III RC 94/25

Sygn. akt III RC 94/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2025 r. Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący Sędzia Dariusz Cieślik Protokolant st. sekr. sądowy Alina Pokorska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. w Toruniu sprawy z powództwa: małoletniej W. P. działającej przez matkę J. P. przeciwko: S. B. o: podwyższenie alimentów I. podwyższa rentę alimentacyjną od pozwanego S. B. na rzecz małoletniej powódki W. P. ur. (...) , z kwoty po 450 złotych miesięcznie ustalonej ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w. T. z dnia 11.04.2013r. w sprawie (...) do kwoty po 700 zł (siedemset złotych) miesięcznie, płatnej do rąk matki małoletniej powódki - J. P. , poczynając od dnia 4 lutego 2025 r., do dnia 15-ego każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, II. oddala powództwo w pozostałej części, III. nie obciąża małoletniej powódki kosztami sądowymi w części oddalonego powództwa, IV. nie obciąża pozwanego kosztami sądowymi w sprawie, V. wyrokowi w pkt I. nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Sygn. akt (...) UZASADNIENIE J. P. działając w imieniu mał. powódki W. P. w dniu 4 lutego 2025r. wniosła pozew przeciwko S. B. domagając się podwyższenia alimentów świadczonych przez pozwanego na rzecz małoletniej powódki, określonych ugodą z dnia 11 kwietnia 2013r. zawartą przed Sądem Rejonowym w. T. w sprawie (...) w kwocie po 450 zł miesięcznie, do kwoty po 1000 zł miesięcznie wskazując, iż jest to wysokość alimentów gwarantowanych z Funduszu Alimentacyjnego. W uzasadnieniu pozwu przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki podała, że od chwili zawarcia ugody alimentacyjnej nie występowała o podwyższenie świadczenia, a jej sytuacja finansowa się pogorszyła z uwagi na ustanie prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Wskazała, że systematycznie wzrastały koszty utrzymania córki, a ona samodzielnie pokrywała koszty opieki, edukacji, opłat za lekcje dodatkowe, odzież i jedzenie. Podnosiła, że pozwany nie uczestniczy w życiu córki i nie partycypuje w jej kosztach utrzymania. Podkreślała, że dotychczasowe alimenty nie są obecnie w stanie zaspokoić odpowiedniego poziomu życia dziecka. Pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew i ustanowił w sprawie Pełnomocnika w osobie Radcy Prawnego S. B. . Sąd ustalił, co następuje Małoletnia A. P. urodziła się (...) i jest dzieckiem S. B. i J. P. . (dowód: odpis skrócony aktu urodzenia – k. 5 akta (...) ) Na mocy ugody z dnia 11 kwietnia 2013 r. zawartej przed Sądem Rejonowym w. T. w sprawie (...) pozwany S. B. zobowiązał się płacić rentę alimentacyjną na rzecz małoletniej córki W. P. w wysokości po 450 zł miesięcznie, z góry poczynając od dnia 1 marca 2013r., do 15-tego dnia każdego miesiąca do rąk matki powódki J. P. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności. /dowód: akta (...) w. (...) / Wówczas małoletnia powódka miała niespełna (...) . Małoletnia urodziła się z anemią wtórną i brała leki osłonowe, które kosztowały 40 zł tygodniowo – brała je przez 6 miesięcy. Koszt jej utrzymania przedstawicielka ustawowa określiła na kwotę 600 zł miesięcznie. Sama przedstawicielka ustawowa otrzymywała rente socjalną w wysokości 590 zł.. Wraz z córką mieszkała z rodzicami i z nimi prowadziła gospodarstwo domowe. Mama przedstawicielki ustawowej nie pracowała a ojciec otrzymywał rente w wysokości 540 zł. Wyprawkę w dla małoletniej powódki zakupili w całości jej dziadkowie. Pozwany w tym czasie miał na utrzymaniu córkę ze związku z M. F. , która miała (...) . Na jej rzecz zasądzone były alimenty w wysokości po 350 zł. miesięcznie. Pozwany był zarejestrowany jako bezrobotny od lipca 2012 r. i nie otrzymywał zasiłku dla bezrobotnych. Wcześniej pracował jako operator koparki i zarabiał wówczas 1500 – 1600 zł miesięcznie. Pracował na podstawie umowy o dzieło. Podejmował pracę za wynagrodzeniem 50-60 zł dziennie. Mieszkał ze swoją matką, która byłą emerytką. Jej emerytura wynosiła 1250 zł miesięcznie. Prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Pozwany miał zaciągnięty kredyt w wysokości 2900 zł i jak twierdził nie miał z czego go spłacać. Z informacji PUP z dnia 7 marca 2013 r. wynikało, że w okresie ostatnich 6 miesięcy urząd dysponował 13 ofertami pracy w zawodzie mechanik samochodowy i 98 ofertami