III RC 93/17

Sygn. akt III RC 93/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2017r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący SSR Jolanta Litwinowicz Protokolant st.sekr.sądowy Julita Anczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017r. w K. sprawy z powództwa małoletniej J. G. reprezentowanej przez K. J. przeciwko K. G. o zasądzenie alimentów I. Powództwo oddala. II. Nie obciąża powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego. SSR Jolanta Litwinowicz UZASADNIENIE K. J. działając w imieniu małoletniej powódki J. G. wniosła o zasądzenie od pozwanego K. G. (dziadka powódki) na jej rzecz alimentów w kwocie 900 zł miesięcznie. Jednocześnie domagała się zabezpieczenia roszczenia, poprzez zobowiązane pozwanego do łożenia na czas trwania postępowania tytułem alimentów kwoty 900 zł miesięcznie. W uzasadnieniu pozwu podała, że ojciec małoletniej nigdy nie interesował się córką, unikał obowiązków rodzicielskich, nie płacił alimentów. W 2010r. matka małoletniej powódki wszczęła egzekucję należnych alimentów od ojca powódki w wysokości 900 zł miesięcznie. Wówczas alimenty były wypłacane przez fundusz alimentacyjny. Z uwagi na przekroczenie progu dochodowego przez rodzinę małoletniej powódki, w 2013r. wypłata alimentów z funduszu została wstrzymana. Uzyskanie alimentów od ojca jest aktualnie niemożliwe bowiem egzekucja jest bezskuteczna. Podała, że koszty utrzymania córki są wysokie ponieważ jest dzieckiem w wieku szkolnym. Z uwagi na to, że małoletnia ma wadę wzroku konieczna jest coroczna wymiana okularów, których koszt wynosi ok. 250 zł. Podniosła, że pozwany jest prezesem firmy (...) sp. z.o.o w G. , żyje na wysokim poziomie i stać go na liczne wycieczki zagraniczne. Dlatego, w sytuacji gdy ojciec małoletniej nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego pozwany jako dziadek, winien łożyć na utrzymanie małoletniej powódki (k. 2-6). Ostatecznie na rozprawie w dniu 30 maja 2017r. K. J. ograniczyła powództwo i domagała się zasądzenia od pozwanego na rzecz córki alimentów w kwocie 500 zł miesięcznie (k. 122). Pozwany w odpowiedzi na pozew domagał się oddalenia powództwa w całości. W uzasadnieniu podał, że jego sytuacja majątkowa i możliwości zarobkowe nie pozwalają mu na regulowanie obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletniej powódki. Przyznał, że korzysta z licznych wycieczek zagranicznych sponsorowanych przez firmy, z którymi prowadził działalność gospodarczą, co jednak nie świadczy o jego dobrej kondycji finansowej. Obecnie jest zadłużony na kwotę ponad kilku milionów złotych i nie jest w stanie przeprowadzić upadłości firmy. Utracił praktycznie cały majątek jakim dysponował. Jednocześnie komornik sądowy prowadzi egzekucję z nieruchomości, w której pozwany aktualnie zamieszkuje. Z wynagrodzenia pozwanego jest również prowadzona egzekucja. Ponadto pozwany ma na utrzymaniu jeszcze małoletniego syna w wieku 9 lat oraz pełnoletnią, niepełnosprawną i uczącą się córkę S. , której matka nie pracuje i cały ciężar jej utrzymania spoczywa na pozwanym (k. 85-90). Sąd ustalił, co następuje: Wyrokiem zaocznym z dnia 22 czerwca 2011r. w sprawie III RC 177/11 Sąd Rejonowy w Kętrzynie podwyższył alimenty od ojca powódki M. G. na rzecz małoletniej J. G. do kwoty 900 zł miesięcznie poczynając od dnia 1 kwietnia 2011r. w miejsce alimentów ustalonych w sprawie III RC 377/10 (k.15). M. G. nie realizuje obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletniej powódki. Egzekucja komornicza należnych alimentów jest bezskuteczna (zaświadczenie komornika k.118). Aktualnie M. G. przebywa w Areszcie Śledczym w S. , gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Koniec kary przypada na 12 marca 2023r. W trakcie pobytu w areszcie