III RC 60/22

Sygn. akt III RC 60/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lipca 2023 r. Sąd Rejonowy w Olkuszu, III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący sędzia Agnieszka Proć Protokolant Martyna Hałat po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2023 roku w Olkuszu na rozprawie sprawy z powództwa S. P. i A. P. przeciwko L. G. i K. G. o ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej oddala powództwo; znosi wzajemnie koszty postępowania między stronami. /sędzia Agnieszka Proć/ Sygn. akt III RC 60/22 UZASADNIENIE wyroku wydanego dnia 26 lipca 2023r. Pełnomocnik powodów A. P. i S. P. pozwem złożonym w tut. Sądzie dnia 3 marca 2022r. wniósł o ustanowienie rozdzielności majątkowej pomiędzy pozwanymi małżonkami K. G. i L. G. oraz zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powodów do ich niepodzielnej ręki kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali podali, że pozwani pozostają w związku małżeńskim, w którym obowiązuje wspólność majątkowa. Powodowie są wierzycielami jednego z małżonków tj. L. G. . Wierzytelność stwierdzona jest tytułem wykonawczym w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Olkuszu z dnia 15 stycznia 2020r., sygn. akt I C 896/19 oraz wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 23 lutego 2021r., sygn. akt I Ca 1055/20 zaopatrzonego w klauzulą wykonalności dnia 12 marca 2021r. Egzekucja przeciwko pozwanemu L. G. prowadzona jest przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Olkuszu B. K. pod sygn. akt Km 794/21 od maja 2021r. Dotychczasowa egzekucja komornicza nie pozwala na pełne zaspokojenie powodów w rozsądnym czasie bez zniesienia wspólności majątkowej. Pozwany L. G. dokonuje jedynie symbolicznych wpłat do Komornika. Przedmiot egzekucji – nieruchomość objęta KW nr (...) wchodzi w skład małżeńskiej wspólności ustawowej i jedynie zniesienie wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami może wpłynąć na skuteczność egzekucji ze składnika majątku pozwanego, który ma istotną wartość zbywczą, tj. udziału w w/w nieruchomości. Pozwani K. G. i L. G. w odpowiedziach na pozew, które wpłynęły do tut. Sądu dnia 18 maja 2022r. podali, że nie zgadzają się z twierdzeniami pozwu i wnieśli o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew podali, że nieruchomość wskazana w pozwie została wniesiona do związku małżeńskiego przez K. G. i jest ich ostoją na ostatnie dni życia. Podali, że Komornik zajął ich emerytury i ledwo starcza im na życie. Pozwany w miarę swoich możliwości spłaca zadłużenie, na dzień złożenia pozwu udało mu się spłacić kwotę ponad 13.149 zł, a z całości należności spłacił kwotę 18.797 zł. Pozwani nadto kwestionowali wysokość zasadzonej na rzecz powodów kwoty wskazanej w tytule wykonawczym. Postępowanie w sprawie zostało zawieszone postanowieniem wydanym dnia 12 października 2022r., a następnie podjęte dnia 5 lutego 2023r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Pozwani L. G. i K. G. pozostają w związku małżeńskim. Związek ten zawarli 21 lipca 1973r. w W. . dowód : okoliczność bezsporna, odpis aktu małżeństwa -k. 34. Pozwani są współwłaścicielami nieruchomości objętej księgą wieczystą o nr (...) , położonej w W. , która wchodzi w skład wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Dowód: okoliczność bezsporna, wydruk z księgi wieczystej nr (...) -k. 10-11. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Olkuszu wydanym dnia 15 stycznia 2020r., sygn. akt I C 896/19, zaopatrzonym w klauzulę wykonalności dnia 12 marca 2021r. zasądzona została od pozwanego L. G. na rzecz powodów A. P. i S. P. jako wierzycieli solidarnych kwota 36.366 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Wierzytelność powstała w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej pomiędzy pozwanymi. Postępowanie egzekucyjne w zakresie tej wierzytelności prowadzone jest przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Olkuszu B. K. pod sygn. akt Km 794/21. Przedmiotem egzekucji jest w/w nieruchomość, której pozwany jest współwłaścicielem Dowód : tytuł wykonawczy -k. 12-13, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z akt komorniczych o sygn. akt Km 794/21 z dnia 13.05.2021r. -k. 15, pisma Komornika z dnia 15.12.2021r. -k 16 -17, akta sprawy I C 896/19. Pozwany L. G. po złożeniu pozwu dokonał szeregu wpłat na poczet wierzycieli i stan zadłużenia w toku postępowania egzekucyjnego uległ znacznemu zmniejszeniu, na dzień 16 marca 2023r. wynosił on 20.567,75 zł, a wysokość całkowitej należności na ten dzień to 57.252,54 zł. dowód : zaświadczenia o stanie sprawy Km 794/21 -k. 56-57 i k. 89. Sąd uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia po przeprowadzeniu dowodu z dokumentów. Dowody te Sąd uznał za wiarygodne. Sąd pominął dowód