III RC 346/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd ustanowił rozdzielność majątkową między małżonkami z datą wsteczną od momentu faktycznej separacji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów procesu.
Powódka wniosła o ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, wskazując na faktyczną separację i brak współdziałania z mężem od momentu jego wyprowadzki. Pozwany wniósł o ustanowienie rozdzielności z datą uprawomocnienia wyroku rozwodowego. Sąd, analizując materiał dowodowy, stwierdził istnienie ważnych powodów do ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wskazaną przez powódkę, tj. od momentu faktycznej separacji i braku współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym, uwzględniając powództwo i zasądzając koszty procesu.
Sprawa dotyczyła wniosku E. F. o ustanowienie rozdzielności majątkowej z dniem 17.05.2020 r. przeciwko R. F. Powódka argumentowała, że od momentu wyprowadzki pozwanego w styczniu 2020 r. (po złożeniu przez niego pozwu o rozwód) strony żyją w faktycznej separacji, nie mają ze sobą kontaktu, nie porozumiewają się, a powódka nie wie o decyzjach majątkowych pozwanego ani o zaciąganych przez niego zobowiązaniach. Podkreśliła brak możliwości współdziałania w zarządzaniu majątkiem wspólnym. Pozwany R. F. wniósł o ustanowienie rozdzielności majątkowej z dniem 22.10.2021 r., czyli z dniem uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, argumentując, że po rozwodzie nie ma już wspólności majątkowej, ale nie widzi podstaw do ustanowienia jej z datą wcześniejszą. Sąd Rejonowy w Toruniu, po analizie zebranego materiału dowodowego, uznał, że istnieją ważne powody do ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wskazaną przez powódkę, tj. z dnia 17.05.2020 r. Uzasadnieniem były: faktyczna separacja stron od tej daty, brak współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym, samodzielne decydowanie o dochodach i wydatkach, brak kontaktu, a także konkretne przykłady braku współpracy, jak nieudostępnienie bonu turystycznego czy niepartycypowanie w kosztach utrzymania nieruchomości. Sąd podkreślił, że ustanowienie rozdzielności z datą wcześniejszą nie jest sprzeczne z dobrem rodziny, zwłaszcza że małżeństwo zostało już rozwiązane przez rozwód. Na mocy art. 52 § 1 i 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd uwzględnił powództwo. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 920 zł, obejmującą opłatę sądową i wynagrodzenie pełnomocnika.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją ważne powody do ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, odpowiadającą dacie faktycznej separacji i braku współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że faktyczna separacja małżonków, brak kontaktu, samodzielne decydowanie o sprawach majątkowych oraz konkretne przykłady braku współpracy (np. w kwestii bonu turystycznego czy kosztów utrzymania nieruchomości) stanowią ważne powody uzasadniające ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą niż dzień wytoczenia powództwa, zgodnie z art. 52 § 1 i 2 kro.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
ustanowienie rozdzielności majątkowej
Strona wygrywająca
E. F.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. F. | osoba_fizyczna | powódka |
| R. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.r.o. art. 52 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej.
k.r.o. art. 52 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.
Pomocnicze
k.r.o. art. 31 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 98 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe, koszty zastępstwa procesowego, koszty mediacji.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 4 § ust. 1 pkt 7
Określa stawkę minimalną wynagrodzenia radcy prawnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 15 § ust. 1
Określa stawkę minimalną wynagrodzenia radcy prawnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 16
Określa stawkę minimalną wynagrodzenia radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczna separacja małżonków od daty wyprowadzki pozwanego. Brak kontaktu i porozumienia między stronami. Brak współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym. Samodzielne podejmowanie decyzji ekonomicznych przez każdą ze stron. Konkretne przykłady braku współpracy (bon turystyczny, koszty utrzymania nieruchomości, rachunki za media).
Odrzucone argumenty
Wniosek pozwanego o ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą uprawomocnienia wyroku rozwodowego.
Godne uwagi sformułowania
ważne powody separacja faktyczna uniemożliwia im lub znacznie utrudnia współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków rozdzielność majątkowa powstała z mocy prawa z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego
Skład orzekający
Marek Szcześniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną w przypadku faktycznej separacji i braku współdziałania, nawet po prawomocnym orzeczeniu rozwodu."
