III RC 311/14

Sygn. akt III RC 311/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2015 roku Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący SSR Izabela Żylińska - Małecka Protokolant Agnieszka Smolińska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2015 roku w Dzierżoniowie na rozprawie sprawy z powództwa K. J. i Estety J. przeciwko M. J. (1) o podwyższenie alimentów I. podwyższa od pozwanego M. J. (1) alimenty na rzecz powódki K. J. urodzonej (...) z kwoty po 300 zł miesięcznie, zasądzone wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy w dniu 10 listopada 2011 roku w sprawie sygnatura akt I C 89/11 do kwoty po 350 zł (trzysta piećdziesiąt złotych) miesięcznie, począwszy od dnia 15 wrzesnia 2014 roku, płatne z góry do dnia 15-tego każdego miesiąca do rąk powódki; II. podwyższa od pozwanego M. J. (1) alimenty na rzecz powódki E. J. urodzonej (...) z kwoty po 300 zł miesięcznie, zasądzone wyrokiem Sądu Okręgowego w Świdnicy w dniu 10 listopada 2011 roku w sprawie sygnatura akt I C 89/11 do kwoty po 400 zł (czterysta złotych) miesięcznie, począwszy od dnia 15 wrzesnia 2014 roku, płatne z góry do dnia 15-tego każdego miesiąca do rąk A. J. (1) jako ustawowej przedstawicielki powódki; III. oddala powództwo w pozostałym zakresie; IV. nie obciąża pozwanego M. J. (2) opłatą sądowa, od ponoszenia ktorej powódki były zwolnione; V. wyrokowi w punkcie I. i II. nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Sygn. akt III RC 311/14 UZASADNIENIE A. J. (1) , przedstawicielka ustawowa powódek K. J. i E. J. , w dniu 15 września 2014 roku wniosła pozew przeciwko pozwanemu M. J. (1) o podwyższenie alimentów na rzecz powódek z kwot po 300 zł do kwot po 500 zł miesięcznie na rzecz każdej z nich. W uzasadnieniu żądania podała, że powódki są starsze, a ich potrzeby większe. A. J. (1) nie jest w stanie sprostać ich potrzebom zwłaszcza, że od lipca 2014 roku uiszcza na rzecz ojca powódek, a byłego męża kwotę 150 zł miesięcznie tytułem spłaty prawa najmu lokalu mieszkalnego nabytego w wyniku podziału majątku wspólnego. Na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 roku A. J. (2) podtrzymała swoje stanowisko zaś pozwany M. J. (3) wniósł o oddalenie powództwa. Sąd nakłaniał strony do zawarcia ugody, proponując podwyższenia alimentów do kwoty po 400 zł miesięcznie na rzecz E. i do kwoty po 350 zł miesięcznie na rzecz K. , jednakże strony nie wyraziły zgody na zawarcie ugody. SĄD USTALIŁ NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY: Sąd Okręgowy w (...) w wyroku z dnia 10 listopada 2011 roku rozwiązał przez rozwód małżeństwo rodziców K. i E. , zasadzając jednocześnie na ich rzecz alimenty od ojca M. J. (1) w kwocie po 300 zł miesięcznie. Wówczas A. J. (1) pracowała w firmie (...) Sp. z o.o. w D. , zarabiając netto około 970-990 zł miesięcznie. M. J. (1) pracowała w L. D. i otrzymywał wynagrodzenie w kwocie netto około 1500 zł miesięcznie. Wówczas K. J. miała 15 lat zaś E. J. miała 8 lat. Obecnie powódka K. J. ma 18 lat i jest uczennicą I klasy (...) Szkoły Zawodowej w J. . Od trzech lat przebywa w (...) (...) w M. , mieszkając w tamtejszym internacie. Do domu przyjeżdża zwykle co tydzień lub co dwa tygodnie. Średni koszt dojazdów wynosi 156 zł miesięcznie. Otrzymuje wynagrodzenie za praktykę w kwocie 130 zł miesięcznie. Wyżywienie w placówce jest skromne K. J. dokupuje żywność za kwotę nie mniejszą niż 100 zł miesięcznie. A. J. (1) nie ponosi opłaty za pobyt córki w placówce jednakże zakupuje jej środki czystości i higieny, odzież i obuwie oraz przybory szkolne. Powódka E. J. ma 13 lat i jest uczennicą V klasy szkoły podstawowej. Matka uiszcza składki szkolne po 25 zł miesięcznie (ksero, mleko). Na leczenie córek za ubiegły rok matka wydała 600 zł zaś na odzież ponad 1600 zł. Matka powódek A. J. (1) od półtora roku zamieszkuje tylko z córkami. Wcześniej, mimo rozwodu, mieszkała