pracy dla osób bez kwalifikacji zawodowych. /dowód: akta (...) w T. / Obecnie małoletnia W. P. ma (...) . Obecnie jest uczennicą (...) . Uczy się bardzo dobrze, jest zdrowa. Uczęszcza raz w tygodniu na korepetycje z matematyki i j. angielskiego co kosztuje po 60 zł każdy przedmiot. opłacany jest w szkole Komitet Rodzicielski oraz ubezpieczenie. Powódka mieszka razem z rodzicami jej przedstawicielki ustawowej. J. P. na utrzymanie mieszkania przekazuje 1000 zł miesięcznie. Opłaty łącznie za mieszkanie wynoszą 2000 zł i opłaca je ojciec J. P. . Przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki pracuje na – umowa zlecenie z wynagrodzeniem 30,50 zł na godzinę. Jej dochód miesięczny to 3500 zł. Wydaje na swoje leczenie około 250 zł miesięcznie. Nie pobiera świadczeń z ZUS Od października 2022r. małoletnia uczęszcza na korepetycje z matematyki – zajęcia odbywają się raz w tygodniu po godzinie. Miesięczny koszt tych korepetycji wynosi 200 zł. Koszt zakupu niezbędnych przyborów do szkoły wynosi ok. 30 zł miesięcznie. Małoletnia otrzymuje darmowe książki w szkole, na rozpoczęcie roku szkolnego korzysta ze świadczenia tzw. 300 zł „ na dobry start”. Małoletnia zamieszkuje w dwupokojowym mieszkaniu stanowiącym własność K. K. (1) wraz ze swoją matką oraz babcią. Czynsz za mieszkanie wynosi 826,70 zł miesięcznie, opłata za prąd ok. 100 zł miesięcznie, a za Internet i telewizję 135 zł miesięcznie. Małoletnia A. jest zdrowym dzieckiem, jednakże występują u niej schorzenia o podłożu dermatologicznym i z tego tytułu jest pod stałą opieką lekarza specjalisty dermatologa. Obecnie nie jest leczona farmakologicznie, jednakże na bieżąco musi używać specjalistycznego kremu do ciała, którego koszt to ok. 40 zł miesięcznie. Powódka uczestniczy w wycieczkach szkolnych organizowanych corocznie. W maju 2022 r. A. uczestniczyła w 3-dniowej wycieczce do K. , której koszt wyniósł 400 zł i w całości został pokryty przez K. K. (2) . Małoletnia A. otrzymuje od matki kieszonkowe w kwocie 100 zł miesięcznie. Koszt zakupu obuwia i ubrań dla małoletniej to ok. 100-150 zł miesięcznie, koszt zakupu środków czystości wynosi ok. 70 zł miesięcznie, koszt wyżywienia to ok. 700 zł miesięcznie. Małoletnia powódka nie ma majątku mogącego przynosić jej dochód. Małoletnia A. P. utrzymuje kontakt ze swoim ojcem, przebywa u niego średnio w jeden weekend co trzy tygodnie a dodatkowo po dwa tygodnie w każdym miesiącu wakacji szkolnych. Telefon małoletni jest opłacany przez pozwanego. K. K. (1) od 2020r. ma orzeczony stopień niepełnosprawności. Z tego tytułu pobiera rentę inwalidzką w wysokości 1.600 zł netto miesięcznie. Ponadto jest zatrudniona obecnie na ¾ etatu w ramach umowy o pracę w (...) Sp. z o.o. , gdzie pracuje w charakterze sprzątaczki za wynagrodzeniem minimalnym proporcjonalnym do wymiaru etatu, wcześniej pracowała ½ etatu na stanowisku sprzątaczki w firmie (...) Sp. z o.o. z/s w T. , gdzie otrzymywała wynagrodzenie w kwocie 1 409,33 zł netto miesięcznie. /dowód: paragony i faktury – k. 9-10, zaświadczenie o wysokości dochodu – k. 11, pismo z ZUS – k. 12, umowa zlecenie– k. 5,6 zaświadczenie ZUS – k. 7 faktury – k. 166-167, zeznania J. P. – k. 22,23 Pozwany mimo prawidłowego wezwania nie stawił się na rozprawie i nie usprawiedliwił swojej obecności. W postępowaniu reprezentowany przez ustanowionego pełnomocnika, który złożył do akt zaświadczenie o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym (k.18), orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenie o leczeniu. Z powyższych dokumentów wynika, że pozwany ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności co obniża zdolność do wykonywania pracy. Pozwany realizuje leczenie ortopedyczne z powodu zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych lewego stawu kolanowego. S. B. mieszka nadal z matką, nie pracuje i nie otrzymuje wsparcia z opieki społecznej. W stosunku do pozwanego prowadzona jest egzekucja z wniosku wierzyciela (...) S.A. , gdzie należność główna wynosi 1740 zł. Pozwany nie utrzymuje kontaktów z córką. Orzeczenie – k. 19, Zawiadomienie o egzekucji – k.18 Zaświadczenie – k. 20 i 21 zeznania J. P. – k.22 Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań stron powodowej i dołączonych dokumentów obu stron procesowych, które uznano za wiarygodne, gdyż były spójne, logiczne i znalazły potwierdzenie, w odpowiednim