III RC 323/23

Sygnatura akt III RC 323/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 października 2024 roku Sąd Rejonowy w Kole Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Pietruszka Protokolant: st. sekr. sąd. Alicja Kleczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2024 roku w K. sprawy z powództwa A. S. przeciwko R. S. o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej I. Ustanawia rozdzielność majątkową małżeńską między powódką A. S. nazwisko rodowe S. a pozwanym R. S. wynikającą z zawarcia przez nich związku małżeńskiego w dniu 23 sierpnia 2008 roku w Urzędzie Stanu Cywilnego w K. , oznaczenie aktu 3009063/00/AM/ (...) – z dniem 1 grudnia 2022 roku. II. Zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 720,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. III. Nakazuje ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kole kwotę 200,00 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. S ę d z i a : Agnieszka Pietruszka Sygnatura akt III RC 323/23 UZASADNIENIE Powódka – A. S. wniosła o ustanowienie rozdzielności majątkowej między nią, a pozwanym R. S. , wynikającej z zawartego przez strony związku małżeńskiego w dniu 23.08.2008 r. w K. , z dniem 1.12.2022 r. W uzasadnieniu podniosła, iż w małżeństwie stron zawsze obowiązywał ustrój wspólności ustawowej. Możliwość uzyskania porozumienia na płaszczyźnie ekonomicznej ustała z dniem 1.12.2022r. kiedy to strony przestały się porozumiewać w kwestii finansowej. Strony początkowo zamieszkiwały zagranicą, gdzie pracowały. Powódka ze względu na swój pogarszający się stan zdrowia pracowała z przerwami. Postanowiła wrócić do Polski i zamieszkała z babcią pozwanego, który został za granicą. W 2012 r. powódka uzyskała rentę z tytułu niezdolności do pracy . Pozwany wpłacał środki pieniężne na wspólne konto, jednak po pewnym czasie założył oddzielne, do którego powódka nie miała już dostępu. Po powrocie pozwanego do Polski strony żyły zgodnie przez kolejne 3 lata. Pozwany popadł w alkoholizm i urządzał awantury. Powódka w końcu zabrała swoje rzeczy i w dniu 1.12.2022 r. wyprowadziła się. Strony nie posiadają wspólnego majątku nieruchomego czy ruchomego. Powódka boi się, że będzie odpowiadać za zobowiązania męża, które on regularnie zaciąga, jak np. kredyt ujawniony w trakcie postępowania rozwodowego. Dalsze istnienie między stronami wspólności majątkowej stanowi realne zagrożenie dla interesów majątkowych powódki. Pozwany ma poza tym nową partnerkę, z którą ma dziecko. Opisane okoliczności stanowią uzasadnioną podstawę do uznania, że zachodzą ważne i usprawiedliwione powody, o jakich mowa w art. 52 § 1 kro , aby ustanowić ustrój rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami i to z datą wsteczną. Dopuszczalne jest bowiem ustanowienie rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, gdy z powodu separacji faktycznej niemożliwe było już w tym dniu ich współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym. Pozwany – R. S. również wniósł o ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, z tym że z dniem 30.08.2021 r (k.59). Sąd ustalił co następuje A. S. i R. S. zawarli związek małżeński w dniu 23.08.2008 r. w K. . Strony nigdy nie zawierały małżeńskich umów majątkowych, wobec czego w ich małżeństwie obowiązywał ustrój wspólności ustawowej Małżonkowie początkowo zamieszkiwali zagranicą, gdzie pracowali. W tym okresie małżeństwo stron układało się poprawnie. Powódka ze względu na swój pogarszający się systematycznie, stan zdrowia spowodowany cukrzycą oraz niewydolnością nerek, pracowała z przerwami. Gdy stan zdrowia powódki pogorszył się, postanowiła wrócić do Polski. A. S. zamieszkała w K. z babcią pozwanego. R. S. pozostał natomiast za granicą. Powódka zaczęła starać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, którą otrzymała w roku 2012 . Z upływem czasu małżonkowie zaczęli mieć odmienne oczekiwania oraz wyobrażenia