pracuje nieodpłatnie (pismo Dyrektora Aresztu Śledczego w S. k. 131, 171). Matka małoletniej powódki wspólnie z mężem D. J. i dwójką małoletnich dzieci zamieszkuje w K. . Jest zatrudniona w supermarkecie (...) w K. , gdzie zarabia ok. 1700 zł netto miesięcznie (zeznania matki małoletniej powódki k. 188v ,zaświadczenie k.119). Małoletnia J. G. ma 9 lat, uczęszcza do Szkoły podstawowej Nr (...) w K. , nie sprawia problemów wychowawczych. Pozwany K. G. wspólnie z konkubiną A. W. i ich małoletnim synem O. zamieszkuje w miejscowości G. . Jest zatrudniony w firmie (...) sp. z.o.o jako specjalista ds. marketingu i logistyki gdzie zarabia ok. 6500 zł netto miesięcznie (zaświadczenia k. 114-116). Pozwany posiada liczne zadłużenia na rzecz firm, z którymi prowadził działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży opon samochodowych. Łączny stan jego zadłużenia na dzień 1 czerwca 2017r. wynosił 6 620 009,26 zł (pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Olsztynie k. 128). Ponadto pozwany ma zadłużenie z tytułu zaległego podatku od towarów i usług w kwocie 111.481, 00 zł, które zostało rozłożone na 15 rat w wysokości ok. 5000 zł miesięcznie (kserokopia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z uzasadnieniem k. 134-138, zeznania pozwanego k. 189). Postanowieniem z dnia 30 maja 2017r. w sprawie III RC 93/17 Sąd Rejonowy w Kętrzynie oddalił wniosek K. J. o udzielenie zabezpieczenia (k. 120). Sąd zważył, co następuje: Niewątpliwie rodzice w pierwszej kolejności obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku ( art. 133§1 i 2 kro ). Powszechnie w piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądów rodzinnych przyjmuje się, iż niedostatek oznacza niemożność zaspokojenia przez uprawnionego do alimentacji jego usprawiedliwionych potrzeb. Niedostatek nie musi wiązać się z sytuacją, w której wierzyciel alimentacyjny nie ma żadnych środków utrzymania, gdyż wystarczy, aby nie był on w stanie samodzielnie zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb w zakresie utrzymania i wychowania (por. komentarz do art. 133 krio, red. Gromek 2016, wyd. 5, Legalis). Bezsporne było w niniejszej sprawie, że ojciec małoletniej powódki nie łoży na utrzymanie córki a egzekucja komornicza należnych alimentów jest aktualnie bezskuteczna (pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Olsztynie k. 118). Od 2013r. matka małoletniej powódki nie pobiera alimentów na jej rzecz z funduszu alimentacyjnego, gdyż rodzina małoletniej powódki przekroczyła próg dochodowy uprawniający do ich wypłaty z funduszu. Matka małoletniej powódki oparła swoje żądanie o treść art. 128 krio , zgodnie z którym obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. W powyższej regulacji ustawodawca wymienił osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Osobami tymi są krewni w linii prostej, czyli osoby, z których jedna pochodzi od drugiej (np. dziadkowie-wnuki). Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliżej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Jeżeli więc ojciec dziecka nie płaci należnych dziecku alimentów to obowiązek alimentacyjny może powstać po stronie zobowiązanych w dalszej kolejności. Można zatem ubiegać się w imieniu małoletniego dziecka o alimenty od dziadków dziecka, a więc krewnych najbliższych stopniem nie licząc jego ojca. Jednak należy pamiętać, że ogólną przesłanką powstania tego obowiązku jest pozostawanie w niedostatku. Tymczasem, zarówno w oparciu o przedłożone przez matkę małoletniej powódki dowody oraz złożone zeznania nie wynika, iż potrzeby małoletniej powódki nie są zaspokajanie, zatem małoletnia nie znajduje się w niedostatku. W toku postepowania, K. J. nie wykazała, aby istniały okoliczności powodujące konieczność