zakresie, w stosownych dokumentach urzędowych i prywatnych, których domniemanie autentyczności wynikające z art. 245 kodeksu postępowania cywilnego – a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone, wynikające z art. 244 kpc – nie były podważane. Zgodnie z art. 230 kpc uznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte pozwie, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły, w odpowiednim zakresie, potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny na podstawie zebranego i powyżej ocenionego materiału dowodowego Sąd uznał, że powództwo małoletniej W. P. zasługuje na uwzględnienie w części. Zgodnie z art. 133 § 1 k.r.o rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Przepis art. 135 § 1 k.r.o. wskazuje przy tym, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Zgodnie natomiast z art. 138 k.r.o. w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Małoletnia powódka winna mieć zaspokojone usprawiedliwione potrzeby, czyli takie, których zaspokojenie pozwala uprawnionemu żyć w warunkach odpowiadających jego wiekowi, stanowi zdrowia, wykształceniu, itp. Katalog owych potrzeb jest sprawą indywidualną. W przypadku obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dzieci zakres wzajemnych uprawnień i obowiązków alimentacyjnych wyznacza przede wszystkim dyrektywa zaspokajania przez te osoby potrzeb ekonomicznych, zgodnie z zasadą równej stopy życiowej. Usprawiedliwione potrzeby ich dzieci nie mogą być określane na poziomie elementarnym, lecz takim, jaki odpowiada stopie życiowej rodziców. Usprawiedliwione potrzeby dotyczą środków utrzymania i wychowania. Potrzeby utrzymania mają charakter konsumpcyjny. Ich zaspokojenie bowiem polega na zapewnieniu uprawnionemu mieszkania, wyżywienia, odzieży, leczenia, pielęgnacji w chorobie, itp. Zaspokojenie potrzeb dziecka w zakresie wychowania następuje przez zapewnienie mu nie tylko środków materialnych, lecz także troski o jego rozwój fizyczny i umysłowy oraz przygotowanie go do samodzielnego życia w społeczeństwie. Z art. 128 k.r.o. płynie dyrektywa, by realizować zaspokajanie potrzeb w zakresie wychowania adekwatnie do wieku dziecka, zdrowia, jego uzdolnień, rodzaju szkoły i profilu klasy, do której uczęszcza, itp., a zatem dostarczyć mu tego wszystkiego, co jest potrzebne do jego fizycznego i umysłowego rozwoju, a więc zapewnienie pielęgnacji i pieczy, odpowiedniego wykształcenia, przygotowania do życia w społeczeństwie, rozwijania zainteresowań kulturalnych i uzdolnień. Przez zmianę stosunków rozumie się zmianę usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego albo zmianę w zakresie możliwości zarobkowych zobowiązanego do alimentacji, wskutek czego ustalony zakres obowiązku alimentacyjnego wymaga skorygowania przez stosowne zwiększenie albo zmniejszenie wysokości świadczeń alimentacyjnych. Potrzeby uprawnionego oraz możliwości zobowiązanego ulegają zmianie, tym samym może ulegać zmianie wysokość alimentów. Dlatego w razie zmiany stosunków zarówno uprawniony, jak i zobowiązany mogą żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Zmiana stosunków może prowadzić do uchylenia obowiązku alimentacyjnego bądź do podwyższenia lub obniżenia alimentów. Dla stwierdzenia, czy nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 kro , należy brać pod uwagę, czy istniejące warunki i okoliczności - na tle sytuacji ogólnej - mają charakter trwały, dotyczą okoliczności zasadniczych, ilościowo znacznych i wyczerpują te przesłanki, które w istotny sposób wpływają na istnienie czy zakres obowiązku alimentacyjnego. Zmiana orzeczenia dopuszczalna jest tylko w razie zmiany stosunków powstałych po jego wydaniu (por.: uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 października 1954 r., I CO 41/54). Podwyższenie alimentów następuje wówczas, gdy zwiększeniu uległy potrzeby uprawnionego albo wzrosły możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. W sprawie nie ulegało wątpliwości, że małoletnia powódka nie ma majątku, który przynosiłby dochód przeznaczony na jej utrzymanie. A zatem obowiązek utrzymania małoletniej A. P. spoczywa na jej rodzicach, z uwzględnieniem ich możliwości zarobkowych. Oznacza to, że również pozwany powinien ponosić odpowiednią część wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem małoletniej córki w postaci: zakupu wyżywienia, ubioru, części