III RC 384/24

Sygn. akt III RC 384/24 UZASADNIENIE Małoletnia powódka A. K. reprezentowana przez przedstawicielkę ustawową – matkę M. Ż. , wniosła do tut. Sądu pozew dnia 5 sierpnia 2024 roku, w którym domagała się zasądzenia od pozwanego K. K. podwyższonych alimentów w kwocie po 1.200,00 złotych miesięcznie od dnia wniesienia pozwu oraz odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności każdej z rat (k.3) W uzasadnieniu pozwu podała, że wydatki uległy zwiększeniu, gdyż małoletnia powódka we wrześniu zaczęła realizować obowiązek szkolny w I klasie szkoły podstawowej. Zaistniała więc konieczność aby dostosować jej pokój pod kątem zapewnienia możliwości do nauki, tzn. wyposażyć m.in. w biurko szkolne, a także skompletować jej wyprawkę w postaci m.in. zmiennego obuwia wymaganego w placówce edukacyjnej oraz przyborów papierniczych. Ponadto M. Ż. podniosła, że wraz ze wzrostem inflacji, wzrosły i ceny żywności oraz innych artykułów. Pozwany w wyznaczonym terminie nie wniósł odpowiedzi na pozew. Na rozprawie w dniu 28 października 2024 roku pozwany wniósł o ograniczenie powództwa do kwoty 500,00 zł miesięcznie, bowiem nie ma on na chwilę obecną stałego zatrudnienia a dodatkowo za 4 miesiące urodzi mu się kolejne dziecko (k. 15). Sąd ustalił, co następuje: Pozwany oraz przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki zawarli przed tut. Sądem ugodę w dniu 22 stycznia 2019 roku, w ramach postępowania pod sygn. akt III RC 768/18. Na mocy powyższej ugody, pozwany zobowiązał się do płacenia kwoty 400,00 zł na rzecz małoletniej powódki. Kwota ta miała być płatna do rąk jej matki z góry do 12-stego dnia każdego miesiąca, poczynając od dnia 1 lutego 2019 roku wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia terminu płatności którejkolwiek z rat. W 2018 roku M. Ż. pobierała zasiłek macierzyński. Obecnie jest zatrudniona w wymiarze ¾ etatu z dochodem na poziomie 2.400,00 zł netto miesięcznie. Przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki nie wyklucza, że gdy ta będzie ze względu na wiek bardziej samodzielna, to podejmie ona pracę w pełnym wymiarze godzin. Pozwany był zatrudniony w okresie od 12 września 2017 roku do 31 grudnia 2019 roku w (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na podstawie umowy o pracę na czas określony ze średnim wynagrodzeniem 3.600,00 zł brutto miesięcznie. Obecnie pozwany twierdzi, że utrzymuje się z prac dorywczych. M. Ż. podnosi, że jest to handel m.in. owocami leśnymi oraz grzybami i z jej wiedzy przynosi on zysk pozwanemu na poziomie 10.000,00 zł miesięcznie, podczas sezonu na te produkty. Powódka od września 2024 roku chodzi do szkoły. Według oświadczenia jej przedstawicielki ustawowej na utrzymanie małoletniej składają się następujące koszty: obiady wydawane w szkole opłacone w miesiącu wrześniu – 154,00 zł, klasowe – 100,00 zł, komitet na cały rok szkolny 2024/2025 – 100,00 zł, wyjścia organizowane przez szkołę małoletniej- 28,00 zł, wykłady – 15,00 zł, ubezpieczenie – 60,00 zł na rok, wydatki na leki, suplementy oraz lekarzy – 100,00 zł miesięcznie, ubrania oraz obuwie- 100 zł miesięcznie, środki higieny osobistej – 70,00 zł miesięcznie, wyprawka szkolna – 1000,00 zł, z czego 300,00 zł pokrył Ośrodek Pomocy (...) . Matka małoletniej powódki, oświadczyła, że zwróciła się w drodze wiadomości sms do pozwanego, celem pokrycia przez niego część tej kwoty, pozwany jednak – odmówił. Od roku powódka uczęszcza na zajęcia akrobatyki, których koszt wynosi 240,00 zł miesięcznie. Powódka uczestniczy również w zajęciach z języka angielskiego prowadzonych przez (...) , których koszt to 180,00 zł rocznie. Za czynsz matka powódki płaci - 620,00 zł miesięcznie, dopłata za ogrzewania wynosi 200 zł na rok. Koszt mediów to kwota 150,00 zł na miesiąc. Za wyżywienie powódki wychodzi około 800,00 zł miesięcznie. W każdym miesiącu małoletnia powódka otrzymuje również od matki kieszonkowe w kwocie 20,00 zł. Małoletnia spędza z pozwanym co drugi weekend od piątku albo od soboty z nocowaniem. W wakacje zabierał on ją do siebie częściej, ale nie na dłuższe okresy czasu wynoszące np. tydzień. Pozwany nie oferował matce powódki zwiększenia zakresu pomocy udzielanej przy opiece nad ich wspólnym dzieckiem. Czasami M. Ż. w kwestii opieki nad małoletnią pomaga rodzina. (...) matka powódki jest niezależna. W