierz Jaśkowski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2002 r. sprawy ze skargi Gabrieli Stanisławy G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 29 września 1999 r. [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieru- chomości i odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, na skutek rewizji nad- 2 zwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2000 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Admi- nistracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Wojewoda P. decyzją z dnia 4 sierpnia 1999 r., wydaną na podstawie art. 30 i art. 32 ust. 1 - ust. 3 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz.U. Nr 127, poz. 627 ze zm.) oraz art. 119 ust. 1 i art. 128 ustawy z dnia 21 sierp- nia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741 ze zm.), orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa stanowiącej własność Gabrieli Stanisławy G. nieruchomości położonej w M. i oznaczonej jako działki [...] o powierzchni 39 m2 oraz [...] o powierzchni 43.445 m2 , ustalając równocześnie odszkodowanie za wy- właszczone nieruchomości, po zwaloryzowaniu na miesiąc lipiec 1999 r., w wysoko- ści 173.446,22 zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, że wywłasz- czenie nieruchomości nastąpiło na wniosek Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad - Oddziału Terenowego w T., a odszkodowanie z tego tytułu zostało ustalone na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowe- go, według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, czyli na dzień 15 stycznia 1998 r., a następnie zostało ono zwaloryzowane zgodnie ze wskaźnikami wzrostu cen towarów i usług. W wyniku wniesionego przez właścicielkę nieruchomości - Gabrielę Stanisławę G. odwołania od powyższej decyzji, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia 29 września 1999 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody P. i w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że: po pierwsze - zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych, odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno odpowiadać jej wartości rynkowej; po drugie - w sprawie ustalenia odszkodowania mają zastosowanie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami; po trzecie - organ prowadzący postępowanie w sprawie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania z tego tytułu postąpił zgodnie z art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który nakazuje ustalenie wysokości odszkodowania dopiero po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego. 3 W wyniku skargi właścicielki nieruchomości - Gabrieli Stanisławy G., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2000 r. [...] na pod- stawie art. 156 § 1 pkt. 2 KPA, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 29 września 1999 r. oraz poprzedza- jącej ją decyzji Wojewody P. z dnia 4 sierpnia 1999 r. w części dotyczącej ustalenia wysokości należnego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasad- nieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzja Wojewody P. została podjęta z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płat- nych, bowiem przepis ten stanowi wyraźnie, iż odszkodowanie za wywłaszczoną nie- ruchomość powinno odpowiadać jej wartości rynkowej, ustalonej na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady, czyli w rozpoznawanej sprawie na dzień 15 stycznia 1998 r. Natomiast Wojewoda P. w swej decyzji z dnia 4 sierpnia 1999 r. ustalił wprawdzie odszkodowanie na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego, w której wartość wywłaszczanej nieruchomości ustalono według cen na dzień 15 stycz- nia 1998 r., ale zwaloryzowanej wedle ceny z lipca 1999 r. Tymczasem, waloryzacja odszkodowania ustalonego na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płat- nych powinna być dokonywana zgodnie z dyspozycja art. 32 ust. 3 tej ustawy i w opinii Sądu „jest to sprawa odrębna od sprawy ustalenia odszkodowania za wywłasz- czenie nieruchomości pod pas drogowy autostrady”. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 7 czerwca 2001 r. wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administra- cyjnego z dnia 13 grudnia 2000 r. [...] zarzucając rażące naruszenie art. 32 ust. 1 oraz art. 37 ustawy o autostradach płatnych, art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, a w konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Admini- stracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono w szczególności, że: po pierwsze - z art. 32 ust. 1 ustawy o autostra- dach płatnych wynika, iż odszkodowanie za wywłaszczaną nieruchomość powinno odpowiadać jej wartości rynkowej, przy czym podstawą wyceny powinien być „stan nieruchomości”, za wywłaszczenie której ustala się odszkodowanie, z daty wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady; natomiast przepis ten nie określa „daty, jaką należy przyjąć przy ustalaniu wartości nieruchomości” (daty takiej nie określał także uprzednio obowiązujący