z przesłuchania stron, bowiem te nie stawiły się na rozprawę poprzedzającą wydanie wyroku, mimo wezwania do osobistego stawiennictwa, ich niestawiennictwo nie zostało usprawiedliwione w sposób zgodny z przepisami prawa. Sąd nie uwzględnił kolejnego wniosku pozwanych o odroczenie rozprawy z powodu pogrzebu w dniu 26 lipca 2023r. Pozwani we wniosku nie podali w czyim pogrzebie mieli by uczestniczyć i o której pogrzeb się odbywa. Poza tym z tych samych przyczyn była odraczana poprzednia rozprawa. Kolejne odroczenie rozprawy wpłynęłoby na niezasadne wydłużenie postępowania, a sprawa została dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia. Sąd zważył , co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 52 § 1a kro ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej może żądać wierzyciel jednego z małżonków jeżeli uprawdopodobni , że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków. Powyższy przepis stawia dwa konieczne warunki do uwzględnienia wytoczonego przez wierzyciela powództwa o ustanowienie rozdzielności majątkowej, a mianowicie : - wykazania istnienia stwierdzonej tytułem wykonawczym wierzytelności w stosunku do jednego z małżonków oraz - uprawdopodobnienie , że zaspokojenie tej wierzytelności wymaga podziału majątku wspólnego małżonków. Zaspokojenie wierzytelności przysługującej od jednego z małżonków wymaga dokonania podziału majątku wspólnego wówczas, gdy nie ma możliwości zaspokojenia tej wierzytelności z majątku osobistego dłużnika i składników majątku wspólnego małżonka wymienionych w art. 41 § 2 kro i gdy brak podstaw do poszukiwania zaspokojenia z majątku wspólnego małżonków ( brak podstawy do nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową – art. 787 i art. 787 1 kpc ), natomiast będzie możliwe zaspokojenie z udziału w majątku wspólnym małżonków, który w wyniku podziału przypadnie temu małżonkowi, który jest dłużnikiem. ( tak Komentarz do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pod redakcją K.Piaseckiego, LexisNexis, Wydanie 4 , Warszawa 2009 , tezy do art. 52 ). Jeżeli małżonek, który zaciągnął zobowiązanie, nie posiada majątku osobistego lub majątek ten jest niewielki, nie uzyskuje również dochodów z działalności zarobkowej , wierzyciel znajduje się w sytuacji , w której nie ma praktycznie możliwości wyegzekwowania swojego roszczenia. Nawet w sytuacji gdy małżonkowie posiadają znaczny majątek wspólny, wierzyciel małżonka , który zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego, nie może żądać zaspokojenia z tego majątku. Wierzyciel małżonka nie może też w czasie trwania wspólności ustawowej żądać zaspokojenia z udziału, który w razie ustania wspólności przypadnie temu małżonkowi w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Dopiero kiedy wspólność małżeńska majątkowa ustanie i nastąpi podział majątku wspólnego, wierzyciel będzie mógł żądać zaspokojenia swoich roszczeń z majątku małżonka-dłużnika, w skład którego wejdą przedmioty i prawa uzyskane przez niego w wyniku podziału majątku wspólnego małżeńskiego. Ważne znaczenie w kontekście analizy przesłanek z art. 52 § 1a kro ma fakt, iż wierzyciel nie musi udowadniać faktu, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków. Wystarczy sam fakt „uprawdopodobnienia” , a więc uzasadnienie przypuszczenia , że podział taki jest konieczny. Podnieść należy także, że w drodze wyjątku, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, należy dopuścić możliwość zastosowania przewidzianej w art. 5 kc konstrukcji nadużycia prawa w sprawach , w których wierzyciel jednego z małżonków dochodzi na podstawie art. 52 § 1a kro w procesie przeciwko obojgu małżonkom ustanowienia między nimi rozdzielności majątkowej. Rozważając powyżej ustalony stan faktyczny Sąd stanął na stanowisku , że powództwo na tym etapie postępowania nie zasługiwało na uwzględnienie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, że roszczenie powodów względem pozwanych zostało w znacznej części spełnione i dalej prowadzona egzekucja względem pozwanego L. G. chociaż rozciągnięta w czasie jest skuteczna. Dlatego Sąd działając w oparciu o powołane przepisy, uwzględniając treść art. 5 kc powództwo oddalił, uznając że zaspokojenie wierzytelności powodów, przy obecnym stanie postępowania egzekucyjnego nie wymaga podziału majątku wspólnego i byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Z uwagi na wynik procesu koszty postępowania zostały wzajemnie zniesione między stronami przy odpowiednim zastosowaniu art. 98 kpc , bowiem koszty związane ze złożeniem pozwu ponieśli powodowie, których powództwo zostało oddalone, pozwani natomiast nie żądali zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania i nie wykazywali, by takowe ponieśli w związku ze złożeniem pozwu. / Sędzia Agnieszka Proć/