Ograniczenia: Każda sprawa o ustanowienie rozdzielności majątkowej jest oceniana indywidualnie pod kątem konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o ustrojach majątkowych małżeństw w sytuacji rozpadu związku i faktycznej separacji, co jest częstym problemem.
“Rozwód to nie koniec problemów majątkowych: jak sąd ustala rozdzielność z datą wsteczną?”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 920 PLN
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III RC 346/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 lutego 2023 r. Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący sędzia Marek Szcześniak Protokolant p.o. sekr. sądowego Kinga Gabrysiak po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. w Toruniu na rozprawie sprawy z powództwa E. F. przeciwko R. F. o ustanowienie rozdzielności majątkowej I. ustanawia z dniem 17.05.2020r. rozdzielność majątkową pomiędzy E. F. i R. F. , którzy pozostawali w związku małżeńskim, dla którego w Urzędzie Stanu Cywilnego w miejscowości W. wydano akt małżeństwa o numerze (...) , a który został rozwiązany przez rozwód na mocy wyroku z dnia 14.10.2021 r. w sprawie (...) Sądu Okręgowego w (...) , II. zasądza od R. F. na rzecz E. F. kwotę 920 zł (dziewięćset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt III RC 346/21 UZASADNIENIE E. F. w dniu 20 maja 2021r. wniosła pozew przeciwko R. F. domagając ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z dniem 17.05.2020r. wskazując m.in., że strony w dniu 3.11.2001r. zawarły związek małżeński, a z uwagi na rozpad małżeństwa R. F. w styczniu 2020r. złożył pozew o rozwód. Po złożeniu pozwu pozwany jeszcze zamieszkiwał razem z powódką i dziećmi we wspólnym domu. Pozwany ostatecznie wyprowadził się ze wspólnego domu (...) Od tego momentu strony nie mają ze sobą kontaktu, nie porozumiewają się, powódka nie wie jakie pozwany podejmuje decyzje majątkowe, czy zaciąga zobowiązania i w jakiej wysokości. Strony nie dzielą się uzyskiwanymi dochodami pomimo, że cały czas obowiązuje ich ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Powódka nie ma możliwości współdziałania z pozwanym w zarządzanie majątkiem wspólnym, albowiem strony nie mają ze sobą kontaktu. Obecnie każda ze stron korzysta ze składników majątkowych, które ma w swoim posiadaniu. Powódka aktualnie zamieszkuje we wspólnym domu stron i korzysta z ruchomości stanowiących jego wyposażenie oraz z jednego samochodu. Pozwany wyprowadził się i nie kontaktuje się z powódką. Powódka podobnie jak pozwany prowadzi działalność gospodarczą, lecz każda ze stron rozlicza się z tej działalności oddzielnie. Poza tym każda ze stron osobno zarządza swoimi dochodami nie informując się wzajemnie o ich wysokości oraz sposobie ich przeznaczenia. (k.3-11) Pozwany R. F. , w odpowiedzi na pozew, wniósł – po sprecyzowaniu stanowiska na rozprawie w dniu 13.04.2022r. (k.131) – o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej z dniem 22.10.2021r. tj. z dniem uprawomocnienia się wyroku o rozwód, podając m.in., iż w wyniku rozwodu nie ma pomiędzy stronami wspólności majątkowej małżeńskiej, jednakże pozwany nie widzi podstaw aby wprowadzić tą rozdzielność majątkową z datą wcześniejszą. Wskazano, iż pozwany nie ma kontaktów z powódką. Pozwany wskazał, iż trudno aby dzielił się z E. F. dochodami, z uwagi na fakt, iż żyją w rozłączeniu, a powódka nie dzieli się dochodami z pozwanym. Pozwany nie zaciąga zobowiązań finansowych i nie ma ryzyka dla powódki, które uzasadniałoby ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną (k.19-33,59-60). S ą d u s t a l i ł c o n a s t ę p u j e E. F. i R. F. zawarli związek małżeński w dniu (...) . Na mocy wyroku z dnia 14.10.2021r. w sprawie (...) Sądu Okręgowego w (...) – który uprawomocnił się w dniu 22.10.2021r. – związek małżeński został rozwiązany przez rozwód. W małżeństwie E. F. i