art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodar- ce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - jednolity tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 30, 4 poz. 127 ze zm.); po drugie - istotna zmiana w tym względzie miała miejsce z chwilą wejścia w życie art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stano- wi, że wysokość odszkodowania ustala się według stanu wywłaszczonej nierucho- mości „w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu”; w tej sytuacji, regulacja prawna wynikająca z art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych - jak to ujęto w uzasad- nieniu rewizji nadzwyczajnej - „okazała się niepełna”; po trzecie - aktualnie, w wyniku wejścia w życie z dniem 15 lutego 2000 r. zmian wprowadzonych ustawą z dnia 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw (Dz.U. Nr 6, poz. 70), art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że: „Wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłasz- czonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu”; po czwarte - w tej sytuacji: „Odesłanie z art. 37 ustawy o autostradach płatnych do przepisów ustawy, o której mowa w art. 32 ust. 2, a więc początkowo do ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a następnie do ustawy o gospodarce nieruchomo- ściami, nie zawiera ograniczeń. Oznacza to, że (...) do 14 lutego 2000 r. odszkodo- wanie należało ustalać według wartości nieruchomości w dniu wydania decyzji o od- szkodowaniu, po tej dacie według wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wy- dania decyzji o wywłaszczeniu. (...) Naczelny Sąd Administracyjny błędnie przyjął, że art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych stanowi regulację pełną i całkowicie pominął treść art. 37 tej ustawy i art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomo- ściami. Nieuwzględnienie tych przepisów stanowi rażące ich naruszenie, bowiem mają one zasadnicze znaczenie przy ustalaniu odszkodowania także za nieruchomo- ści wywłaszczone pod autostrady. (...) od ustalenia lokalizacji autostrady do wy- właszczenia nieruchomości pod nią upływa niejednokrotnie taki okres, w którym do- chodzi do istotnej zmiany wartości rynkowej nieruchomości przy niezmienionym sta- nie tej nieruchomości. Dlatego wiązanie tej wartości z aktem rozpoczynającym dopie- ro wstępny etap inwestycji związany z budową autostrady jest sprzeczne z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP (...)”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest zasadna. Nabywanie nieruchomości na cele bu- dowy autostrad płatnych w drodze wywłaszczenia regulowane jest jedynie częściowo przepisami ustawy o autostradach płatnych (art. 29 - art. 32 tej ustawy), mającymi w 5 tym zakresie charakter regulacji szczególnej (lex specialis) względem ogólnie obo- wiązujących przepisów ustawy gospodarce nieruchomościami, w sprawach wywłasz- czania nieruchomości (lex generalis). Stąd także art. 37 ustawy o autostradach płat- nych stanowi wyraźnie, że w sprawach nie uregulowanych w tej ustawie należy sto- sować przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Równocześnie podkreśle- nia wymaga i to, że przepisy obu wymienionych ustaw powinny być interpretowane i stosowane w sposób zgodny z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 8 ust. 1 Konstytucji RP), a w danym wypadku w szczególności przy uwzględnieniu konstytucyjnoprawnych gwarancji ochrony prawa własności, wynikających z art. 21 ust. 1 i ust. 2 oraz z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe autostrad wszczyna się po uprzednim wydaniu tzw. decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady (art. 29 w związku z art. 22 ustawy o autostradach płatnych). Przy czym art. 32 ust.1 ustawy o autostradach płatnych stanowi, że: „Odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno odpowiadać jej wartości rynkowej, ustalo- nej według stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady”. Nato- miast w pozostałym zakresie znajdują w tym wypadku zastosowanie ogólnie obowią- zujące przepisy dotyczące wywłaszczania nieruchomości, które zresztą ulegały zmianom. Ma to istotne znaczenie w kontekście rozpoznawanej sprawy, bowiem - zgodnie z dyspozycją art. 37 ustawy o autostradach płatnych - przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami znajdą zastosowanie dopiero w takim zakresie, w ja- kim w wyniku dokonanej wykładni art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych okaże się, że przepis ten nie reguluje w sposób zupełny kwestii sposobu ustalenia wysokości odszkodowania należnego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości na cele budowy autostrady płatnej. Pierwotnie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami opierały się na założeniu, że niezależnie od decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, która nie roz- strzygała kwestii należnego z tytułu wywłaszczenia tej nieruchomości odszkodowania (art. 119 ust. 1 tej ustawy), odrębną decyzją, wydaną w terminie