III RN 11/96
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła interpretacji art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który pozwalał na pomniejszenie dochodu o kwoty wydatków poniesionych na cele mieszkaniowe, w tym na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej. Podatnik Andrzej L. starał się o odliczenie wydatków na wkład budowlany do mieszkania, które zostały wpłacone przez jego konkubinę i ojca. Organy skarbowe oraz Naczelny Sąd Administracyjny odmówiły przyznania ulgi, argumentując, że zgodnie z przepisem, odliczeniu podlegają wydatki poniesione przez samego podatnika, a nie przez osoby trzecie. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną, podnosząc, że celem przepisu jest preferowanie działań zmierzających do uzyskania mieszkania przy wykorzystaniu własnych środków, a wpłaty dokonane przez osoby bliskie, nawet w drodze pożyczki lub darowizny, powinny być traktowane jako wydatki podatnika. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy nie wymaga, aby wpłaty na wkład budowlany były dokonywane bezpośrednio przez podatnika domagającego się odliczenia. Kluczowe jest przeznaczenie tych środków na cele mieszkaniowe podatnika. Sąd podkreślił, że wydatki te mogą być finansowane z innych źródeł niż dochody podatnika, w tym z umów pożyczki lub darowizny. Zgodnie z Prawem spółdzielczym, członkowie spółdzielni obowiązani są uczestniczyć w kosztach budowy, a suma wpłacona jako wkład należy do członka spółdzielni, niezależnie od źródła funduszy. W związku z tym, organy skarbowe nie były uprawnione do odmowy odliczenia, skoro wpłaty dokonane przez konkubinę i ojca podatnika należały do niego i były przeznaczone na jego cele mieszkaniowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie możliwości odliczania od dochodu wydatków na cele mieszkaniowe, które zostały sfinansowane przez osoby trzecie (np. w drodze pożyczki lub darowizny). Potwierdzenie, że źródło finansowania nie jest kluczowe, a liczy się przeznaczenie środków na cele mieszkaniowe podatnika.
Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 1991 r. (choć interpretacja może mieć szersze zastosowanie do podobnych regulacji). Stan faktyczny dotyczy wkładu budowlanego do spółdzielni mieszkaniowej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wydatki na cele mieszkaniowe podatnika, w tym na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej, mogą być finansowane z innych źródeł niż źródła uzyskania przychodów, takich jak pożyczki lub darowizny, i czy mogą być odliczone od dochodu podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydatki na cele mieszkaniowe podatnika, w tym na wkład budowlany do spółdzielni, mogą być finansowane z innych źródeł niż źródła uzyskania przychodów, a w szczególności z umów pożyczki lub darowizny, i mogą być odliczone od dochodu podatnika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie wymaga, aby wpłaty na wkład budowlany były dokonywane bezpośrednio przez podatnika, ani aby pochodziły ze źródeł przychodów. Kluczowe jest przeznaczenie środków na cele mieszkaniowe podatnika, a źródło finansowania (np. pożyczka, darowizna) nie ma znaczenia dla możliwości odliczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrzej L. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Izba Skarbowa w W. | instytucja | organ skarbowy |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
| Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego | organ_państwowy | wnioskodawca rewizji nadzwyczajnej |
Przepisy (4)
Główne
u.p.d.o.f. art. 26 § 1 pkt 5 lit. c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Odliczeniu od dochodu podlegają kwoty wydatków poniesionych w roku podatkowym na cele mieszkaniowe podatnika, przeznaczonych na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej. Nie ma znaczenia źródło finansowania tych wydatków (mogą pochodzić z pożyczki lub darowizny) ani to, czy wpłaty dokonał sam podatnik.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pojęcie 'wydatki na cele mieszkaniowe podatnika' jest oderwane od pojęcia dochodu, co oznacza, że wydatki te mogą być finansowane z innych źródeł niż dochody podatnika.
u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podstawę odliczenia stanowią dokumenty stwierdzające poniesienie wydatków na cele mieszkaniowe.
pr. spółdz. art. 208 § § 1
Prawo spółdzielcze
Członkowie spółdzielni mieszkaniowej obowiązani są uczestniczyć w kosztach budowy poprzez wnoszenie wkładów mieszkaniowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpłaty na wkład budowlany dokonane przez osoby trzecie (konkubinę, ojca) w ramach pożyczki lub darowizny stanowią wydatki podatnika na cele mieszkaniowe i podlegają odliczeniu od dochodu. • Celem przepisu jest preferowanie działań zmierzających do uzyskania mieszkania przy wykorzystaniu środków finansowych, niezależnie od ich źródła. • Pojęcie wydatków na cele mieszkaniowe jest oderwane od pojęcia dochodu i może być finansowane z innych źródeł.
Odrzucone argumenty
Odliczeniu od dochodu podlegają tylko wydatki poniesione bezpośrednio przez podatnika. • Wpłaty dokonane przez osoby trzecie nie są wydatkami podatnika, nawet jeśli dotyczą jego mieszkania. • Wydatki na cele mieszkaniowe muszą pochodzić ze źródeł uzyskania przychodów podatnika.
Godne uwagi sformułowania
Kwoty wydatków na cele mieszkaniowe podatnika [...] mogą być finansowane z innych źródeł niż źródła uzyskania przychodów, a w szczególności z umów pożyczki lub darowizny. • Suma wpłacona jako wkład należy do członka spółdzielni bez względu na to, skąd uzyskał on konieczne fundusze. • Pojęcie 'wydatki na cele mieszkaniowe podatnika' jest oderwane od pojęcia dochodu w tym przynajmniej znaczeniu, że wydatki na te cele mogą nie znajdować pokrycia w rocznym dochodzie podatnika.
Skład orzekający
Adam Józefowicz
przewodniczący
Andrzej Wróbel
sprawozdawca
Jerzy Sulimierski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości odliczania od dochodu wydatków na cele mieszkaniowe, które zostały sfinansowane przez osoby trzecie (np. w drodze pożyczki lub darowizny). Potwierdzenie, że źródło finansowania nie jest kluczowe, a liczy się przeznaczenie środków na cele mieszkaniowe podatnika."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 1991 r. (choć interpretacja może mieć szersze zastosowanie do podobnych regulacji). Stan faktyczny dotyczy wkładu budowlanego do spółdzielni mieszkaniowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie przepisów podatkowych i jak sądy mogą interpretować je na korzyść podatnika, nawet wbrew początkowym stanowiskom organów. Dotyczy powszechnego tematu ulg mieszkaniowych.
“Czy pożyczone pieniądze na mieszkanie można odliczyć od podatku? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 10 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.