R. F. obowiązywał ustrój ustawowej wspólności majątkowej i nie doszło do zawarcia żadnych umów majątkowych małżeńskich. Ze związku małżeńskiego stron pochodzi troje dzieci: Z. F. ur. (...) , O. F. ur. (...) i I. F. (...) R. F. w dniu (...) wyprowadził się ze wspólnego mieszkania stron. Od tego czasu strony nie porozumiewały się ze sobą telefonicznie ani osobiście. Kontaktowali się ze sobą sporadycznie poprzez smsy. E. F. w większości spłacała raty wspólnego kredytu hipotecznego zaciągniętego na dom. Od (...) pomiędzy stronami brak było współdziałania w zarządzie majtkiem wspólnym. Od tego czasu żadna ze stron nie konsultowała z drugą decyzji ekonomicznych, samodzielnie decydowała o swoimi dochodach oraz wydatkach i pomiędzy małżonkami istniała separacja faktyczna. Od momentu wyprowadzki, tj. (...) , R. F. nie partycypował w kosztach podatku od nieruchomości w R. przy ul. (...) . Nie pomagał też w kwestiach finansowych ubezpieczenia nieruchomości. Wcześniej wszystkie umowy były podpisywane przez pozwanego. Z uwagi na brak porozumienia powódka zawierała nowe umowy. W momencie wyprowadzki pozwanego powódka nie miała dostępu do żadnych faktur m.in. za gaz i prąd. Dostała wezwanie do zapłaty należności za rachunki po tym jak pozwany wyprowadził się z ich wspólnego domu. Wówczas musiała szybko opłacić rachunki, gdyż groziło jej odcięcie mediów. W skutek braku porozumienia E. F. podpisała nowe umowy. W 2019r. w trakcie trwania małżeństwa strony zaciągnęły wspólny kredyt odnawialny w kwocie 15.000 zł. Kwota została przelana na ich wspólny rachunek bankowy stron. Miała zostać przeznaczona na wyjazd wakacyjny na M. . Zobowiązanie zostało spłacone wyłącznie przez powódkę. Obecnie rachunek bankowy generuje wyłącznie opłaty w kwocie 80 zł miesięcznie, które opłaca powódka. Wspólny rachunek bankowy nie został zamknięty z uwagi na brak zgody R. F. pomimo prośby powódki. Obecnie strony mają wspólny rachunek bankowy, który jest tzw. kontem techniczny do obsługi kredytu. Na rachunek ten musi wpływać wynagrodzenie jednej ze stron i z którego to konta muszą być dokonywane operacje. Od maja 2020r. rachunkiem tym zarządza tylko i wyłącznie powódka i z tego rachunku dokonuje zapłaty kredytu. Od stycznia 2020r. wynagrodzenie za pracę pozwanego zaprzestało wpływać na wspólne konto bankowe stron. E. F. w 2021r. podejmowała próby kontaktu z pozwanym w celu uzyskania bonu turystycznego na wakacje z dziećmi. Pomiędzy stronami nie było współpracy i pozwany nie udostępnił E. F. tego bonu. (okoliczności bezsporne k.3-5, 9-11, 19-33, 59-130, 131, 134-149, 153-155, 168-176, 207-384, 386-389) (dowód: odpis aktu małżeństwa k. 8 zeznania świadka B. G. k.151-152 zeznania E. F. k. 204-205, 390-391, zeznania R. F. k.391-393, akta sprawy o rozwód (...) SO w (...) k. 3-58, 72-97, 99-156, 158-176, 223-233, 251-296, 355-413, 422-426) S ą d z w a ż y ł c o n a s t ę p u j e Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań świadka i stron procesu, które uznano za wiarygodne, gdyż były spójne, logiczne i znalazły potwierdzenie, w odpowiednim zakresie, w stosownych dokumentach urzędowych i prywatnych, których domniemanie autentyczności wynikające z art. 245 kodeksu postępowania cywilnego – a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone, wynikające z art. 244 kpc – nie zostały podważone. Na mocy z art. 230 kpc uznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte w pozwie i innych pismach procesowych, oraz przytoczone w ramach informacyjnego wysłuchania stron, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym zgromadzonym w sprawie. W myśl art. 31 § 1 kro , z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Stosownie do art. 52 § 1 kro , z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Przepis art. 52 § 2 kro stanowi, że rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu. Ustawodawca