niezwłocznego wsparcia córki ze strony dalszych krewnych tj. pozwanego dziadka. Tym samym, zdaniem Sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Zauważyć należy, że matka małoletniej powódki wedle własnych możliwości finansowych oraz przy wsparciu finansowym ze strony męża aktualnie zaspokaja usprawiedliwione potrzeby córki związane z bieżącym funkcjonowaniem. Małoletnia powódka ma zapewnione stosowne warunki do nauki i rozwoju a obowiązek szkolny realizuje bez zakłóceń. Uczęszcza na dodatkowe lekcje języka angielskiego, których koszt wynosi 180 zł miesięcznie, zajęcia sportowe AIKIDO, na które matka wydatkuje 70 zł miesięcznie oraz na basen w kwocie 50 zł miesięcznie (zeznania matki małoletniej powódki k. 188v). Ponadto podnieść należy, że w sierpniu 2017r. małoletnia powódka wspólnie z całą rodziną wyjechała na wakacje do rodziców męża swojej matki na Majorkę. K. J. podała, że za bilety dla całej rodziny z poczynionych oszczędności zapłaciła ponad 2800 zł, zaś pozostałe koszty utrzymania w czasie ich pobytu pokryli rodzice męża (zeznania matki małoletniej powódki k. 188v). Powyższe zatem jednoznacznie wskazuje, że małoletnia powódka nie znajduje się w niedostatku, a właśnie niedostatek może stanowić o alimentach od dalszych krewnych. K. J. swoje żądanie alimentów od dziadka małoletniej powódki argumentowała tym, że pozwany dysponuje znacznym majątkiem i stać go na liczne wycieczki zagraniczne. Przedłożyła wydruki z portalu społecznościowego „facebook,” na których znajdują się zdjęcia związane z wycieczkami zagranicznymi (k. 18-49, k.155-162). W toku postępowania pozwany przyznał, że korzysta z licznych wycieczek zagranicznych. Podał, że większość wyjazdów była sponsorowana przez firmy, z którymi współpracuje, a niektóre z nich opłaciła jego konkubina A. W. jak np. wyjazd na B. czy Maltę (zeznania pozwanego k. 189). Ponadto pozwany zaproponował, że przekaże matce małoletniej powódki dwa bezimienne bony na kwotę 500 euro każdy, które można zrealizować w biurze podróży, lecz nie można zamienić ich na gotówkę (zeznania pozwanego k. 190). Sąd, dał wiarę zeznaniom pozwanego w tym zakresie. Jednocześnie zauważyć należy, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego ( art. 135§1 kro ). Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że pozwany ma liczne zadłużenia a jego pozostały majątek (tj. dom, w którym zamieszkuje) jest w trakcie egzekucji komorniczej (kserokopie pism komorniczych k. 93-112). Łączny stan zadłużenia pozwanego na dzień 1 czerwca 2017r. wynosił 6620 009,26 zł (pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Olsztynie k. 128). Ponadto pozwany ma na utrzymaniu jeszcze małoletniego syna O. oraz łoży na utrzymanie uczącej się córki, która dodatkowo wymaga leczenia (zeznania pozwanego k. 122). Zatem wobec własnych dzieci jest zobowiązany do alimentacji w pierwszej kolejności. Sąd dał wiarę zeznaniom powołanego świadka D. J. i również na nich oparł stan faktyczny w sprawie. Powołany świadek przedstawił Sądowi obraz sytuacji majątkowej i potrzeb małoletniej powódki (zeznania świadka k. 122v). Na marginesie podnieść należy, że w sytuacji gdyby ojciec powódki wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego na jej rzecz, to matka byłaby w stanie zaspokoić także inne potrzeby powódki jak np. wyjazd na obóz Aikido, większa ilość płatnych lekcji języka angielskiego itp. Tym niemniej brak tych środków nie powoduje, że małoletnia powódka znajduje się w niedostatku. Mając powyższe na uwadze, Sąd powództwo oddalił (pkt I wyroku). Na podstawie art. 102 kpc Sąd nie obciążył powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego uznając, że obciążenie nimi powódkę byłoby zbyt dotkliwe (ponadto pozwany nie chciał ich zwrotu). SSR Jolanta Litwinowicz