roku 2024 wydatki za dentystę dla małoletniej wyniosły 600,00 zł, pozwany pokrył połowę kwoty, tj. 300,00 zł. W miarę możliwości finansowych M. Ż. stara się również zapewniać małoletniej córce wycieczki oraz atrakcje kulturalne, których koszt wynosi około 100,00 zł na miesiąc. Pozwany obecnie mieszka z nową partnerką. Spodziewa się z nią dziecka za 4 do 5 miesięcy. Jego partnerka nie pracuje, chodzi do szkoły. Pozwany ma auto transportowe marki N. (...) z 2006 roku. Pomaga bratu i mamie, wożąc nimi towar- grzyby oraz owoce sezonowe. Za świadczoną pomoc otrzymuje około 1500,00 zł miesięcznie. Oprócz tego przewozi klientom drzewo oraz meble. Miesięcznie osiąga z tego zysk w wysokości 300,00 - 400,00 zł. Pozwany ponadto wykonuje prace remontowe wśród znajomych w postaci malowania ścian oraz kafelkowania. Swoje zarobki miesięczne szacuje łącznie na kwotę 3500,00-4000,00 zł. Zimą pozostają mu jedynie prace remontowe oraz przewożenie drewna. Pozwany oświadcza, że ma zaległości wobec ZUS 1700,00 zł oraz tytułem zapłaty za towar w wysokości 2800,00 zł. Swoje wydatki pozwany szacuje następują: mieszkanie - 700,00 zł, prąd - około 150,00 zł miesięcznie, wyżywienie swoje i partnerki - 1500,00 zł na miesiąc, telefon, Internet - 300,00 zł, ubrania oraz obuwie – 200,00 zł miesięcznie. Szacuje koszty utrzymania na poziom kwoty 3500,00 - 4000,00 zł miesięcznie. Pozwany podnosi, że na wycieczki samochodem z małoletnią powódką w czasie ostatnich wakacji wydał 3500,00 zł. Pozwany deklaruje, że dla córki kupił hulajnogę oraz rower. Kupuje córce także ubrania i buty. Czasami pozwany wyjeżdża do pracy za granicę. Jednak z wyjazdu z Holandii nie przywiózł pensji, gdyż pracodawca nadal zalega z jej wypłatą. Z kwoty zarobionej w Niemczech spłacił zadłużenie m.in. z tytułu czynszu. Pozwany podsumował, iż żyje on z miesiąca na miesiąc. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt tut. Sądu o sygn. akt III RC 384/24, przesłuchania stron oraz dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Oceniając materiał zgromadzony w sprawie, należy mieć na uwadze, że w myśl art. 233 § 1 kpc , Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 1999 roku (I PKN 632/98, OSNAPUS 2000/10/382) przy dokonywanej ocenie dowodów, Sąd bierze pod uwagę nie tylko „materiał dowodowy”, ale także wyjaśnienia informacyjne stron, oświadczenia, zarzuty zgłaszane przez strony, zachowanie się stron w trakcie procesu. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 138 kro w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Natomiast na zasadzie art. 135 § 1 kro zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Zgodnie z § 2 tego artykułu wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego. Strona powodowa wykazała, że od czasu poprzedniej sprawy wzrosły koszty utrzymania małoletniej powódki. Przede wszystkim są to koszty związane z podjęciem edukacji w szkole podstawowej, w które wlicza się zarówno m.in. koszt wyprawki jak i zajęć pozalekcyjnych (akrobatyka i język angielski). Na matce powódki spoczywa trud codziennej opieki nad małoletnią. Możliwa jest bowiem również alimentacja in natura poprzez dostarczanie żywności, odzieży i innych niezbędnych do utrzymania środków. Alimentacja może też polegać na podejmowaniu przez osobę zobowiązaną (rodzica) osobistych starań względem osoby uprawnionej (dziecka), takich jak np.: pielęgnacja w chorobie, przygotowywanie posiłków, odprowadzanie na zajęcia szkolne, pomoc w nauce, dbanie o czystość, wspólne zabawy, codzienna troska i wychowanie – co polega na zapewnieniu odpowiedniego kształcenia, rozwoju i rozrywek. Prawidłowy przebieg procesu wychowawczego, polegającego na oddziaływaniu na osobowość dziecka uzależniony jest zarówno od zapewnienia środków utrzymania, jak i od osobistego starania o wychowanie dziecka. Stąd też ustawodawca uznał, że obowiązek alimentacyjny może polegać także na osobistych staraniach o utrzymanie i wychowanie dziecka ( art. 135 § 2 kro ). Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego - Izby Cywilnej z dnia 21 marca 1967 r., sygn. akt II CR 497/66: „Matka może wykonywać swój obowiązek alimentacyjny wobec dziecka w całości lub w części przez osobiste starania o jego utrzymanie lub wychowanie (…)” W ocenie sądu pozwany obecnie nie wykorzystuje swoich możliwości zarobkowych w pełnym zakresie. Pracuje on bowiem bez zawartej na piśmie umowy o pracę bądź umowy cywilnoprawnej. Pozwany jest zdrowym, młodym mężczyzną, którego nic nie ogranicza w podjęciu pracy na etat lub otworzeniu legalnie swojej działalności gospodarczej. Warto bowiem pamiętać, iż osoba, na której ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny, a zwłaszcza obowiązek alimentacyjny względem swych nieletnich dzieci, powinna w celu zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego dążyć do pełnego i właściwego wykorzystania swych sił, kwalifikacji i zdolności zarobkowej, jeśli istnieją ku temu realne możliwości. Zakres zatem obowiązku alimentacyjnego może i powinien być większy od wynikającego z faktycznych zarobków i dochodów zobowiązanego, jeżeli przy pełnym i właściwym wykorzystaniu jego sił, zarobki i dochody byłyby większe, a istniejące warunki społeczno-gospodarcze i ważne przyczyny takiemu wykorzystaniu nie stoją na przeszkodzie (orz. SN z 9.1.1959 r., III CR 212/58, OSNCK 1960, Nr 2, poz. 48, wydane na gruncie KR). W ocenie sądu twierdzenia o wydatkach podniesione przez pozwanego na rozprawie w dniu 28 października 2024 roku są gołosłowne. Pozwany nie złożył do akt sądowych żadnych dokumentów w postaci faktur czy innych środków dowodowych jak np. paragony czy bilety wstępu. W tym celu wniósł o przesłuchanie małoletniej powódki na okoliczność poniesienia powyższych wydatków. Niniejszy wniosek nie mógł zostać przez sąd uwzględniony. Co do zasady sąd winien uwzględnić rozsądne i uzasadnione zdanie małoletniego podczas podejmowania decyzji, bowiem należy pamiętać, że kluczowe jest dobro dziecka. Jednak sprawy o alimenty stanowią wyjątek. Tutaj małoletni nie mogą być przesłuchiwani. Reasumując należy stwierdzić, że pozwany powinien uczestniczyć w wydatkach na córkę w większym wymiarze niż dotychczas ponieważ matka wykazała, że potrzeby dziecka wzrosły od czasu zawarcia sądowej ugody. Na potwierdzenie jej stanowiska odnośnie wzrostu inflacji to, że świadczenie na dziecko wzrosło z kwoty 500,00 zł miesięcznie do kwoty 800,00 zł miesięcznie to świadczy o tym, że przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki celnie wskazała w pozwie. Dziecko uprawnione do alimentów od pozwanego jest na całkiem innym etapie życiowym niż było w czasie zawierania ugody sądowej w 2019 roku. Potrzebne bowiem są środki na dalszą edukację oraz rozwój pod kątem naukowym a także sportowym. Ponadto nietrafione jest przekonanie prezentowane przez pozwanego podczas terminu rozprawy w dniu 28 października 2024 roku, iż fakt że dobrowolnie utrzymuje on swoją nową partnerkę życiową rzutuje na wysokość alimentów należnych na rzecz małoletniej powódki. Konkubinat jest bowiem związkiem faktycznym dwojga osób, nie prawnym. Osoby w nim pozostające nie pozostają pod opieką prawa, w odróżnieniu od małżonków, więc nie istniej prawny obowiązek po stronie pozwanego utrzymywania swojej nowej partnerki, to że tak czyni, to jedynie jego dobra wola. Wszystkie te okoliczności przemawiają za ustaleniem alimentów na poziomie kwoty 850,00 złotych miesięcznie od daty wniesienia pozwu. Taka kwota pozwoli, w ocenie sądu matce pokryć podstawowe potrzeby córki i nie będzie zbyt dolegliwa dla ojca. W pozostałym zakresie powództwo oddalono, ponieważ stanowiłoby zbyt duże obciążenie dla pozwanego i nie odpowiadałoby jego możliwościom zarobkowym. Na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nie obciążano strony powodowej kosztami procesu, bowiem niniejszy przepis należy stosować również do spraw o podwyższenie alimentów. Sąd nakazał pobranie kwoty 400,00 zł od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa tytułem zwrotu kosztów procesu, na które składa się opłata od pozwu ustalona na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ((850,00 zł- 400,00 zł) x 12 = 5.400,00 zł – w. p.s. ). Wyrokowi z urzędu na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 kpc nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Sędzia Joanna Gwizdak ZARZĄDZENIE 1. odnotować w kontrolce uzasadnień jako sporządzone po terminie, ale usprawiedliwione z uwagi na przebywanie sędziego na wymianie sędziów; 2. odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pozwanemu z pouczeniem o apelacji; 3. akta przedłożyć za 21 dni lub z wpływem. C. , dnia 20/11/2024 roku Sędzia Joanna Gwizdak