III RC 509/13

Sygn. akt III RC 509/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 marca 2014 roku Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący SSR Katarzyna Trzaska Protokolant Andżelika Socha po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014 roku w Dzierżoniowie sprawy z powództwa C. M. przeciwko B. M. i R. M. o alimenty oddala powództwo. III RC 509/13 UZASADNIENIE Powód C. M. wniósł w pozwie skierowanym przeciwko bratu i jego żonie - R. M. i B. M. - o zasądzenie na swoją rzecz alimentów w kwocie po 200 zł miesięcznie od każdego z pozwanych. Na uzasadnienie swojego żądania podał, że jest inwalidą o znacznym stopniu niepełnosprawności i z tego tytułu pobiera rentę, którą po potrąceniach komorniczych otrzymuje w kwocie po 509,57 zł miesięcznie. Potrącenia renty nastąpiły z winy pozwanego R. M. , bo sąd przyznał mu 15 000 zł zachowku po mamie. Pozwany swoim postępowaniem doprowadził też do licytacji mieszkania powoda. Koszty utrzymania mieszkania C. M. , to około 170 zł z tytułu czynszu, 30 zł za gaz i 27 zł za prąd. Pozostałą część renty powód przeznacza na jedzenie, ubranie, obuwie i środki higieny. Ma małe szanse na znalezienie pracy. Pozwani B. M. i R. M. wnieśli o oddalenie powództwa w całości. Podali, że powód ma rentę w takiej samej wysokości co pozwany tylko pozwany pobiera dodatkowo zasiłek pielęgnacyjny. Pozwana jest na emeryturze. Jej emerytura przeznaczana jest przez małżonków na opłaty. Obydwoje są schorowani - R. M. od urodzenia jest inwalidą, ma zwyrodnienie stawu biodrowego, nie widzi na jedno oko, oczekuje na operację stawu. Pieniądze uzyskane z zachowku potrzebne są mu na tę operację, rehabilitację i leczenie. Nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji, potrzebuje opieki drugiej osoby. B. M. ma problemy z chodzeniem, zewnętrzne żylaki, haluksy, częste osłabienia, ciągłe bóle głowy. Pozwany natomiast ma dwoje dzieci córkę I. i syna D. oraz byłą żonę W. i dużą rodzinę w C. . Rentę otrzymał z powodu utraty oka, bo lubił zaglądać do kieliszka. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód C. M. urodził się (...) . Jest bratem pozwanego R. M. . Zarejestrowany jest jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Przyznaną ma rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 831,15 zł brutto jako osoba o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z renty powoda dokonywane są potrącenia, co powoduje, że otrzymuje comiesięcznie kwotę 509,57 zł. Ma też przyznany zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w kwocie 153 zł miesięcznie. Jest właścicielem mieszkania położonego w P. przy Placu (...) , które odziedziczył po śmierci matki. Pozwany R. M. wystąpił do sądu o zachowek i sąd przyznał mu z tego tytułu 15 000 zł. Wobec faktu, iż powód nie wypłacił pozwanemu tej kwoty komornik wszczął procedurę licytacji przedmiotowej nieruchomości. Dowód: odpis skrócony aktu urodzenia C. M. k. 2 akt, zaświadczenie PUP w D. z dnia 3 grudnia 2013 roku i 26 lutego 2014 roku k. 3 i 44 akt, zaświadczenie ZUS oddział W. z dnia 3 grudnia 2013 roku i 26 lutego 2014 roku k. 4 i 42 akt, obwieszczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Dzierżoniowie T. M. z dnia 12 listopada 2013 roku k. 6-7 akt, decyzja (...) w P. z dnia 7 września 2006 roku k. 43 akt, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dna 1 kwietnia 2006 roku k. 45 akt; Powód był żonaty, jest rozwiedziony. Z małżeństwa ma dwoje dzieci: córkę I. w wieku 30 lat i syna D. w wieku 34 lat. Utrzymuje z nimi sporadyczne kontakty. Nie pomagają mu oni finansowo. Nie wnosił o alimenty od dzieci. Dowód: zeznanie pozwanego k. 50-51 akt; Pozwany R. M. jest rencistą. Otrzymuje świadczenie w