III RN 122/02

Wyrok z dnia 3 października 2003 r. III RN 122/02 Organ administracji publicznej wydający decyzję o pozwoleniu na budowę ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu okoliczność, że w chwili wydawania tego pozwolenia inwestor nie posiada obowiązującej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dotyczącej działki budowlanej, na której ma być realizowana inwestycja, wymaganej art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2003 r. sprawy ze skargi Hanny P. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 22 lis- topada 1999 r. [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, na skutek rewizji nad- zwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 stycznia 2002 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Admi- nistracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Dyrektor Urzędu Celnego w G. decyzją SAD z dnia 21 lutego 1996 r. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym banany z Ekwadoru importowane przez firmę PPHU „L.” - należącą do Hanny K., która w wyniku zawarcia związku małżeńskiego zmieniła następnie nazwisko i występuje nadal w postępowaniu jako Hanna P. - sto- sując do wymiaru cła preferencyjną stawkę celną „0%” od wartości towaru, na pod- stawie przedłożonego przez importera świadectwa pochodzenia towaru na formula- rzu „A Nr 22481” z dnia 16 lutego 1996 r. Następnie, wobec powziętych przez Urząd Celny w G. wątpliwości co do rzetelności i autentyczności załączonego do zgłoszenia 2 celnego formularza „A”, a w szczególności co do wiarygodności pieczęci odbitej na tym formularzu, Dyrektor Urzędu Celnego w G. za pośrednictwem Głównego Urzędu Ceł przesłał powyższy dokument do weryfikacji właściwym władzom ekwadorskim. Pismem z dnia 9 sierpnia 1996 r. Biuro Regionalne Podsekretarza Stanu w Minister- stwie Przemysłu Handlu Integracji i Rybołówstwa w Pasie Nadmorskim w Ekwadorze poinformowało polskie organy celne, że świadectwo o nr 22481 nie zostało wysta- wione przez to Biuro Regionalne, a złożona na nim pieczęć oraz podpis nie pokry- wają się z używanymi przez to Biuro Regionalne. W tej sytuacji, Dyrektor Urzędu Celnego w G. postanowieniem z dnia 8 listopada 1996 r., wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej uprzednio decy- zją ostateczną z dnia 21 listopada 1996 r., a następnie decyzją z dnia 23 stycznia 1997 r. uchylił poprzednią decyzję w sprawie dopuszczenia do obrotu na polskim ob- szarze celnym importowanych z Ekwadoru bananów w części dotyczącej zastoso- wania preferencyjnej „0%” stawki celnej od sprowadzonego towaru i zastosował stawkę celną w wysokości 20%. W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor Urzędu Celne- go w G. stwierdził w szczególności, że strona nie udokumentowała jednego z trzech koniecznych wymogów, jakie warunkują zastosowanie preferencyjnej stawki celnej, a mianowicie wymagania dotyczącego udokumentowania pochodzenia towaru poprzez prawidłowo sporządzony dokument stanowiący dowód pochodzenia towaru, czyli świadectwo sporządzone na formularzu „A”. Prezes Głównego Urzędu Ceł w wyda- nej w wyniku odwołania strony decyzji z dnia 23 kwietnia 1997 r. nie uwzględnił wyja- śnień przedstawionych przez skarżącą, w których podnosiła ona, że z pisma podpi- sanego przez Podsekretarza Handlu Zagranicznego Ekwadoru, jakie skierowane zo- stało do Ministerstwa Spraw Zagranicznych tego kraju, wynika, że - wbrew wcze- śniejszym informacjom - pieczątka, podpis oraz formularz świadectwa pochodzenia towaru „Form A nr 22481” są autentyczne i w odpowiednim czasie zostały już zareje- strowane w rejestrach urzędów celnych Polski. W tej sytuacji, w wyniku przedstawio- nego przez stronę w jej piśmie z dnia 19 stycznia 1999 r. żądania wznowienia postę- powania w niniejszej sprawie z uwagi na uzyskanie nowego dowodu w postaci świa- dectwa pochodzenia „Form A nr 22481”, Prezes Głównego Urzędu Ceł postanowie- niem z dnia 8 kwietnia 1999 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decy- zją z dnia 23 kwietnia 1997 r., a następnie decyzją z dnia 20 kwietnia 1999 r. odmó- wił uchylenia swej wcześniejszej decyzji, stwierdzając w uzasadnieniu tego rozstrzy- gnięcia, że nowe świadectwo zostało złożone przez stronę dopiero po upływie jedne- 3 go roku od dnia dostawy towaru, a tym samym nie został spełniony jeden z warun- ków określonych w umowie międzynarodowej i dotyczących złożenia takiego świa- dectwa, co przesądziło o tym, że w danym wypadku brak było podstawy do zastoso- wania preferencyjnej stawki celnej. W wyniku rozpoznania skargi Hanny P. na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Celnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 1999 r., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 stycznia 2002 r. [...] oddalił tę skargę. Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że w rozpoznawanej sprawie organy celne dokonały prawidłowej interpretacji pkt 6 tzw. „Zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielania preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji” stanowiących załącznik do „Porozumienia o ujednoliceniu zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielania prefe- rencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji” sporządzonego w Moskwie w dniu 5 czerwca 1980 r. (Dz.U. z 1982 r. Nr 15, poz. 116 i poz. 117), bowiem - w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego - punkt ten „jednoznacznie zobowiązuje impor- tera do udokumentowania pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia, które powinno być przedstawione łącznie z innymi dokumentami towarzyszącymi towarowi, wymaganymi przy kontroli celnej, nie później niż w ciągu roku od dnia dostawy towa- ru”. Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wydany retrospektywnie przez właściwe władze Ekwadoru dokument w postaci świadectwa pochodzenia „Form A nr 104622” z dnia 27 stycznia 1999 r., który dotyczył odprawy celnej towaru dokonanej w dniu 21 lutego 1996 r., a więc po upływie trzech lat od daty dostawy to- waru. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w War- szawie z dnia 2 stycznia 2002 r. [...], w której zarzucił temu wyrokowi rażące naru- szenie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administra- cyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) oraz pkt 6 „Zasad określania pochodzenia to- warów z krajów rozwijających się w celu udzielania preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji” stanowiących załącznik do „Porozumienia o ujednoli- ceniu zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielania preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji”, a także art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 59 ustawy o NSA oraz art. 7, art. 8 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 59 ustawy o NSA. W konsekwencji, Prezes Naczelnego Sądu Admini- 4 stracyjnego, na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o NSA, wniósł o uchylenie zaskarżo- nego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w War- szawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podnie- siono w szczególności, że po pierwsze - „wbrew twierdzeniom Sądu, strona nie przedłożyła dokumentu Form A dopiero po upływie 3 lat od dostawy towaru, a złożyła go urzędowi celnemu łącznie z towarem. Sąd rozpoznając sprawę nie dostrzegł, po- dobnie jak organ administracji celnej, że strona skarżąca - zarówno w obecnym, jak i poprzednim postępowaniu - wykazuje, że złożone przez nią w 1996 r. świadectwo pochodzenia towarów, tzw. Form A, jest autentyczne. Stanowisko Sądu jest błędne, a w każdym razie przedwczesne. Sąd, podobnie, jak organ administracji celnej, nie odniósł się do istoty skargi, a mianowicie do tego, czy Form A z 1996 r. było auten- tyczne”, po drugie - „nawet gdyby uznać, że pismo to jest niewystarczające dla pol- skich władz celnych, to należało wyjaśnić treść Form A z 1999 r. (...) oraz należało dołączyć jego tłumaczenie na język polski. Brak wyjaśnienia tej kluczowej dla roz- strzygnięcia sprawy kwestii - stanowi rażące naruszenie prawa (art. 7 i art. 80 k.p.a.), narusza zasadę zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) i powoduje, że zaskarżony wyrok nie może się ostać”, po trzecie - „nawet, gdyby przyjąć, że strona skarżąca istotnie dostarczyła nowe świadectwo pochodzenia towaru po upły- wie 3 lat od dostawy towaru, to wniosek Sądu, że wobec tego strona nie mogła sko- rzystać z preferencyjnych stawek celnych jest błędny, ponieważ opiera się na wadli- wej wykładni i tym samym niewłaściwym zastosowaniu postanowień pkt 6 Zasad do Porozumienia moskiewskiego. Określony w tym przepisie roczny termin dostarczenia świadectwa pochodzenia dotyczy sytuacji, gdy importer nie przedstawił tego doku- mentu w wymaganym czasie. W tej sprawie importer spełnił przesłanki uzależniające skorzystanie z preferencyjnych stawek celnych”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Punkt 6. „Zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielania preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji” stano- wiących załącznik do „Porozumienia o ujednoliceniu zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielania preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji” stanowi, że „w celu potwierdzenia, że towar pochodzi z kraju rozwijającego się, względem którego stosowane są preferencje celne, produ- 5 cent lub eksporter przedstawia odpowiednią deklarację - świadectwo pochodzenia towaru, zwaną dalej „świadectwem”, sporządzoną na formularzu “A”, przyjętym w