nie definiuje pojęcia „ważnych powodów”, pozostawiając jego wykładnię judykaturze i doktrynie prawa. W piśmiennictwie podkreśla się, że ważne powody, dające podstawę do ustanowienia rozdzielności majątkowej to wytworzenie się takiej sytuacji, która w konkretnych okolicznościach faktycznych powoduje, że dalsze trwanie wspólności majątkowej między małżonkami pociąga za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny. Według utrwalonego, tak w piśmiennictwie jak i orzecznictwie sądowym poglądu, ważnym powodem do ustanowienia rozdzielności majątkowej jest separacja faktyczna małżonków, która uniemożliwia im lub znacznie utrudnia współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym (wyrok SN z 29.01.1997 r., I CKU 66/96, Prok. i Pr. 1997/7-8 s. 32; uzasadnienie wyroku SN z 13.05.1997 r., III CKN 51/97, OSNC 1997/12, poz. 194; wyrok SN z 13.01.2000 r., II CKN 1070/98, LEX nr 50872; wyrok SN z 6.11.1972 r., III CRN 250/72, OSNCP 1973/6, poz. 113; uchwała SN z 28.05.1973 r., III CZP 26/73, OSNCP 1974/4, poz. 65) (por. Grzegorz Jędrejek „Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz”, Wydawnictwo Wolters Kluwer, wydanie 2, Warszawa 2017, str. 405-406) Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że są przesłanki do ustanowienia pomiędzy stronami rozdzielności majątkowej z datą wskazaną w pozwie, tj. z dniem (...) Sąd miał na uwadze, że strony od tego czasu pozostawały w separacji faktycznej i nie współdziałały w zarządzie majtkiem wspólnym. Żadna ze stron nie konsultowała z drugą decyzji ekonomicznych i samodzielnie decydowała o swoich dochodach oraz wydatkach i pomiędzy małżonkami istniała separacja faktyczna.. W dniu (...) R. F. wyprowadził się ze wspólnego mieszkania. Od tego czasu strony nie porozumiewały się ze sobą telefonicznie ani osobiście. Małżonkowie sporadycznie kontaktowali się ze sobą poprzez smsy. Pomiędzy stronami brak było współdziałania w zarządzie majtkiem wspólnym. Ponadto E. F. podejmowała próby kontaktu z pozwanym w celu uzyskania bonu turystycznego na wakacje z dziećmi. Pomiędzy stronami nie było współpracy i pozwany nie udostępnił E. F. tego bonu. Od dnia (...) pozwany nie partycypuje w kosztach podatku od nieruchomości w R. przy ul. (...) , ani też nie pomaga w kwestiach finansowych ubezpieczenia nieruchomości. Powódka w momencie wyprowadzki pozwanego powódka nie miała dostępu do żadnych faktur m.in. za gaz i prąd. Pozwany nie przesyłał jej rachunków do opłacenia. E. F. dostała wezwanie do zapłaty należności za nieuiszczone rachunki, wówczas musiała szybko je opłacić, gdyż groziło jej odcięcie mediów. W skutek braku porozumienia E. F. podpisała nowe umowy. Należy dodać, że ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej z dniem 17.05.2020r. – tj. z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa – nie jest sprzeczne z dobrem rodziny, gdyż doszło już do prawomocnego orzeczenia rozwodu i rozdzielność majątkowa powstała z mocy prawa z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego tzn. od dnia 22.10.2021r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 52 § 1 i 2 kro , sąd uwzględnił powództwo i orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach procesu rozstrzygnięto na mocy art. 98 § 1 kpc , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, orzekając jak w punkcie II sentencji wyroku. Do kosztów procesu zaliczono, w trybie art. 98 § 3 kpc , poniesioną opłatę sądową od pozwu w wysokości 200 zł. Wynagrodzenie pełnomocnika powódki, będącego radcą prawnym, ustalono w wysokości 720 zł, tj. w stawce minimalnej, na mocy § 4 ust. 1 pkt 7, § 15 ust. 1 i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jt. Dz.U. z 2018r., poz. 265 ze zm.). W rezultacie zasądzono kwotę 920 zł – stanowiącą sumę w/w kwot: 200 zł i 720 zł – tytułem zwrotu kosztów procesu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI