III RC 681/24

Sygn. akt III RC 681/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2025 r. Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący Sędzia Barbara Trokowska-Stempnik Protokolant st. sekr. sądowy Janina Ryszczyk po rozpoznaniu w dniu 24 października 2025 r. w Toruniu sprawy z powództwa V. P. przeciwko G. P. o podwyższenie alimentów I. 
        podwyższa alimenty od pozwanego G. P. na rzecz powoda V. P. , z kwoty po 400 zł (czterysta złotych) miesięcznie ustalonej wyrokiem zaoczonym Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 10 listopada 2011 roku w sprawie o sygnaturze akt III RC 915/11, do kwoty po 800 zł (osiemset złotych) miesięcznie, płatne do rąk powoda, poczynając od dnia 7 listopada 2025 r., do dnia 15. każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, II. 
        oddala powództwo w pozostałej części, III. 
        nie obciąża powoda kosztami sądowymi i kosztami procesu w części oddalonego powództwa, IV. 
        nie obciąża pozwanego kosztami sądowymi w sprawie, V. 
        wyrokowi w pkt I. nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 7 listopada 2025 r. w sprawie o sygnaturze akt III RC 681/24 Pozwem z dnia 2 października 2024 r. małoletni wówczas powód, reprezentowany przez matkę Z. E. , domagał się podwyższenia z dniem wniesienia powództwa alimentów od pozwanego G. P. na swoją rzecz, zasądzonych wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Toruniu w sprawie o sygnaturze akt III RC 915/11 z dnia 10 listopada 2011 roku z kwoty po 400 zł miesięcznie, do kwoty po 1800 zł miesięcznie, płatnych do rąk przedstawicielki ustawowej powoda – Z. E. , do dnia 15. każdego miesiąca, z góry, z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności którejkolwiek z rat; oraz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wytoczonego powództwa wskazano, że pozwany został zobowiązany wyrokiem zaocznym z dnia 10 listopada 2011 roku do łożenia na rzecz utrzymania swojego syna kwoty 400 zł miesięcznie. Sytuacja małoletniego powoda uległa znaczącej zmianie od czasu zasądzenia alimentów, a koszt jego utrzymania wzrósł. Podniesiono, że pozwany z własnej inicjatywy nie stara się o zapewnienie małoletniemu dodatkowych środków niezbędnych do jego wieku i rozwoju. Na przestrzeni 13 lat zmieniły się koszty związane z zamieszkiwaniem dziecka, wydatkami na edukację, czy zdrowie. Pozwany wniósł w terminie odpowiedź na pozew, w której domagał się oddalenia powództwa oraz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że pozwem datowanym na dzień 30 września 2022 r. matka małoletniego wystąpiła do tutejszego Sądu z żądaniem podwyższenia alimentów, jednak powództwo zostało prawomocnie oddalone. Ponadto strona pozwana zaprzeczyła twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu pozwu, w szczególności kwestionując wydatki związane z zamieszkiwaniem powoda. Pozwany podał ponadto, że interesuje się zdrowiem i losami swojego dziecka. G. P. dodał, że nie pracuje zawodowo, a jedynym źródłem jego utrzymania jest emerytura, która po potrąceniach komorniczych wynosi ok. 1255 zł miesięcznie. Podniósł także, że w 2020 roku przeszedł (...) a w 2021 roku z uwagi na zaburzenia rytmu serca (...) . W lipcu 2024 r. pozwany przeszedł kolejny (...) , na skutek którego doznał (...) i (...) . Oczekuje aktualnie na miejsce w placówce opiekuńczo-rehabilitacyjnej i wymaga pomocy osób trzecich. G. P. dodał także, że zaproponował matce dziecka wycofanie egzekucji komorniczej w zamian za podwyższenie alimentów o kwotę 100 zł, jednak ta odmówiła. W toku sprawy V. P. stał się pełnoletni wraz z dniem 18 stycznia 2025 r., i podtrzymał powództwo przeciwko swojemu ojcu. Na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska. Sąd ustalił, co następuje: V. P. urodził się (...) . Jest dzieckiem Z. E. oraz G. P. . Okoliczności bezsporne. Wyrokiem zaocznym z dnia 10 listopada 2011 roku Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich zasądził od G. P. na rzecz małoletniego V. P. alimenty w kwocie po 400 zł miesięcznie, płatne do rąk matki małoletniego powoda – Z. E. , poczynając od dnia 1 czerwca 2011 roku, do dnia 15. każdego miesiąca, z góry, z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności każdej z rat. V. P. miał wówczas 4 lata. Koszt jego utrzymania wynosił wtedy 800-900 zł. Pozwany był już wówczas na emeryturze (pracował wcześniej jako (...) ), prawdopodobnie dorabiał jako pracownik ochrony. Małoletni V. P. był jego jedynym dzieckiem, a jego spotkania z synem odbywały się nieregularnie. Dowód: wyrok zaoczny w sprawie III RC 915/11, k. 14 akta sprawy o sygn.. akt III RC 915/11; protokół informacyjnego wysłuchania Z. E. - matki małoletniego powoda; akta sprawy III RC 915/11, k. 12-13. W dniu 17 października 2022 roku małoletni powód V. P. , reprezentowany przez swoją matkę Z. E. , wniósł do tutejszego Sądu pozew o podwyższenie alimentów od G. P. z kwoty po 400 zł miesięcznie do kwoty po 1100 zł miesięcznie. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą akt III RC 362/23. Pozwany wniósł wówczas odpowiedź na pozew, w której domagał się oddalenia powództwa. Na rozprawie przed Sądem Rejonowym w Toruniu w dniu 25 marca 2024 r. stawił się wyłącznie G. P. i informacyjnie wyjaśnił, że mieszka z konkubiną, z którą ma wspólny budżet domowy. Pozwany nie pracował wówczas, nie posiadał nieruchomości ani samochodu, nie miał oszczędności. Na rozprawę nie stawiła się matka małoletniego wówczas powoda – nie odebrała kierowanego do niej wezwania. Wyrokiem z dnia 25 marca 2024 roku w sprawie o sygnaturze akt III RC 362/23 w punkcie pierwszym wyroku Sąd oddalił powództwo. Dowód: akta sprawy o sygn.. akt III RC 362/23: k. 3-4, k. 19-21, k. 37-38 ; protokół informacyjnego wysłuchania G. P. , akta sprawy III RC 362/23, k. 37. V. P. w dniu (...) . Jego koszt utrzymania to ok. 2000-2500 zł miesięcznie. Uczęszcza do klasy IV (...) w B. . Od wielu lat nie ma kontaktu z ojcem. V. P. dokonuje zakupów jedzenia (ok. 1000 zł miesięcznie), ubrań (ok. 150 zł miesięcznie), obuwia (ok. 100 zł miesięcznie), książek do szkoły (400 zł na rok za książki używane), bierze udział w wycieczkach szkolnych (500 zł na rok), jeździ na wakacje (ok. 150 zł miesięcznie), w zależności od potrzeb korzysta z korepetycji. Chodzi także do dentysty, dermatologa i do okulisty (ok. 200 zł miesięcznie). Nosi soczewki jednorazowe, których koszt to 300 zł za 150 sztuk. Do szkoły jeździ samochodem, należącym do jego matki, a miesięczny koszt paliwa to kwota 500-600 zł. Otrzymuje także kieszonkowe od matki. Podczas wakacji podejmuje prace dorywcze, aby polepszyć swoją sytuację materialną. Dowód: zeznania świadka Z. E. , złożone na rozprawie w dniu 24 października 2025 r., 00:04:10-00:09:28, k. 51; zeznania powoda, złożone na rozprawie w dniu 24 października 2025 r., 00:09:57-00:15:17, 00:23:55-00:34:28, k. 51v-52, k. 52-52v. V. P. jest jedynym dzieckiem G. P. . Pozwany ma aktualnie 54 lata, co najmniej od 2011 roku przebywa na emeryturze. Był (...) . W związku z zaległości alimentacyjnymi prowadzona jest wobec niego