miesiąca od dnia wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, należało rozstrzygnąć kwestię na- leżnego z tego tytułu odszkodowania (art. 129 tej ustawy) - jakkolwiek praktycznie nie wykluczało to możliwości wydania jednej decyzji, w której organ orzekał zarówno o wywłaszczeniu nieruchomości, jak i o wysokości należnego z tego tytułu odszkodo- wania. Tym niemniej, w związku z obowiązującą wówczas regulacją prawną, zakła- 6 dającą dopuszczalność wydawania dwóch odrębnych decyzji - jednej w sprawie wy- właszczenia nieruchomości oraz drugiej w sprawie odszkodowania należnego z ty- tułu wywłaszczenia nieruchomości, art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomo- ściami stanowił równocześnie, że: „Wysokość odszkodowania ustala się według stanu wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu i we- dług jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu”. Następnie jednak, w wy- niku nowelizacji tej ustawy, wprowadzonej w życie z dniem 15 lutego 2000 r. (art. 1 ustawy z dnia 7 stycznia 2000 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych ustaw, Dz.U. Nr 6, poz. 70), przyjęte zostały odmienne rozwiązania prawne w tym zakresie, które zresztą aktualnie nadal obowiązują, a wedle których: po pierwsze - decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości powinna zawierać w swej tre- ści między innymi także „ustalenie wysokości odszkodowania” (art. 119 ust. 1 pkt. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt. 49 ustawy zmieniającej); po drugie - dlatego zmianie uległa równocześnie dyspozycja art. 129 ustawy o gospodarce nieruchomościami (na podstawie art. 1 pkt. 53 lit. a ustawy zmieniającej), który w aktualnym brzmieniu nie przewiduje już wydania odrębnej de- cyzji w kwestii ustalenia odszkodowania należnego z tytułu wywłaszczenia nieru- chomości; oraz po trzecie - w konsekwencji, zmianie uległa także dyspozycja art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (na podstawie art. 1 pkt. 54 ustawy zmieniającej), który obecnie stanowi, że: „Wysokość odszkodowania ustala się we- dług stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wy- właszczeniu”. Ponieważ jednak w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcia administracyjne dotyczące zarówno wywłaszczenia nieruchomości, jak i należnego z tego tytułu od- szkodowania podejmowane były przez właściwe organy administracji publicznej w 1999 r., a więc przed uchwaleniem i wejściem w życie ustawy zmieniającej ustawę o gospodarce nieruchomościami, przeto dyspozycja art. 32 ust. 1 ustawy o autostra- dach płatnych powinna być w tym wypadku interpretowana i stosowana jako regula- cja szczególna względem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w ich brzmieniu pierwotnym, obowiązującym do dnia 14 lutego 2000 r. Przy interpretacji i stosowaniu art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych należy przeto mieć na uwa- dze to, że w ówcześnie obowiązującym stanie prawnym: Po pierwsze, w sprawach wywłaszczania nieruchomości wydawane były (od- miennie aniżeli ma to miejsce począwszy od dnia 15 lutego 2000 r. i aktualnie nadal 7 na podstawie art. 119 ust. 1 pkt. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami) dwie odrębne decyzje: jedna - w sprawie wywłaszczenia nieruchomości (art. 119 ust. 1 ustawy gospodarce nieruchomościami) oraz druga - w sprawie ustalenia należnego z tego tytułu odszkodowania (art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Po drugie, równocześnie w art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomo- ściami sformułowane były wówczas dwie dyrektywy prawne, które nakazywały usta- lać wysokości odszkodowania należnego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości z uwzględnieniem: z jednej strony - stanu wywłaszczonej nieruchomości w dniu wyda- nia decyzji o wywłaszczeniu, a z drugiej strony równocześnie - wartości wywłaszczo- nej nieruchomości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu, (a więc odmiennie ani- żeli począwszy od dnia 15 lutego 2000 r. i aktualnie nadal, gdy art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że: „wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wy- właszczeniu”, co jest konsekwencją tego, że aktualnie koniecznym elementem decy- zji o wywłaszczeniu jest również ustalenie wysokości należnego z tego tytułu od- szkodowania - art. 119 ust. 1 pkt. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Po trzecie, w tym kontekście art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych (stanowiący, że: „odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno odpowia- dać jej wartości rynkowej, ustalonej według stanu na dzień wydania decyzji o ustale- niu lokalizacji autostrady”) należy traktować jako regulację szczególną (lex specialis) względem obowiązujących w tym zakresie przepisów ogólnej ustawy o gospodarce nieruchomościami (lex generalis), której przepisy powinny być stosowa- ne także w wypadku wywłaszczania nieruchomości „w sprawach nieuregulowanych” odrębnie w ustawie o autostradach płatnych (art. 37 w związku z art. 32 ust. 2 ustawy o autostradach płatnych). Nota bene, przepisy obu wymienionych ustaw powinny być przy tym interpretowane i stosowane w sposób zgodny z konstytucyjnoprawnymi gwarancjami prawa własności, w tym w szczególności zgodnie z zasadą, że wy- właszczenie jest dopuszczalne jedynie „za słusznym odszkodowaniem” (art. 21 ust. 2 in fine Konstytucji RP) oraz zgodnie z zasadą, w myśl której „własność i inne prawa majątkowe podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej” (art. 64 ust. 2 Kon- stytucji RP). Dlatego, jako niedopuszczalną i naruszającą wspomniane zasady kon- stytucyjne, wykluczyć należało wówczas taką interpretację art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych, wedle której „wartość rynkowa” wywłaszczonej nieruchomości miałaby być ustalana „według stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji 8 autostrady”, skoro: po pierwsze - wedle obowiązujących w tym samym czasie przepi- sów ogólnych (art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 lutego 2000 r.), „wysokość odszkodowania” za wywłasz- czoną nieruchomość należało ustalać „według jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu”; a po drugie - nie sposób wskazać, jakie racjonalne powody uza- sadniać miałyby wprowadzenie do ustawy o autostradach płatnych tego rodzaju od- rębnej regulacji prawnej, która miałaby w praktyce prowadzić do „nierównego trakto- wania” w tym zakresie właścicieli wywłaszczanych nieruchomości, zależnie jedynie od tego, czy dana nieruchomość była wywłaszczana na cele budowy autostrad, czy też na inne cele publiczne. Natomiast prawidłowa, bowiem zgodna z ówcześnie obowiązującym stanem prawnym (a w szczególności z ówcześnie obowiązującą dyspozycją art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) i równocześnie w pełni respektująca obo- wiązujące gwarancje konstytucyjne w zakresie ochrony prawa własności („równej ochrony prawnej” - art. 64 ust. 2 Konstytucji RP oraz „słusznego odszkodowania” - art. 21 ust. 2 Konstytucji RP), była wówczas taka interpretacja art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych, wedle której: po pierwsze - należało wyjść z założenia, że art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych dotyczy wyłącznie ustalenia „odszkodowa- nie za wywłaszczoną nieruchomość” przy uwzględnieniu jej stanu „na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady” i wyłącznie w tym zakresie przepis ten po- winien być traktowany jako regulacja szczególna (lex specialis) względem zasady wyrażonej w ówcześnie obowiązującym art. 130 ust. 1 (in principio) ustawy o gospo- darce nieruchomościami, stanowiącym iż: „wysokość odszkodowania ustala się we- dług stanu wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu”; natomiast po drugie - należało równocześnie przyjąć, że dyspozycja art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych w ogóle nie dotyczy tego, jaka data jest miarodajna dla ustalenia wartości wywłaszczonej nieruchomości, w celu ustalenia wysokości należnego odszkodowania, a w konsekwencji (stosownie do art. 37 ustawy o auto- stradach płatnych), w tym zakresie należało stosować przepis art. 130 ust. 1 (in fine) ustawy o gospodarce nieruchomościami, który w tym względzie stanowił wówczas, iż wysokość odszkodowania należnego za wywłaszczoną nieruchomość ustala się „według jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu”. W świetle przedstawionej wykładni art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płat- nych w związku z art. 37 tej ustawy oraz przepisami art. 119 ust. 1, art. 129 ust. 1 9 oraz art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązu- jącym w 1999 r. i nadal do dnia 14 lutego 2000 r.), trafny okazał się podniesiony w rewizji nadzwyczajnej zarzut, że w zaskarżonym wyroku Naczelny Sąd Administra- cyjny rażąco naruszył prawo, wobec oparcia swego rozstrzygnięcia na błędnej wy- kładni art. 32 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych, wobec przyjęcia, że - jako prze- pis szczególny - przesądza on również o tym, wedle jakiej daty należy ustalać war- tość nieruchomości wywłaszczanej na cele budowy autostrady. W uzasadnieniu re- wizji nadzwyczajnej trafnie zwraca się w tym kontekście uwagę również i na to, że zagadnienie to ma kluczowe znaczenie dla rozpoznawanej sprawy, ponieważ: „Jest faktem powszechnie znanym, że od ustalenia lokalizacji autostrady do wywłaszcze- nia nieruchomości pod nią upływa niejednokrotnie taki okres, w którym dochodzi do istotnej zmiany wartości rynkowej nieruchomości, przy niezmienionym stanie tej nie- ruchomości. Dlatego wiązanie tej wartości z aktem rozpoczynającym dopiero wstępny etap inwestycji związany z budową autostrady jest także sprzeczne z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP”. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313 § 1 KPC w związku z art.10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz.189 ze zm.) orzekł jak w sentencji. ========================================