z pozwanym M. J. (1) , który w połowie ponosił koszty związane z utrzymaniem mieszkania. Czynsz za mieszkanie wynosi obecnie niemal 190 zł miesięcznie, z tym że A. J. (1) otrzymywała 76,71 zł dodatku mieszkaniowego oraz ryczałt na zakup węgla w kwocie 50,88 zł miesięcznie. Koszt opłaty za energię elektryczną wynosi około 110 zł miesięcznie, za gaz – 27 zł miesięcznie, opłata za abonament telewizyjny – 39,90 zł, opłaty za telefony – 100 zł miesięcznie. Do końca grudnia 2014 roku A. J. (1) pracowała w (...) Sp. z o.o. w P. , otrzymując wynagrodzenie netto 1252 zł miesięcznie. Pracodawca rozwiązał umowę o pracę za wypowiedzeniem. A. J. (1) odwołała sie od tej decyzji do Sądu Pracy i oczekuje na rozprawę. Od 14 stycznia 2015 roku został przyznany A. J. (1) zasiłek dla bezrobotnych w kwocie brutto 831,10 zł miesięcznie przez pierwsze 90 dni, a następnie po 652,60 zł brutto miesięcznie. Pozwany M. J. (1) od półtora roku zamieszkuje ze swoją partnerką A. L. i jej trójka małoletnich dzieci: A. – 13 lat, A. – 15 lat i M. – 7 lat. Partnerka pozwanego jest osoba niepełnosprawną z powodu niedosłuchu, podobnie jak jej dzieci. Otrzymuje rentę w kwocie około 600 zł miesięcznie. Dzieci partnerki od poniedziałku do piątku przebywają w (...) we W. . Pozwany ma 40 lat i posiada zawód – ślusarz. W okresie od 14 października 2013 roku do 31 grudnia 2013 roku pozwany wykonywał w ramach umowy zlecenie gięcie blach na prasie krawędziowej i z tego tytułu otrzymał wynagrodzenie brutto w kwocie 4.250 zł. Zaś z tytułu takiej samej umowy w okresie od 1 stycznia 2014 roku do 31 marca 2014 roku otrzymał wynagrodzenie brutto 5.000 zł. Aktualnie pozwany utrzymuje się z prac dorywczych. W wyniku podziału majątku wspólnego małżonków A. J. (3) otrzymała prawo najmu lokalu mieszkalnego, ale jest zobowiązana uiszczać tytułem spłaty na rzecz byłego męża M. J. (1) kwotę po 150 zł przez 48 miesięcy, poczynając od lipca 2014 roku. Pozwany od 3 listopada 2014 roku do 15 grudnia 2014 roku przebywał w (...) Centrum (...) we W. w całodobowym oddziale terapii uzależnień. M. J. (1) utrzymuje abstynencję alkoholową. Powiatowy Urząd Pracy w O. od kwietnia 2014 roku posiadał ofert pracy dla osób z kwalifikacjamijakie posiada pozwany oraz dla osób bez kwalifikacji. Pracodawcy proponowali wynagrodzenie od 1.680 zł do 2.400 zł miesięcznie. Dowód: - akta Sądu Okręgowego w (...) (...) - odpisy aktu urodzenia – k. 5,6 - Zaświadczenia o wynagrodzeniu z dn. 01.12.2014 r. i z dn. 17.09.2014r. – k.16 i k.38 - zaświadczenia (...) we W. z dn. 12.11.2014 r. – k. 18 - pismo PUP w O. z dn. 12.12.2014 r. –k. 24 - decyzja Burmistrza P. G. z dn. 24.10.2014 r., 10.10. 2014 r., 28.01.2015 r., 24.10.2014 r. – k. 26,27, 28, 29 - świadectwo pracy z dn. 05.01.2015 r. – k. 40 - zaświadczenie z (...) w M. z dn. 14.01.2014 r. – k. 31 - oświadczenia z dn. 22.07.2014 r. i 04.08.2014 r. – k. 32-33, k.- 34 - umowy zlecenia z dn. 14.10.2014r. i 01.01.2014r. – k. 35-36 - decyzja Starosty (...) z dn. 28.01.2015 r. – k.37 - zaświadczenia PUP w O. z 12.12.2014 r. - zeznania A. J. (1) – k.40verte - zeznania K. J. –k. 40verte i 41 - pismo (...) Sp. z o.o. z dn. 28.10.2014r. – k. 39 -wyrok SR w (...) z dn. 11.12.2013 r. – k. 44 - zeznania M. J. (1) – k. 41 i 41verte SĄD ZWAŻYŁ: Zgodnie z treścią art. 138 krop w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej w dniu 16 grudnia 1987 r. (M.P. z 1988 r. Nr 6, poz. 60) w pkt VII wskazał, że jeśli potrzeby uprawnionego oraz możliwości zobowiązanego ulegają zmianie, to tym samym może ulegać zmianie wysokość alimentów. Dlatego w razie zmiany stosunków zarówno uprawniony, jak i zobowiązany mogą żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego (art. 138 krop). Zmiana stosunków może prowadzić do uchylenia obowiązku alimentacyjnego bądź do podwyższenia lub obniżenia alimentów. Podwyższenie alimentów następuje wówczas, gdy