III RC 443/12

Sąd Rejonowy w RaciborzuRacibórz2013-08-23
SAOSRodzinnealimentyŚredniarejonowy
alimentyrozwódzmiana stosunkówniezdolność do pracybezrobocieusprawiedliwione potrzebymożliwości zarobkowe

Sąd Rejonowy w Raciborzu oddalił powództwa o uchylenie i podwyższenie alimentów, uznając, że obecny ich wymiar jest właściwy.

Powód J. K. domagał się uchylenia alimentów na rzecz byłej żony B. K. (1) z powodu utraty pracy i własnych problemów zdrowotnych. Pozwana wniosła o podwyższenie alimentów, wskazując na swoje trudności finansowe i brak możliwości zatrudnienia. Sąd oddalił oba powództwa, stwierdzając brak istotnej zmiany okoliczności uzasadniającej zmianę obowiązku alimentacyjnego ustalonego wcześniej przez Sąd Okręgowy.

Sprawa dotyczyła wzajemnych roszczeń byłych małżonków J. K. i B. K. (1) w zakresie obowiązku alimentacyjnego. Powód J. K. wnosił o uchylenie alimentów na rzecz byłej żony, argumentując utratę pracy, likwidację zakładu, a następnie problemy zdrowotne (zawał serca, niezdolność do pracy) i pobieranie renty. Pozwana B. K. (1) z kolei domagała się podwyższenia alimentów, wskazując na swój status osoby bezrobotnej, brak dochodów, trudności w znalezieniu pracy (odrzucanie ofert poniżej kwalifikacji) oraz konieczność utrzymania mieszkania. Sąd Rejonowy w Raciborzu, analizując sytuację obu stron, oddalił oba powództwa. Sąd uznał, że sytuacja pozwanej B. K. (1) nie uległa na tyle zmianie, aby uzasadnić podwyższenie alimentów, wskazując na jej dyspozycyjność na rynku pracy i możliwość podjęcia zatrudnienia, mimo jej preferencji co do rodzaju pracy. Z drugiej strony, sąd stwierdził, że sytuacja powoda J. K., mimo utraty pracy, nie pogorszyła się znacząco w kontekście obowiązku alimentacyjnego, zwłaszcza po uwzględnieniu otrzymanej odprawy i zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego wobec córki. Sąd uznał, że obecny wymiar alimentów jest właściwy i zaspokaja usprawiedliwione potrzeby uprawnionej przy uwzględnieniu możliwości zobowiązanego. Kosztami postępowania obciążono strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli mimo tych okoliczności, sytuacja majątkowa i zarobkowa zobowiązanego nie uległa na tyle pogorszeniu, aby popadł w niedostatek, a uprawniony nadal znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód J. K., mimo utraty pracy i pobierania renty, otrzymał odprawę, a jego sytuacja nie jest na tyle zła, aby uchylić obowiązek alimentacyjny, zwłaszcza że został zwolniony z obowiązku wobec córki. Jego dochody netto z renty, po odliczeniu spłat kredytów, pozwalają na zaspokojenie jego potrzeb.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództw

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapowód
B. K. (1)osoba_fizycznapozwana
B. K. (1)osoba_fizycznapowódka
J. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.r.i.o. art. 60 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

k.r.i.o. art. 138

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej zwrot kosztów procesu, ale tylko w części lub w całości albo odstąpić od ich zasądzenia i obciążyć nimi Skarb Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnej zmiany stosunków uzasadniającej uchylenie lub podwyższenie alimentów. Pozwana ma możliwość podjęcia pracy i uzyskania dochodu. Obowiązek alimentacyjny nadal spełnia przesłankę zniesienia niedostatku po stronie pozwanej.

Odrzucone argumenty

Powód utracił pracę i jest niezdolny do pracy z powodu choroby. Pozwana jest bezrobotna i nie posiada środków do życia.

Godne uwagi sformułowania

Powódka i pozwana mogłaby uzyskać dochód w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia Powódka i pozwana nie jest bowiem zwolniona z obowiązku poczynienia wszelkich starań , aby uzyskać środki na własne utrzymanie. Jego możliwości zarobkowe faktycznie zostały zniesione. Obecnie ustalony obowiązek alimentacyjny przesłankę tę spełnia.

