III RC 336/18

Sygn. akt III RC 336/18 UZASADNIENIE K. M. przedstawiciel ustawowy małoletnich powódek: H. M. , ur. (...) oraz A. M. (1) , ur. (...) pozwem, który wypłynął do tut. Sądu dnia 4 grudnia 2018 roku wniósł o zasądzenie na rzecz małoletnich powódek od pozwanej J. M. alimentów w kwocie po 300 zł miesięcznie na rzecz każdej z nich, tj. łącznej kwoty po 600 zł miesięcznie. Wraz z pozwem wniósł o zasądzenie na czas trwania postępowania kwot po 300 zł miesięcznie na rzecz każdej z małoletnich córek, tj. łącznej kwoty po 600 zł miesięcznie od pozwanej J. M. . W dniu 6 grudnia 2018 r. Sąd oddalił wniosek o zabezpieczenie powództwa. Na rozprawie w dniu 19 lutego 2019 r. K. M. poparł żądanie powództwa, zaś J. M. wniosła o oddalenie powództwa w całości. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ze związku małżeńskiego K. i J. M. pochodzą małoletnie powódki H. M. , ur. (...) oraz A. M. (1) , ur. (...) , a także A. M. (2) , ur. (...) i A. M. (3) ur. (...) Na mocy wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 18 maja 2017 r. w sprawie III C 1936/15 o rozwód ograniczona została władza rodzicielska J. i K. M. poprzez umieszczenie małoletnich: A. , H. i A. M. (1) w placówce opiekuńczo-wychowawczej; zaś wykonywanie władzy rodzicielskiej J. M. nad małoletnim A. M. (3) ograniczono przez ustanowienie nadzoru kuratora sądowego, u matki ustalone zostało miejsce zamieszkania małoletniego A. . Sąd kosztami utrzymania i wychowania małoletnich dzieci stron A. , H. i A. M. (1) obciążył oboje rodziców, a wobec A. M. (3) ustalił udział ojca w tych kosztach na kwotę po 300 zł miesięcznie płatną do rąk matki dziecka. Sąd Rejonowy w Otwocku postanowieniem z dnia 30 października 2018 r. zmienił pkt II powyższego wyroku poprzez pozbawienie J. M. władzy rodzicielskiej nad małoletnimi H. i A. M. (1) . Następnie postanowieniem z dnia 6 listopada 2018 r. w sprawie I. N. 497/18, zmienił pkt II wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie poprzez powierzenie pieczy nad małoletnimi H. i A. M. (1) ich ojcu K. M. , a wykonywanie przez niego władzy rodzicielskiej ograniczył przez poddanie nadzorowi kuratora sądowego. (d. wyrok Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dn. 18.05.2017 r. – k. 12, odpisy skrócone aktów urodzenia – k. 4, 5, postanowienie Sądu Rejonowego w Otwocku z dn.30.10.2018 r. oraz postanowienie tego Sądu z dn. 06.11.2018 r. - akta sprawy Opm 65/10) K. M. zamieszkuje obecnie w wynajmowanym od Gminy O. dwupokojowym mieszkaniu o powierzchni mieszkalnej (...) m2 wraz z dwiema córkami: H. i A. M. (1) , partnerką A. K. oraz ich wspólnym synem I. M. . Czynsz najmu wynosi 402,20 zł. Jego najstarszy syn A. M. (2) odwiedza go w weekendy. K. M. jest jedynym żywicielem rodziny. Zatrudniony jest w (...) Sp. z o.o. na stanowisku pracownika serwisu maszyn sztancujących na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, osiągając wynagrodzenie 3 771,40 zł miesięcznie brutto, 2 523,42 zł miesięcznie netto. Nadto pobiera rentę w wysokości 444,13 zł miesięcznie. Koszt utrzymania małoletniej A. M. (1) wynosi: 300 zł/mc wyżywienie, 30 zł/mc – opłata za telefon (1/5 z kwoty 150 zł), 80 zł/mc – czynsz (1/5 z kwoty 402 zł), 30 zł/mc – prąd (1/5 kwoty 150 zł), 10 zł/mc – gaz (1/5 kwoty 50 zł), 30 zł/mc – środki czystości (1/5 kwoty 150 zł). Do tego dochodzą koszty zakupu odzieży i obuwia oraz kosmetyków co daje