wysokości 1156,96 zł netto plus zasiłek pielęgnacyjny. B. M. jest emerytką. Jej świadczenie wynosi 1632,96 zł netto. Obydwoje są osobami schorowanymi. Dowód: orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 3 września 2013 roku, 7 września 2011 roku, 19 sierpnia 2009 roku, 9 listopada 2007 roku, 19 sierpnia 2009 roku, 9 listopada 2007 roku k. 17-20 akt decyzje o waloryzacji renty (...) Oddział w S. z dnia 15 marca 2013 roku i 20 marca 2013 roku k. 20 i 22 akt. Sąd zważył: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawodawca w art. 128 krio określił, że obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Wymienił zatem osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Osobami takimi są krewni w linii prostej oraz rodzeństwo. Brzmienie przepisu może wskazywać, że ustawodawca w sposób wyczerpujący wymienił osoby zobowiązane do świadczenia alimentacyjnego. Obowiązek alimentacyjny nie może zatem obciążać powinowatych poza wypadkami określonymi w art. 144 k.r.o. W dalszych przepisach ustawodawca uszczegółowił zasady obciążenia obowiązkiem alimentacyjnym i tak w przepisie art. 129 § 1 krio , ustanowił, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Jeśli zatem uprawniony z tytułu alimentów pozostaje w stosunku pokrewieństwa z osobami, z którymi jest spokrewniony w różnym stopniu oraz linii, przepis ten wskazuje kolejność obciążenia krewnych obowiązkiem alimentacyjnym. Powoduje to, że jeżeli dana osoba pozostaje w stosunku pokrewieństwa, w linii prostej posiadając wstępnych (rodzice) oraz zstępnych (dzieci), a w linii bocznej – rodzeństwo, obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności spoczywa na dzieciach. Dopiero w razie braku krewnych w linii prostej lub też, gdy – z powodów, o których mowa w art. 132 k.r.o. – nikt z nich nie może świadczyć alimentów lub też uchylają się oni od wykonywania swego obowiązku, powstaje obowiązek alimentacyjny rodzeństwa ( art. 134 k.r.o. ). Art. 132 krio mówi o tym, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. A zatem sąd powinien w każdym wypadku odpowiedzieć na pytanie, na jakich osobach ciąży obowiązek alimentacyjny w bliższej kolejności, jeżeli powód dochodzi świadczenia alimentacyjnego od dalszych krewnych. Przykładowo, jeżeli uprawniony żąda alimentów od rodzeństwa, sąd powinien stwierdzić, czy żyją osoby zobowiązane do alimentów w bliższej kolejności, czyli krewni w linii prostej. W razie odpowiedzi pozytywnej powództwo wobec zobowiązanego w dalszej kolejności nie może zostać uwzględnione. W przedmiotowej sprawie powód nie ukrywał, że złożył pozew w odwecie za zachowek, który sąd przyznał pozwanemu. Twierdził bowiem, że doprowadziło to do jego zubożenia i w konsekwencji braku wystarczających środków do życia. Jakkolwiek sytuacja materialna powoda jest trudna, to nie powoduje to w tym konkretnym wypadku obowiązku alimentacji po stronie jego brata. Powód ma bowiem dwoje dzieci, z którymi, jak podał, utrzymuje sporadyczny kontakt. Nigdy nie zwracał się do nich o pomoc ani nie wnosił o zasądzenie alimentów. Z żadnych informacji nie wynika też aby osoby te nie były w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub uzyskanie od nich na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania było niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Powód dokonał wyboru osoby zobowiązanej ale dokonał tego wbrew przepisowi art. 132 krio . Wywody powyższe dotyczą pozwanego R. M. . Jeżeli chodzi o pozwaną B. M. , to jako żona brata nie wchodzi do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji powoda w myśl powołanych wyżej przepisów zatem powód nie może żądać od niej zasądzenia alimentów. Z powyższych względów powództwo podlegało oddaleniu.