opłat mieszkaniowych za dom, w którym przebywa, kosztóedukacji w tym korepetycji oraz innych wydatków niezbędnych do jej prawidłowego rozwoju i wychowania. Ponadto, jak wyjaśnił to Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 1 czerwca 1965r. (I CZ 135/64, niepublikowanym, zawartym w bazie orzeczeń (...) pod numerem (...) ) dłuższy upływ czasu, a przez to i wzrost potrzeb dziecka wynikający z jego starszego wieku, stwarza podstawę do podwyższenia alimentów. Małoletnia powódka ma obecnie niespełna (...) i uczęszcza do (...) , co powoduje zwiększenie kosztów jej utrzymania. Potrzeby małoletniej powódki nie są obecnie w pełni zaspokajane bieżącymi alimentami ze strony pozwanego, a także usprawiedliwione potrzeby małoletniej uległy znacznemu podwyższeniu, od czasu ostatniego ustalenia renty alimentacyjnej, gdyż W. P. obecnie ma niespełna (...) i jej potrzeby są zgoła inne aniżeli gdy była dzieckiem niespełna kilkunastomiesięcznym. W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, że od ostatniego ustalenia ostatniego świadczenia alimentacyjnego upłynęło blisko 12 lat i już sam upływ czasy oraz istniejąca inflacja znacznie zmniejszyły siłę nabywczą dotychczasowego świadczenia. Jednak biorąc pod uwagę usprawiedliwione potrzeby małoletniej oraz zakres możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego Sąd uznał, iż kwota po 700 zł miesięcznie tytułem alimentów na rzecz małoletniej będzie adekwatna do jej usprawiedliwionych potrzeb oraz możliwości majątkowych i zarobkowych pozwanego. Pozwany w ocenie sądu, mimo ograniczeń zdrowotnych w sposób niewystarczający podejmuje działania w celu podjęcia pracy zarobkowej i przyczynienia się do zaspokojenia chociażby część usprawiedliwionych potrzeb małoletniej powódki. Nie podejmuje również osobistych starań w jej utrzymanie – nie utrzymuje z córką kontaktów. Zdaniem Sądu kwota podwyższonych alimentów na rzecz małoletniej córki w zakresie obecnie zasądzonych alimentów w kwocie 700 zł miesięcznie. Matka małoletniej powódki mimo swoich problemów zdrowotnych podejmuje zatrudnienie aby zapewnić dziecku odpowiednie środki utrzymania. Alimenty są świadczeniem osobistym i obciążają oboje rodziców. Każde z nich powinno podejmować wysiłek aby zapewnić dziecku środku utrzymania i wychowania. Sąd nie znajduje podstaw do tego aby ciężarem tych obowiązków obciążać w przeważającej części matkę małoletniej powódki, która i tak jest obciążona wykonywaniem samodzielnie opieki i pieczy nad córką. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 138 kro orzeczono jak w punkcie I sentencji. W punkcie II wyroku Sąd w oddalił powództwo w pozostałej części, jako niezasadne, uznając, iż możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanego nie pozwalają na zasądzenie kwoty alimentów wyższej niż 700 zł miesięcznie. Sąd nie uwzględnił złożonego przez pełnomocnika pozwanego na rozprawie wniosku o odroczenie rozprawy. Jak wskazuje treść art. 156 kpc sąd nawet na zgodny wniosek stron może odroczyć posiedzenie tylko z ważnych powodów. Pełnomocnik pozwanego nie wskazał jedynie, że odroczenie ma nastąpić w celu przesłuchania pozwanego. Podnieść należy, że pozwany był prawidłowo wezwany na rozprawę – wezwanie odebrał w dniu 26 lutego 2025 r. tj. na 10 dni przed terminem rozprawy. Na termin nie stawił się i nie usprawiedliwił swojej nieobecności - był reprezentowany przez pełnomocnika. W niniejszej sprawie nie zaszły również okoliczności wskazane w art. 214 §1 kpc W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2012r., III CZ 17/12 (LEX nr 1164739) stwierdzono, że „hipoteza przepisu art. 102 kpc , odwołująca się do występowania „wypadków szczególnie uzasadnionych” pozostawia sądowi orzekającemu swobodę oceny czy fakty związane z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią podstawę do nie obciążania jej kosztami procesu”. Natomiast pozwany, jak ustalono w toku niniejszego procesu, znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ma obniżoną zdolność do pracy i kontynuuje leczenie ortopedyczne. Z tych względów, w punkcie IV sentencji wyroku Sąd na mocy art. 102 kpc nie obciążył pozwanego kosztami sądowimi w sprawie. Rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie alimentów został nadany wyrokowi z urzędu na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 kpc , o czym orzeczono w punkcie V sentencji.