łączną kwotę co najmniej ok. 600 zł miesięcznie. Koszt utrzymania małoletniej H. M. także wynosi co najmniej ok. 600 zł miesięcznie, na który składa się: 300 zł/mc wyżywienie, 30 zł/mc – opłata za telefon (1/5 z kwoty 150 zł), 80 zł/mc – czynsz (1/5 z kwoty 402 zł), 30 zł/mc – prąd (1/5 kwoty 150 zł), 10 zł/mc – gaz (1/5 kwoty 50 zł), 30 zł/mc – środki czystości (1/5 kwoty 150 zł), 40 zł/mc – produkty do nauki zawodu, 60 zł/raz w tygodniu – korepetycje z matematyki, 40 zł/mc – leki. Do tego dochodzą koszty zakupu odzieży i obuwia oraz kosmetyków, które pokrywa ojciec. Małoletnia H. M. z powodu zaburzeń zachowania przebywała na Oddziale Psychiatrycznym dla (...) w J. w okresie od 17 marca do 23 maja 2018 roku i wypisana została z zaleceniami do dalszej opieki psychiatrycznej, objęcia jej psychoterapią indywidualną, terapią rodzinną, potrzebą udziału w warsztatach umiejętności ukierunkowanych na relacje społeczne oraz zaleceniem brania leków. Koszt leków wynosi ok. 40 zł. K. M. w lutym 2019 roku przeszedł zawał serca. (d. zaświadczenie o wynagrodzeniu – k. 13, pismo z zestawieniem kosztów utrzymania – k.10-11, umowa najmu mieszkania – k. 14-16, zaświadczenie ZUS – k. 17, zaświadczenie o korepetycjach – k. 18 i 24, rachunki– k. 19, karta informacyjna leczenia szpitalnego – k. 20-21, rachunki – k. 25-27, zeznania K. M. – k. 40) J. M. mieszka wraz z nowym partnerem u jego rodziców w mieszkaniu komunalnym. Ma na utrzymaniu syna A. M. (3) , na rzecz którego otrzymuje od K. M. 300 zł miesięcznie tytułem alimentów. Pozwana obecnie nie pracuje, utrzymywać ma ją jej nowy partner, który osiąga wynagrodzenie w wysokości 3 000 zł miesięcznie. J. M. ma wyuczony zawód fryzjerki, pracowała do lutego 2019 r. w sklepie zoologicznym jako sprzedawca na pół etatu z wynagrodzeniem 10 zł. na godzinę. Miesięcznie uzyskiwać miała dochód w wysokości 1 135,55 zł brutto. P. zatrudnienia stanowiła umowa zlecenia. W 2017 roku J. M. wykazała dochód w kwocie 5 886,58 zł. Pozwana zrezygnowała z pracy, obecnie starać się ma o rentę i leczy się psychiatrycznie. Matka sporadycznie kontaktuje się z córkami, nie przekazuje pieniędzy na ich utrzymanie, nie daje również córkom prezentów. (d. PIT za 2017 r. – k. 30-33, umowa zlecenia – k. 34-35, zeznania J. M. – k. 40-41) W oparciu o ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd zważył ,co następuje: Sąd uznał za wiarygodne zeznania zarówno K. M. i J. M. , gdyż nie wykluczały się wzajemnie, a strony wzajemnie ich nie kwestionowały. Nadto są zgodne z przedstawionymi przez strony dokumentami. Zgodnie z dyspozycją art. 133 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Dziecko przy tym ma prawo do równej stopy życiowej z rodzicami, którzy obowiązani są podzielić się z nimi nawet swoimi najmniejszymi dochodami. O zakresie obowiązku alimentacyjnego decydują w każdym razie usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego o czym stanowi art. 135 § 1 k.r. i op. Pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można jednoznacznie zdefiniować. Rodzaj i rozmiar tych potrzeb jest uzależniony od cech osoby uprawnionej oraz od różnych okoliczności natury społecznej i gospodarczej w których osoba uprawniona znajduje się. Zakres obowiązku alimentacyjnego wyznaczać będą poszczególne sytuacje uprawnionego i zobowiązanego, konkretne warunki społeczno-ekonomiczne oraz cele i funkcje obowiązku alimentacyjnego. Pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można też odrywać od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Zgodnie z art. 138 k.r. i op. w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Orzekając w wyroku rozwodowym o obowiązku alimentacyjnym Sąd Okręgowy wziął pod uwagę, iż w pkt. II wyroku ograniczył władze rodzicielską rodziców przez umieszczenie małoletnich w placówce opiekuńczo wychowawczej. W konsekwencji Sąd w pkt. IV wyroku kosztami utrzymania między innymi małoletnich powódek obciążył oboje rodziców nie ustalając wysokości alimentów. Po wydaniu wyroku nastąpiła zmiana w tym zakresie, małoletnie powódki zostały zwolnione z placówki i opiekę nad nimi powierzono ich ojcu. W konsekwencji, co wynika ze zgodnych zeznań stron to ojciec ponosi całość kosztów utrzymania córek. Matka utrzymuje z nimi sporadyczny kontakt, nadto została ona pozbawiona wykonywania władzy rodzicielskiej wobec nich. Pozwana nie uczestniczy w kosztach utrzymania córek, nie przekazuje żadnych pieniędzy na ich rzecz, ani prezentów. W ocenie Sądu niewątpliwym jest, iż na pozwanej jako rodzicu ciąży obowiązek alimentacyjny względem jej córek. Na usprawiedliwione wydatki związane z utrzymaniem H. i A. składają się koszty: wyżywienia, udziału w kosztach utrzymania domu, koszty zakupu odzieży i obuwia oraz koszty związane z edukacją. Wykazywane przez ojca koszty utrzymania małoletnich w kwocie, co najmniej 600 zł. miesięcznie na każdą z nich w ocenie Sądu dotyczą podstawowych ich potrzeb. Nie zostały w nich ujęte choćby potrzeby związane z wypoczynkiem córek, rozwojem zainteresowań, czy rozrywką również potrzebne dla ich rozwoju społecznego. Okoliczność, iż pozwana J. M. obecnie nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu swojego partnera, w ocenie Sądu nie pozbawia jej możliwości zarobkowania. J. M. jak wynika z jej zeznań pracowała do lutego br. na stanowisku sprzedawcy i sama zrezygnowała z pracy nadto jak zeznała ma wyuczony zawód fryzjerki. Okoliczności te wskazują na jej postawę życiową, w której nie podejmuje ona działań aby wykorzystać swoje możliwości zarobkowe i uczestniczyć w ponoszeniu choćby części kosztów utrzymania swoich córek. J. M. nie wykazała, iż ma jakiekolwiek stwierdzone przeciwwskazania do wykonywania pracy. W ocenie Sądu kwota po 300 zł na utrzymanie każdej z córek jest minimalną dla określenia udziału matki. Sytuacja na rynku pracy pozwala na podjęcie pracy przez pozwaną w zakresie zajęć nie wymagających szczególnych kwalifikacji, jak choćby na stanowisku sprzedawcy, na jakim była ona uprzednio zatrudniona. Wysokość średnich wynagrodzeń na taki stanowisku pozwala na zapewnienie udziału w kosztach utrzymania małoletnich w kwocie dochodzonej przez ojca małoletnich. W ocenie Sądu opartej na podstawie art. 135 § 1 k.r. i op. w związku z art. 138 k.r. i op. po analizie zarówno usprawiedliwionych potrzeb dzieci jak i możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanej matki mając na uwadze wysokość minimalnego wynagrodzenia w Polsce oraz wynagrodzenie osiągane przez nią dotychczas, Sąd uznał, iż nastąpiła zmiana stosunków uzasadniająca obciążenie J. M. obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz córek w kwocie po 300 zł. miesięcznie na rzecz każdej z nich, tj. łącznie po 600 zł miesięcznie. Sąd nie obciążył pozwanej kosztami procesu stosownie do art.102 k.p.c.