odnośnie dalszego funkcjonowania związku. Powódka chciała, aby pozwany wrócił na stałe do Polski, natomiast pozwany chciał zarobić większą kwotę pieniędzy na remont mieszkania. Strony miały wspólne konto, na które R. S. wpłacał środki pieniężne. Na konto to wpływała również renta powódki. R. S. wrócił na stałe do Polski w 2017 roku i jeszcze przez kolejne 3 lata strony żyły w zgodzie. Pozwany pracowała w firmie K- (...) , a następnie zatrudnił się w Kopalni (...) . W 2020 roku strony wzięły kredyt w banku (...) na kwotę 80 tys. zł, który przeznaczyły na zakup samochodu i wycieczkę. Kredyt został zawarty na 10 lat i spłaca go pozwany. W maju 2022 r. R. S. założył oddzielne konto bankowe, do którego powódka nie miała już dostępu. W tym samym czasie pozwany wyprowadził się z domu do swoich rodziców, ale nadal opłacał rachunki związane z utrzymaniem mieszkania. A. S. również założyła odrębne konto. W sierpniu 2022 r. pozwany oznajmił żonie, iż nosi się z zamiarem złożenia pozwu rozwodowego. W październiku 2022 r. pozwany wrócił do swojego mieszkania. Wspólnie ze stronami zamieszkała także matka pozwanego. Powódka zajmowała osobny pokój. A. S. w dniu 1.12.2022 r., wyprowadziła się od męża. Od tego czasu strony nie konsultują się ze sobą w żadnych decyzjach życiowych, a w szczególności tych dotyczących spraw finansowych. Po wyprowadzeniu się od męża, powódka w początkowym okresie wynajmowała mieszkanie. W styczniu 2024 r. stan zdrowia A. S. pogorszył się i powódka trafiła do szpitala. Po wyjściu ze szpitala zamieszkała u swoich rodziców. Strony nie posiadają wspólnego majątku nieruchomego czy ruchomego. Między stronami w toczy się sprawa o rozwód, którą zainicjował pozwany. W toku postępowania zostało ujawnione, iż w 2023 r. pozwany zaciągnął kredyt na remont mieszkania. R. S. jest aktualnie w nowym związku, z którego ma małoletnie dziecko. Sąd pominął wnioski pełnomocnika pozwanego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków oraz z historii i rachunku bankowego powódki, uznając iż zmierzają one do przedłużenia postępowania, skoro wnioski zostały złożone dopiero na terminie rozprawy. Sąd ostatecznie pominął również dowód z dokumentów zawartych w aktach Sądu Okręgowego w Koninie I C 869/22, albowiem nie mógł być on przydatny do sprawy, skoro jak wynikało ze zgodnych oświadczeń, strony dopiero oczekują za terminem rozprawy w tym postępowaniu, a zatem akta zawierając jedynie pisma procesowe. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie : odpisu skróconego aktu małżeństwa k.8, karty informacyjnej leczenia szpitalnego k.28; zeznań powódki k.59v-460; zeznań pozwanego k.60-60v. Sąd zważył co następuje : Powódka wniosła o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną tj. z dniem 1.12.2022 r. Pozwany uznał żądanie pozwu, przy czym wniósł o ustanowienie rozdzielności majątkowej z dniem 30.08.2021 r. Podkreślić należy, iż w sprawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej Sąd nie może oprzeć rozstrzygnięcia wyłącznie na uznaniu powództwa lub przyznaniu okoliczności faktycznych ( art. 431 k.p.c. w zw. z art. 452 k.p.c. ) i powinien każdorazowo przeprowadzić postępowanie dowodowe, a w razie uznania powództwa - ustalić przyczyny, które skłoniły do tego stronę pozwaną ( art. 432 i 441 k.p.c. w zw. z art. 452 k.p.c. ). Zgodnie z art. 52 § 1 kro , z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. W myśl zaś dotychczas utrwalonego w orzecznictwie poglądu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13.05.1997 r. w sprawie III CKN 51/97 – OSNC 1997/12/194), separacja małżonków, uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym stanowi ważny powód dla ustanowienie rozdzielności majątkowej. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż ustało wspólne pożycie stron, gdyż między małżonkami ustały pozytywne uczucia (miłości, szacunku, zaufania). Poza tym, strony nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Podkreślenia wymaga, iż strony prezentują różne stanowiska w zakresie powodów, które sprawiły, iż ich małżeństwo przestało funkcjonować prawidłowo, lecz zdaniem Sądu, w sprawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej nie odgrywa większego znaczenia, która ze stron doprowadziła do rozpadu pożycia. Zauważyć należy, że relacji istniejącej pomiędzy stronami nie sposób uznać za tymczasową, zważywszy że pozwany wniósł pozew o rozwód. Zgodnie z ukształtowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, ustanowienie rozdzielności majątkowej może stwarzać zagrożenie dla interesów wierzycieli, co nakłada na Sąd obowiązek poczynienia stosownych ustaleń w ramach toczącego się postępowania ( vide : OSNC 1994/12/246 ; OSNC 1995/4/70 ). W świetle tego obowiązku, podkreślenia wymaga, że zdaniem Sądu uwzględnienie przedmiotowego powództwa nie stwarza zagrożenia dla wierzycieli, skoro strony mają wyłącznie jedno zobowiązanie wynikające z umowy kredytowej zawartej w 2020 r., a zadłużenie wynikające z tej umowy pozwany spłaca regularnie Na gruncie niniejszej sprawy kwestią sporną między stronami była data ustanowienia rozdzielności majątkowej. Stosownie do art. 52 § 2 kro , rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach Sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu. Jak wynika z poglądu wyrażonego w orzecznictwie (vide: wyrok SN z dnia 08.05.2003 r., II CKN 78/01, LEX nr 80245), zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną może nastąpić tylko wtedy, jeżeli ważne powody, o jakich mowa w art. 52 kro ., a więc m.in. separacja faktyczna, istniały już w tej wcześniejszej dacie. W realiach niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, zasadnym okazało się ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej między stronami z dniem 1.12.2022 r., kiedy to powódka wyprowadziła się od męża. Od tej daty strony żyją w rozłączeniu i nie podejmują wspólnych decyzji w kwestiach finansowych. Zauważyć należy, iż wyraźne symptomu rozpadu małżeństwa pojawiły się już we wcześniejszym okresie. W szczególności w maju 2022 r. kiedy to pozwany założył odrębny rachunek bankowy, do którego powódka nie miała już dostępu oraz wyprowadził się do rodziców. Zauważyć jednak należy, iż w kolejnych miesiącach , jak przyznał pozwany nadal opłacał należności związane z utrzymaniem mieszkania, a nadto w październiku powrócił do swojego mieszkania, w którym nadal przebywała żona. Jak wynika z zeznań powódki, w tym okresie doszło między małżonkami jeszcze do pożycia intymnego. Dopiero wyprowadzenie się powódki spowodowało, iż między stronami zaistniała trwała separacja. Jednocześnie , zdaniem Sądu, nie ma żadnych podstaw aby ustanowić rozdzielności majątkową z datą wskazaną przez pozwanego tj. z dniem 30.08.2021 r., albowiem twierdzenia pozwanego w tym zakresie , iż strony nie porozumiewały się w sprawach finansowych, a pozwany nawet już w tamtym okresie nosił się z zamiarem wyprowadzenia się od żony, jednak jak sam przyznał, „wtedy jakoś dogadaliśmy się”. Takie stwierdzenie jest oczywiste, skoro jeszcze przez kolejne miesiące strony korzystały ze wspólnego konta bankowego. W tym stanie rzeczy , na podstawie cytowanych przepisów, orzeczono jak w pkt I wyroku. Zgodnie z art. 98 § 1 kpc strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony ( koszty procesu ). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata ( art. 98 § 3 kpc ). Biorąc pod uwagę, iż powództwo zostało uwzględnione w całości, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów procesu tj. koszty zastępstwa adwokackiego w kwocie 720 zł, ustalone zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. ) Jednocześnie mając na uwadze, iż powódka była zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, Sąd nakazał ściągnąć od pozwanego nieuiszczone koszty, na które złożyła się opłata od pozwu w kwocie 200 zł ( pkt III wyroku). Sędzia Agnieszka Pietruszka