egzekucja komornicza. Świadczenie emerytalne po potrąceniu komorniczym wynosi ok. 1500 zł. W 2020 roku G. P. przeszedł (...) , a w dniu 4 lutego 2021 roku miał wykonany planowy zabieg (...) . Przebywał na Oddziale (...) Szpitala (...) jeden dzień, tj. w dniu 4 lutego 2021 roku. W dniu 31 lipca 2024 roku przeszedł kolejny (...) , (...) wywołany przez (...) . Przebywał na Oddziale (...) (...) Szpitala (...) w B. w okresie od 31 lipca 2024 roku do dnia 8 sierpnia 2024 roku. Opuszczając szpital (...) poruszał się przy balkoniku. Po opuszczeniu szpitala (...) (...) korzystał z intensywnej rehabilitacji i uzyskał poprawę swojego stanu zdrowia. Aktualnie porusza się bez balkonika. G. P. posiada wspólnie z bratem dom w L. , w którym zamieszkuje jego brat. Pozwany mieszka natomiast z konkubiną, która jest na rencie i utrzymuje świadczenie w wysokości 1400 zł miesięcznie. Opłaty związane z tym mieszkaniem to kwota 1000 zł miesięcznie. G. P. płaci za leki kwotę 400-500 zł miesięcznie. Aktualnie pozwany nigdzie nie dorabia, nie podejmuje żadnego zajęcia. Nie posiada także orzeczenia o niezdolności do pracy. Uważa, że fakt otrzymywania przez niego świadczenia emerytalnego oznacza brak konieczności uzyskania takiego zaświadczenia. Dowód: zeznania G. P. , złożone na rozprawie w dniu 24 października 2025 r., 00:15:17-00:23:55, 00:34:28-00:40:06, k. 52-52v; dokumentacja medyczna, k. 17-26. Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w postaci: dokumentacji medycznej pozwanego, wyroków oraz protokołów z informacyjnego wysłuchania stron w poprzednich sprawach alimentacyjnych. Dokumenty urzędowe, o których mowa w art. 244 k.p.c. , Sąd uznał za wiarygodne na mocy powołanego przepisu. W odniesieniu do pozostałych dokumentów Sąd również nie znajdował podstaw do kwestionowania ich autentyczności. Nie czyniły tego także strony. Sąd uznał za wiarygodne w całości zeznania świadka Z. E. , albowiem albowiem były one spójne, logiczne, wewnętrznie niesprzeczne i obiektywne. Świadek wskazywała na konieczność ponoszenia w znacznej części kosztów utrzymania syna stron oraz braku jakichkolwiek relacji pomiędzy powodem a jego ojcem. W ocenie Sądu zeznania Z. E. obrazowały rzeczywisty stan w zakresie usprawiedliwionych potrzeb powoda istniejący obecnie. Sąd uznał za wiarygodne w całości zeznania powoda, albowiem były one szczere, spójne, wewnętrznie niesprzeczne. V. P. wskazywał na koszty, które są ponoszone przez jego matkę w związku z jego utrzymaniem, a zeznania te były zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Sąd uznał za wiarygodne zeznania pozwanego G. P. w części, w której podnosił, że przeszedł (...) , korzysta z rehabilitacji, a jego stan zdrowia się poprawił. W ocenie Sądu także twierdzenia pozwanego w części odnoszącej się do kosztów związanych z jego utrzymaniem i zamieszkiwaniem wspólnie z konkubiną oraz wysokością świadczenia emerytalnego, należy uznać za spójne i wewnętrznie niesprzeczne. Sąd odmówił jednak wiarygodności zeznaniom powoda w części, w której wskazywał, że przyczyny zdrowotne uniemożliwiają mu podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, choćby w minimalnym wymiarze czasowym. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że pełnomocnik pozwanego był zobowiązany do złożenia zaświadczenia o niezdolności do pracy G. P. (zarządzenie z dnia 5 grudnia 2024 r., pkt 4, doręczone w dniu 16 stycznia 2025 r., k. 29, k. 36), którego nie wykonał i zaświadczenie nie zostało przedłożone ani na rozprawie w dniu 21 lutego 2025 r., ani na kolejnym terminie rozprawy w dniu 24 października 2025 r. Ponadto, pozwany i jego pełnomocnik oświadczyli, że nie poczynili żadnych kroków w celu uzyskania takiego dokumentu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że nie są prawdziwe twierdzenia pozwanego o braku możliwości podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia, chociażby w charakterze pracownika ochrony (pozwany pracował wcześniej na takim stanowisku). Przechodząc do rozważań prawnych wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 138 k.r.o. w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przepis art. 135 § 1 k.r.o. stanowi z kolei, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. W doktrynie wskazuje się, że przez zmianę stosunków rozumie się istotne zmniejszenie lub ustanie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji albo istotne zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, wskutek czego ustalony zakres obowiązku alimentacyjnego wymaga skorygowania przez stosowne (zob. komentarz do art. 138 k.r.o., red. K. Pietrzykowski, wyd. 8, rok 2023, LEGALIS ). Ponadto zgodnie ze stanowiskiem zawartym w piśmiennictwie, Sąd dokonując zmiany dotychczasowego orzeczenia lub umowy, powinien wskazać, jakie okoliczności uległy zmianie. Wyrok zapadły w trybie art. 138 k.r.o. nie może być oderwany od poprzedniego tytułu prawnego (zob. Domińczyk, w: K. Piasecki, Komentarz KRO, 2011, art. 138, Nt 12). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że pomiędzy stronami, tj. powodem a jego ojcem – G. P. istnieje orzeczenie w postaci wyroku zaoczonego z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie o sygnaturze akt III RC 915/11, zobowiązujące pozwanego do uiszczania na rzecz powoda alimentów w kwocie po 400 zł miesięcznie; a ponadto wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie o sygnaturze akt III RC 362/23 oddalone zostało powództwo małoletniego wówczas powoda o podwyższenie alimentów, jednak rozstrzygnięcie to zapadło bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Niemniej, co warte podkreślenia, niezależnie od tego, czy istnienie zmiany stosunków będzie rozpatrywane od dnia 10 listopada 2011 roku, czy 25 marca 2024 roku, w ocenie Sądu nastąpiła istotna zmiana stosunków uzasadniająca korektę wysokości obowiązku alimentacyjnego pozwanego względem powoda. Aktualnie powód ukończył 18 lat. Oczywistym jest, że ma potrzeby w zakresie wyżywienia, ubioru, zakupu obuwia, wycieczek szkolnych, korepetycji, wyjazdów wakacyjnych, czy kosztów związanych z jego codziennym funkcjonowaniem, np. otrzymywaniem kieszonkowego. Z. E. – matka małoletniego, składając zeznania w charakterze świadka podniosła, że koszt utrzymania V. P. to kwota ok. 2500 zł miesięcznie. W tym miejscu wskazać trzeba, że w odpowiedzi na pozew pozwany kwestionował koszty związane z zamieszkiwaniem powoda wspólnie z matką, z tego względu, że ponosi je ktoś inny (ciotka powoda). Nie zostało to zaprzeczone przez stronę powodową wobec tego Sąd przyjął, że do usprawiedliwionych kosztów utrzymania V. P. nie należy wliczać tych, które są związane z jego zamieszkiwaniem wspólnie z matką. Niemniej jednak, nie ulega wątpliwości, że pozostałe koszty są przez niego ponoszone. Na koszty te składają się: wyżywienie – ok. 1000 zł miesięcznie, ubrania – ok. 150 zł miesięcznie (ok. 1800 zł rocznie), obuwie – ok. 100 zł miesięcznie (ok. 1200 zł rocznie), książki do szkoły – 33 zł miesięcznie (400 zł rocznie) oraz inne artykuły, jak zeszyty, długopisy, itp. – ok. 30 zł miesięcznie, wycieczki