Skład orzekający

Ewa Kosiorowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany obowiązku alimentacyjnego w przypadku utraty pracy i problemów zdrowotnych zobowiązanego oraz bezrobocia uprawnionego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie sąd ocenił, że mimo trudności, nie zaszły przesłanki do zmiany orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z alimentami po rozwodzie, gdzie obie strony znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. Pokazuje, jak sąd ocenia zmianę stosunków i obowiązek poszukiwania pracy.

Utrata pracy i choroba – czy to wystarczy, by uchylić alimenty? Sąd odpowiada.

0

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn.akt III RC 443/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2013 roku Sąd Rejonowy w Raciborzu Wydział III Rodzinny i Nieletnich: w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Ewa Kosiorowska Protokolant: sekr.sądowy Sławomir Mika po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2013 roku w R. sprawy z powództwa J. K. przeciwko B. K. (1) o uchylenie obowiązku alimentacyjnego oraz z powództwa B. K. (1) przeciwko J. K. o podwyższenie alimentów 1. oddala powództwa; 2. odstępuje od obciążenia stron kosztami postępowania. Sygn. akt III RC 443/12 UZASADNIENIE Powód J. K. domagał się uchylenia alimentów należnych pozwanej B. K. (1) ustalonych na kwotę po 300 złotych miesięcznie wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach Ośrodek (...) w R. wydanym w dniu 21 grudnia 2011 roku w sprawie sygn. akt II RC 1409/10. Jednocześnie powód wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powód podał, że w dniu 25 lipca 2012 roku roku pracodawca (...) Sp. z o.o. (...) Zakład (...) w K. , z powodu likwidacji zakładu pracy, wypowiedział umowę o pracę ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2012 roku. W związku z powyższym powód został pozbawiony dotychczasowego źródła zarobkowego i dotychczasowych dochodów. Powód J. K. podał, że nie posiada innego źródła dochodu i utrzymania co skutkuje wystąpieniem po stronie powoda zmiany okoliczności uzasadniających uchylenie ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Podał też, że od czasu orzeczenia alimentów cierpi na schorzenia kardiologiczne, 26 września 2012 roku przeszedł zawał serca, od tego czasu podlega stałemu leczeniu i został uznany za całkowicie niezdolnego do świadczenia pracy do dnia 30 listopada 2013 roku. Powód podniósł również, że pozwana B. K. (2) jest osobą zdrową i zdolną do zatrudnienia, co powoduje, iż jest w stanie, w przeciwieństwie do powoda, samodzielnie zabezpieczyć swoje potrzeby. W odpowiedzi na pozew, pismem z dnia 10 marca 2103 roku, pozwana B. K. (1) wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu podała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku od dnia 12 kwietnia 2012 roku. Nie posiada żadnych dochodów. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką stron, która kontynuuje studia, oraz z dorosłym synem stron A. , który nie pracuje. Powódka posiada duże zaległości w regulowaniu opłat czynszowych za mieszkanie, zdarzały się również sytuacje, że odłączono jej prąd z powodu braku wpłat. Powódka nie posiada żadnych środków finansowych na zabezpieczenie swoich podstawowych potrzeb, zakup żywności i niezbędnych dla niej lekarstw. Pozwana podała, że pozwany J. K. od kilku lat, tj. jeszcze przed orzeczeniem rozwodu stron, w czasie separacji, pozostaje w nieformalnym związku z kobietą, z którą zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto podniosła, że nieprawdą jest, aby powód w wyniku utraty zatrudnienia pozostał bez środków do życia. Podniosła, że powód w wyniku rozwiązania stosunku zatrudnienia otrzymał tytułem należnej mu odprawy pieniężnej równowartość trzymiesięcznego wynagrodzenia oraz tytułem odszkodowania za pozostałą cześć wypowiedzenia jednomiesięczne wynagrodzenie – co w rezultacie daje mu środki finansowe na utrzymanie do czasu orzeczenia świadczeń rentowych. Pozwem z dnia 30 kwietnia 2013 roku B. K. (1) wniosła o podwyższenie alimentów należnych jej od J. K. z kwoty 300 złotych miesięcznie do kwoty po 900 złotych miesięcznie. Pozwany i powód J. K. wniósł o oddalenie powództwa o podwyższenie alimentów. Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011 r., który uprawomocnił się dnia 20.06.2012 roku w sprawie sygn. akt II RC 1409/10 z powództwa J. K. przeciwko B. K. (1) o rozwód Sąd Okręgowy w Gliwicach Ośrodek (...) w R. orzekł o rozwiązaniu przez rozwód małżeństwa stron z winy obu stron i w pkt. 3 wyroku zasądził na rzecz B. K. (1) alimenty w kwocie po 300 złotych miesięcznie( dowód : akta sprawy rozwodowej SO w Gliwicach OZ R. sygn. akt II RC 1408/10 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 czerwca 2012 r. k. 167). W dacie ustalania tych alimentów powódka B. K. (1) nie pracowała i nie osiągała żadnych dochodów. Miała propozycję pracy jako opiekunka z wynagrodzeniem 700 złotych miesięcznie , której nie podjęła . Ponosiła koszty utrzymania mieszkania , które zajmowała wraz studiującą córką , na którą powód i pozwany J. K. łożył alimenty w kwocie po 500 złotych miesięcznie. Koszty utrzymania mieszkania zajmowanego przez B. K. (1) przekraczał 500 złotych miesięcznie. Córka S. zatrzymywała alimenty płacone przez ojca na własne potrzeby , nie partycypowała w kosztach utrzymania mieszkania. Powód i pozwany J. K. , z tytułu zatrudnienia osiągał dochód w wysokości 2.300 złotych netto miesięcznie. Posiadał zobowiązania kredytowe na kwotę 1.300 złotych miesięcznie. Zamieszkiwał w domu znajomej . Powód i pozwany J. K. obecnie nie pracuje. Z powodu likwidacji zakładu pracy (...) Sp. z o.o. (...) Zakład (...) w K. został zwolniony z dniem 31 grudnia 2012 roku. W wyniku rozwiązania stosunku zatrudnienia otrzymał on tytułem należnej mu odprawy pieniężnej równowartość trzymiesięcznego wynagrodzenia oraz tytułem odszkodowania za pozostałą cześć wypowiedzenia jednomiesięczne wynagrodzenie. Łącznie powód otrzymał 20.000 złotych. Obecnie, z powodu niezdolności do pracy wywołanej przebytym zawałem serca i koniecznością kontynuacji leczenia, J. K. pozostaje na rencie. Z tego tytułu pobiera świadczenie w wysokości 2.595,15 złotych brutto – 2141 złotych netto miesięcznie. J. K. nadal mieszka w P. w domu swojej przyjaciółki, którym się opiekuje i dokonuje w nim drobnych napraw remontowych. Za korzystanie z tego domu ponosi wyłącznie odpłatność w wysokości 200 złotych miesięcznie podwyższoną następnie do 400 złotych miesięcznie. Nie ponosi żadnych dodatkowych opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Z pozyskiwanych środków finansowych powód poza swoim utrzymaniem ponosi koszty związane ze spłatą kredytu tj. kwota 540 zł miesięcznie oraz dwóch pożyczek tj. w kwocie 240 złotych miesięcznie i w kwocie 230 złotych miesięcznie. Powód nie ma nikogo na swoim utrzymaniu. Jego obowiązek alimentacyjny wobec córki S. został uchylony. Ponosi koszty leczenia w kwocie około 100 złotych miesięcznie. ( dowód : przesłuchanie powoda k.37, karta informacyjne leczenia szpitalnego k.5-6, orzeczenie o niezdolności do pracy k.8, pismo P. Regionalnych z dn. 25.07.2012 r. k.7 ). Pozwana i powódka nadal nie posiada własnych dochodów poza alimentami. Opłaty związane z utrzymaniem mieszkania , które zajmuje wraz z synem wynoszą około 600 złotych miesięcznie. Pełnoletnie syn zamieszkujący z powódką i pozwaną nie dokłada się do opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Okresowo zarobkuje w Holandii. Córka S. się wyprowadziła i zamieszkuje z narzeczonym. Powódka i pozwana nie jest na stale z nikim związana lecz ma różnych kolegów , z jednym z nich spędziła wczasy w G. . Powódka i pozwana szuka pracy , lecz nie jest zainteresowana ofertami pracy w zawodach sprzedawca czy sprzątaczka . Chciałaby pracować w biurze . Znane są jej oferty pracy w zawodach sprzedawca ,które są ogłaszane w internencie lub PUP. Obecnie powódka i pozwana podjęła kurs opiekunki osób starszych z nauką języka niemieckiego . Z powodu braku wystarczających środków finansowych pozwana nie opłaca w całości czynszu za mieszkanie, co spowodowało powstanie zadłużenia z tego tytułu. Powódka korzysta z pomocy finansowej znajomych, od których pożycza pieniądze na zapłacenie swoich zobowiązań finansowych ( dowód : uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 czerwca 2012 r. k. 170/172, przesłuchanie pozwanej k. 38, zaświadczenie PUP z dnia 11.03.2013r. k.28 oferty pracy w zawodach sprzedawca , sprzątaczka , pismo wspólnoty mieszkaniowej k.29, karta konsultacyjna k.35, rachunek k.33 ). Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na zgromadzonych w sprawie dowodach z dokumentów i zeznań stron. Dopuszczone jako dowody dokumenty nie były przez strony kwestionowane co do ich autentyczności ani też treści, w związku z czym zostały przez Sąd uznane za wiarygodny materiał dowodowy. W odniesieniu do zeznań stron, Sąd dał im wiarę jako logicznym, spójnym z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym z dokumentów. Sąd zważył, co następuje: Żądanie pozwów Sąd rozpoznał w oparciu o art. 60 § 1 krio i art 138 krio . Zgodnie z brzmieniem tych przepisów małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. W ocenie Sądu żądanie powódki i pozwanej B. K. (1) nie zasługuje na uwzględnienie z następujących przyczyn: Od orzeczenia Sądu Apelacyjnego datowanego na dzień 20.06.2012 roku nie zaistniała zmiana stosunków w zakresie sytuacji zarobkowej i majątkowej , a także usprawiedliwionych potrzeb tej powódki . B. K. (1) podobnie jak w dacie orzeczenia Sądu Apelacyjnego jest osobą bezrobotną i nie posiada dochodów. Jednocześnie jak sama podała , mimo,iż wie o ofertach pracy w zawodach sprzątaczki czy sprzedawcy nie jest zainteresowana ich podjęciem , gdyż chce wykonywać inne zawody , do których nie posiada kwalifikacji. Mimo ,że wyprowadziła się córka S. , to sytuacja w tym zakresie się nie zmieniła , gdyż z B. K. (1) zamieszkał syn , który również nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. W ocenie Sądu powódka i pozwana mogłaby uzyskać dochód w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia , co w połączeniu z alimentami pobieranymi od powoda i pozwanego pozwoli jej na zaspokojenie potrzeb w niezbędnym zakresie . Powódka i pozwana nie jest bowiem zwolniona z obowiązku poczynienia wszelkich starań , aby uzyskać środki na własne utrzymanie. Skoro chce podnosić kwalifikacje te oczywiście może to czynić . Nie upoważnia jej to jednak do odrzucania ofert pracy możliwiej do uzyskania. Jej pozycja na rynku pracy nie jest zaś , aż tak trudna , gdyż nie będąc obciążona obowiązkami rodzicielskimi , jako pracownik dyspozycyjny , może pozyskać zatrudnienie n.p w sklepach. W odniesieniu do powoda i pozwanego wskazać należy ,iż jego możliwości zarobkowe faktycznie zostały zniesione. Jest bowiem osobą schorowaną i niezdolną do pracy. Otrzymał rentę z tytułu niezdolności do pracy , a jego dochody zmniejszyły się o około 200 złotych miesięcznie. Z drugiej jednak strony został zwolniony z obowiązku alimentacyjnego wobec córki S. . Zatem reasumując jego sytuacja zarobkowa się nie zmieniła , a wręcz jest lepsza niż w dacie wydawania orzeczenia przez Sąd Apelacyjny. Nadto powód i pozwany odchodząc z pracy otrzymał odprawę w kwocie 20.000 złotych , którą mógł przeznaczyć na spłatę chociaż części swych zobowiązań kredytowych . Tymczasem rozłożył je na niższe raty rozciągając czasie ich spłatę . Zważyć jednak należy na okoliczność , iż obowiązek alimentacyjny J. K. sprowadza się do zniesienia stanu niedostatku po stronie B. K. (1) i obecnie ustalony obowiązek alimentacyjny przesłankę tę spełnia. Zarzut powoda i pozwanego , iż B. K. (1) jest związana z innym mężczyzną jest o tyle niezasadny ,iż sam J. K. również zamieszkuje z osobą którą nazywa koleżanką . Reasumując Sąd doszedł do przekonania ,iż obecnie ustalony obowiązek alimentacyjny jest właściwy i brak jest przesłanek do jego zmiany. Z powyższych przyczyn powództwa oddalił. Na mocy art. 102 kpc Sąd odstąpił od obciążania stron kosztami postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI