III RC 537/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka D. P. domagała się od pozwanego Z. L. zapłaty 3.500 zł tytułem zwrotu świadczeń alimentacyjnych za okres maj-wrzesień 2009 roku, które poniosła ponad swój obowiązek, gdyż pozwany nie wywiązywał się z niego z powodu odbywania kary pozbawienia wolności. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd Rejonowy w Suwałkach oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione. Sąd ustalił, że pozwany nie płacił alimentów od maja do września 2009 roku z powodu odbywania kary pozbawienia wolności. Powódka pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego od lipca 2009 roku. Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie mogło dotyczyć jedynie maja i czerwca 2009 roku, a ponieważ roszczenia alimentacyjne służą bieżącym potrzebom, przedawnienie nastąpiło w czerwcu 2012 roku. Sąd nie podzielił argumentacji powódki o przerwie biegu przedawnienia przez postępowanie egzekucyjne czy uznanie roszczenia. Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił apelację powódki. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zastosowanie art. 121 pkt 3 k.c., zgodnie z którym bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do roszczeń między małżonkami przez czas trwania małżeństwa. Małżeństwo stron trwało do stycznia 2010 roku, więc bieg przedawnienia rozpoczął się 21 stycznia 2010 roku i upłynął 21 stycznia 2013 roku. Pozew złożono 27 listopada 2013 roku, co oznaczało przedawnienie roszczenia. Sąd Okręgowy uznał, że czynności egzekucyjne i postępowania alimentacyjne nie przerywały biegu przedawnienia, ponieważ dotyczyły one roszczeń małoletnich, a nie własnego roszczenia regresowego powódki. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 5 k.c., wskazując, że nie można stosować tej zasady do zanegowania istnienia prawa podmiotowego, a powódka nie wykazała sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń regresowych między byłymi małżonkami, zwłaszcza w kontekście art. 121 pkt 3 k.c. oraz wpływu postępowań alimentacyjnych i egzekucyjnych na bieg przedawnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy roszczenie regresowe dotyczy okresu po ustaniu małżeństwa, ale pozew jest składany po upływie terminu przedawnienia liczonego od daty wymagalności, ale przed upływem terminu liczonego od ustania małżeństwa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o zwrot świadczeń alimentacyjnych, poniesionych przez jednego z małżonków ponad swój obowiązek w okresie po ustaniu małżeństwa, ale w odniesieniu do okresu sprzed ustania małżeństwa, podlega zarzutowi przedawnienia, jeśli pozew został złożony po upływie 3 lat od daty wymagalności roszczenia, ale w trakcie trwania małżeństwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie jest przedawnione, ponieważ bieg terminu przedawnienia rozpoczął się po uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego, a nie w trakcie trwania małżeństwa, zgodnie z art. 121 pkt 3 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 121 pkt 3 k.c., bieg przedawnienia roszczeń między małżonkami nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu przez czas trwania małżeństwa. Ponieważ małżeństwo stron trwało do stycznia 2010 r., bieg przedawnienia rozpoczął się dopiero 21 stycznia 2010 r. i upłynął 21 stycznia 2013 r. Pozew złożony w listopadzie 2013 r. był zatem przedawniony.
Czy czynności podjęte w postępowaniu o zasądzenie lub podwyższenie alimentów, lub postępowanie egzekucyjne dotyczące alimentów, przerywają bieg przedawnienia roszczenia regresowego jednego z małżonków wobec drugiego o zwrot świadczeń alimentacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czynności te nie przerywają biegu przedawnienia roszczenia regresowego, ponieważ dotyczą one roszczeń małoletnich wierzycieli, a nie własnego roszczenia regresowego powódki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czynności w postępowaniach alimentacyjnych i egzekucyjnych dotyczyły roszczeń na rzecz małoletnich, a nie własnego roszczenia powódki. Powódka w tych postępowaniach działała jako przedstawicielka ustawowa małoletnich, a nie we własnym imieniu. Dlatego nie można uznać, że nastąpiła przerwa w biegu przedawnienia jej roszczeń regresowych.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot świadczeń alimentacyjnych może być uznany za nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia nie może być uznany za nadużycie prawa podmiotowego w sytuacji, gdy prawo podmiotowe (roszczenie) faktycznie wygasło z powodu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że art. 5 k.c. może być stosowany tylko jako wyjątek i nie może prowadzić do zanegowania istnienia prawa podmiotowego, które wygasło. Powódka nie wykazała, z jaką konkretną zasadą współżycia społecznego sprzeczne jest korzystanie przez pozwanego z zarzutu przedawnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Z. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.r.o. art. 140 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Osoba, która dostarcza środków utrzymania lub wychowania, nie będąc do tego zobowiązana lub będąc zobowiązana w dalszej kolejności, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była świadczenia spełnić.