szkolne – ok. 40 zł miesięcznie, odpoczynek wakacyjny – ok. 150 zł miesięcznie (ok. 1800 zł rocznie), korepetycje – ok. 200 zł miesięcznie, konsultacje lekarskie – ok. 200 zł miesięcznie, soczewki jednorazowe – ok. 60 zł miesięcznie, paliwo do samochodu służącego powodowi jako środek transportu do szkoły – ok. 500 zł miesięcznie, kieszonkowe otrzymywane od matki – ok. 200 zł miesięcznie. Suma tych kwot stanowi minimalny koszt utrzymania 18. letniego mężczyzny i wynosi ok. 2700 zł miesięcznie. Uwzględniając, że V. P. mógłby dojeżdżać do szkoły autobusem, a aktualnie, jak zeznał, nie korzysta z korepetycji, chociaż czynił to w ubiegłym roku szkolnym, minimalny koszt jego utrzymania to kwota 2.000 zł miesięcznie. W ocenie Sądu alimenty w wysokości 400 zł miesięcznie nie zaspakajają choćby minimalnych podstaw materialnych funkcjonowania powoda. W odniesieniu do możliwości majątkowych i zarobkowych pozwanego, to wskazać należy, że jest on osobą, która doznała dwóch (...) – w 2020 roku i w 2024 roku, jednak jego stan zdrowia poprawia się. Od wielu lat G. P. otrzymuje świadczenie emerytalne i jak twierdzi, nie podejmuje żadnych prac dodatkowych czy dorywczych. Jak wyżej wskazano, pełnomocnik pozwanego został zobowiązany do przedstawienia orzeczenia o niezdolności do pracy pozwanego, którego nie przedstawił. Wobec tego Sąd doszedł do przekonania, że pozwany ma możliwość podjęcia zatrudnienia w celu poprawy swojej sytuacji materialnej, chociażby na stanowisku pracownika ochrony. Podkreślić trzeba, że w celu uczynienia zadość roszczeniu alimentacyjnemu powoda pozwany mógłby podjąć pracę jedynie na 1/8 etatu, czyli pracować 21 godzin miesięcznie. Zdaniem Sądu brak jest przeciwskazań do podjęcia tego zajęcia, zwłaszcza, że pozwany nie ma innych osób na utrzymaniu – V. P. jest jego jedynym dzieckiem. Wziąć pod uwagę należy także tę okoliczność, że pozwany jest współwłaścicielem w części ½ domu mieszkalnego położonego w L. i z własnej woli nie dokonuje rozliczeń z bratem. Nie może to jednak działać na niekorzyść uprawnionego do alimentów, tj. jego syna. Biorąc pod uwagę te okoliczności Sąd przyjął, że pozwany nie wykazał, iż jest osobą niezdolną do podjęcia jakiejkolwiek pracy i ma obiektywną możliwość partycypowania w kosztach utrzymania dziecka w kwocie dwukrotnie wyższej niż dotychczas. Podkreślić trzeba, że nie jest to nawet połowa łącznych usprawiedliwionych miesięcznych kosztów utrzymania V. P. , które Sąd przyjął w niniejszej sprawie na minimalnym poziomie. Wobec powyższego w punkcie pierwszym wyroku Sąd podwyższył alimenty od pozwanego G. P. na rzecz powoda V. P. , z kwoty po 400 zł miesięcznie, ustalonej wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 10 listopada 2011 roku w sprawie o sygnaturze akt III RC 915/11, do kwoty po 800 zł miesięcznie, płatne do rąk powoda, poczynając od dnia 7 listopada 2025 r. do dnia 15. każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat. W punkcie drugim wyroku Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie uznając, że wyższa kwota alimentów od pozwanego na rzecz powoda stanowiłaby dla G. P. nadmierną dolegliwość. W punkcie trzecim wyroku Sąd nie obciążył powoda kosztami sądowymi i kosztami procesu w części oddalonego powództwa ( art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 102 kpc ). W punkcie czwartym wyroku Sąd nie obciążył pozwanego kosztami sądowymi w sprawie ( art. 102 kpc ). W punkcie piątym wyroku Sad nadał rygor natychmiastowej wykonalności ( art. 333 § 1 pkt 1 kpc ). O. W.