ramach ogólnego systemu preferencji. Świadectwo powinno być przedstawione łącz- nie z innymi dokumentami towarzyszącymi towarowi, wymaganymi przy kontroli cel- nej, nie później niż w ciągu roku od dnia dostawy towaru”. Oznacza to, że roczny termin dla przedstawienia tzw. świadectwa pochodzenia towaru zgłaszanego do od- prawy celnej, o którym mowa jest określony w punkcie 6. „Zasad określania pocho- dzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielania preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji” stanowiących załącznik do „Porozumienia o ujednoliceniu zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielania preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji”, należy uznać za zachowany także w sytuacji, gdy w toku dalszego postępowania organy celne zakwestionują autentyczność lub wiarygodność przedstawionego przez zgła- szającego w dniu dokonania zgłoszenia towaru do odprawy celnej towaru świadec- twa pochodzenia tego towaru na Formularzu „A”. Zakwestionowanie bowiem przez organy celne autentyczności lub wiarygodności przedstawionego przez zgłaszają- cego towar do odprawy celnej tzw. świadectwa pochodzenia towaru nie może mieć wpływu na ocenę samego faktu przedstawienia przez zgłaszającego tego świadec- twa pochodzenia. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że strona dokonując zgłoszenia celnego towaru w 1996 r. przedłożyła równocześnie urzędowi celnemu świadectwo pochodzenia tego towaru na wymaganym formularzu - tzw. Form „A” i na jego pod- stawie zadeklarowała, że sprowadzony przez nią towar podlega 0% preferencyjnej stawce celnej. Jednakże następnie, w wyniku postępowania wyjaśniającego, organy celne zakwestionowały autentyczność i wiarygodność przedłożonego przez stronę świadectwa pochodzenia i w konsekwencji wydały niekorzystną dla strony decyzję - odstępując od zastosowania preferencyjnej 0% stawki celnej i przyjmując, że w roz- poznawanej sprawie ma zastosowanie 20% stawki celnej z tytułu sprowadzonego towaru. Dlatego strona podjęła działania mające na celu wykazanie, że przedłożone przez nią pierwotnie świadectwo pochodzenia towaru na formularzu Form „A” było autentyczne i wiarygodne, w rezultacie czego przedstawiła organom celnym tzw. re- trospektywne świadectwo pochodzenia towaru – „Form A nr 104622” z dnia 27 stycznia 1999 r., które dotyczyło zgłoszonego przez nią w 1996 r. do odprawy celnej towaru i miało potwierdzić autentyczność i wiarygodność pierwotnej wersji świadec- 6 twa tego towaru. W tej sytuacji trafny jest podniesiony w rewizji nadzwyczajnej za- rzut, że wbrew stanowisku, jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku, w danym wypadku strona złożyła w urzędzie celnym świadectwo pochodze- nia towaru już w dniu zgłoszenia towaru do odprawy celnej - w dniu 21 lutego 1996 r., a więc nie uchybiła ona terminowi do złożenia takiego świadectwa, o którym mowa jest punkcie 6. „Zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielania preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji” stano- wiących załącznik do „Porozumienia o ujednoliceniu zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielania preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji”. Natomiast przedstawione następnie przez stronę or- ganowi celnemu tzw. retrospektywne świadectwo pochodzenia towaru – „Form A nr 104622” z dnia 27 stycznia 1999 r. należało uznać za przedstawiony przez nią do- wód w sprawie, w której zamierzała ona dowieść, iż zarzut nieautentyczności lub niewiarygodności pierwotnie złożonego przez nią świadectwa pochodzenia towaru zgłoszonego do odprawy celnej, był nieuzasadniony. W konsekwencji, trafny jest również podniesiony w rewizji nadzwyczajnej zarzut rażącego naruszenia w rozpo- znawanej sprawie nie tylko poprzez niewłaściwą interpretację i niewłaściwe zastoso- wanie dyspozycji punktu 6. „Zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwi- jających się w celu udzielania preferencji celnych w ramach ogólnego systemu prefe- rencji” stanowiących załącznik do “Porozumienia o ujednoliceniu zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielania preferencji cel- nych w ramach ogólnego systemu preferencji”, lecz także art. 7 i art. 8 oraz art. 80 k.p.a. wobec odmowy merytorycznego rozpoznania sprawy naprzód przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł, a następnie także przez Naczelny Sąd Administracyjny. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) oraz art. 39313 § 1 k.p.c. w związku z art.10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospo- litej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępo- wania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz.189 ze zm.) orzekł jak w sentencji. ========================================