k.r.o. art. 140 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Roszczenia z tytułu zwrotu świadczeń alimentacyjnych przedawniają się z upływem lat trzech.
k.c. art. 121 § pkt 3
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do roszczeń, które przysługują jednemu z małżonków przeciwko drugiemu - przez czas trwania małżeństwa.
Pomocnicze
k.c. art. 123 § § 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia przerywa się przez czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, oraz przez uznanie roszczenia.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Czynność przerywa bieg przedawnienia tylko wtedy, gdy jest przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia lub zaspokojenia tego roszczenia, którego wierzyciel dochodzi.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia przerywa się przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje.
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na upływ terminu przedawnienia przeciwko konsumentowi, jeżeli termin ten nie został uzgodniony w chwili zawarcia umowy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
W orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd rozstrzygnie o kosztach, stosując zasady określone w przepisach następnych.
k.p.c. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawiać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wynikają określone skutki prawne.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
k.p.c. art. 745 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
O kosztach postępowania zabezpieczającego sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot świadczeń alimentacyjnych. • Bieg przedawnienia rozpoczął się po ustaniu małżeństwa (art. 121 pkt 3 k.c.). • Czynności w postępowaniach alimentacyjnych i egzekucyjnych nie przerywają biegu przedawnienia roszczenia regresowego. • Brak podstaw do zastosowania art. 5 k.c. w celu obejścia zarzutu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Roszczenie nie uległo przedawnieniu z uwagi na trwanie postępowania egzekucyjnego. • Pozwany uznał roszczenie w poprzednich postępowaniach, co przerwało bieg przedawnienia. • Zastosowanie zarzutu przedawnienia stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 217 § 1 kpc poprzez oddalenie wniosków dowodowych. • Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenia powyższe przedawniają się z upływem lat trzech. • Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do roszczeń, które przysługują jednemu z małżonków przeciwko drugiemu - przez czas trwania małżeństwa. • Powództwo wytoczone w dniu 27 listopada 2013 r. było więc przedawnione. • Nie sposób przy tym uznać, że powódka popierając wnioski egzekucyjne małoletnich wierzycieli działała także na swoją rzecz, doprowadzając tym samym do przerwania biegu przedawnienia jej roszczeń regresowych. • Uznanie roszczenia powinno być zindywidualizowane i określone co do wysokości.
Skład orzekający
Małgorzata Szostak – Szydłowska
przewodniczący-sprawozdawca
Cezary Olszewski
sędzia
Mirosław Kowalewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń regresowych między byłymi małżonkami, zwłaszcza w kontekście art. 121 pkt 3 k.c. oraz wpływu postępowań alimentacyjnych i egzekucyjnych na bieg przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy roszczenie regresowe dotyczy okresu po ustaniu małżeństwa, ale pozew jest składany po upływie terminu przedawnienia liczonego od daty wymagalności, ale przed upływem terminu liczonego od ustania małżeństwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak skomplikowane mogą być kwestie przedawnienia w sprawach rodzinnych, zwłaszcza po rozwodzie, i jak ważne jest precyzyjne liczenie terminów prawnych.
“Czy roszczenie o zwrot alimentów po rozwodzie może być przedawnione? Kluczowa interpretacja przepisów.”
Dane finansowe
WPS: 3500 PLN
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.