zwiększeniu uległy potrzeby uprawnionego albo wzrosły możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Miarodajnym w ocenie czy nastąpiły zmiany, o których stanowi art. 138 krop jest porównanie sytuacji w jakiej znajdowały się strony w czasie ostatniego rozpoznawania sprawy o alimenty z ich sytuacją aktualną. Z kolei w myśl art. 135 § 1 krop zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia "usprawiedliwione potrzeby" nie można jednoznacznie zdefiniować, ponieważ nie ma jednego stałego kryterium odniesienia. Rodzaj i rozmiar tych potrzeb jest uzależniony od cech osoby uprawnionej oraz od splotu okoliczności natury społecznej i gospodarczej, w których osoba uprawniona się znajduje. Zakres obowiązku alimentacyjnego wyznaczają poszczególne sytuacje uprawnionego i zobowiązanego, konkretne warunki społeczno-ekonomiczne oraz cele i funkcje obowiązku alimentacyjne Przez ustawowe określenie "możliwości zarobkowe i majątkowe" rozumieć należy nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane ze swojego majątku, lecz te zarobki i te dochody, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych. Możliwości zarobkowe zobowiązanego nie mogą być zawsze utożsamiane z faktycznie osiąganymi zarobkami. W przypadkach uzasadnionych obejmują one także wysokość zarobków, które zobowiązany jest w stanie uzyskać, lecz nie osiąga ich z przyczyn, które nie zasługują na usprawiedliwienie. Od ostatniego ustalenia alimentów na rzecz powódek w kwocie po 300 zł miesięcznie minęło trzy lata. W listopadzie 2011 roku powódka K. J. miała 15 lat zaś teraz ma ukończone 18 lat. Z kolei powódka E. J. miała 8 lat, a teraz ma - ukończone w sierpniu 2014 roku - 11 lat. W dacie orzekania o rozwodzie i alimentach A. J. (1) pracowała zaś teraz jest osobą bezrobotną i otrzymuje tylko zasiłek dla bezrobotnych, który wkrótce ulegnie obniżeniu z kwoty brutto 831,10 zł miesięcznie do kwoty brutto po 652,60 zł miesięcznie. Matka powódek nie zrezygnowała sama z pracy albowiem umowa o pracę została rozwiązana za wypowiedzeniem przez pracodawcę. Wydatki na mieszkanie, jakie ponosi A. J. (1) wynoszą około 370 zł miesięcznie (czynsz, energia elektryczna, gaz, abonament telewizyjny). Powódka K. J. od trzech lat przebywa (...) (...) w M. . Matka nie uiszcza opłaty za pobyt córki w placówce, ale zakupuje jej odzież, obuwie, środki czystości i higieny, przybory szkolne. K. J. na dojazdy wydaje około 160 zł miesięcznie zaś na zakup dodatkowego wyżywienia 100 zł miesięcznie. Powódka otrzymuje 130 zł wynagrodzenia za praktykę. Z kolei powódka E. J. ma 13 lat i jest uczennicą V klasy szkoły podstawowej. Matka uiszcza składki szkolne po 25 zł miesięcznie (ksero, mleko). Na leczenie córek za ubiegły rok matka wydała 600 zł zaś na odzież ponad 1600 zł. Zdaniem Sądu przez minione trzy lata wzrosły koszty utrzymania powódek zarówno ze względu ogólnego wzrostu kosztów utrzymania jak i w związku ze wzrostem fizycznym i ogólnym rozwojem powódek. Na pewno korzystniejsza, w sensie ekonomicznym, była sytuacja matki powódek w listopadzie 2011 roku niż teraz, bo wówczas pracowała zawodowo i miała wyższe dochody. Nie bez znaczenia jest, że od półtora roku A. J. (1) koszty związane z eksploatacją mieszkania ponosi sama, a wcześniej ponosiła po połowie ze swoim byłym mężem, z którym zamieszkiwała. Pozwany M. J. (1) wprawdzie nie pracuje zawodowo, ale w ocenie Sądu jego możliwości zarobkowe nie są mniejsze niż w dacie ustalania ostatnich alimentów tj. w listopadzie 2011 roku, gdy zarabiał netto 1.500 zł. To stanowisko Sądu jest poparte również przedłożonymi umowami zlecenie oraz z informacją Powiatowego Urzędu Pracy w O. , miejscowości, w której mieszka pozwany. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że uzasadnione jest podwyższenie alimentów na rzecz K. J. do kwoty 350 zł miesięcznie zaś na rzecz E. J. do kwoty po 400 z ł miesięcznie. Powódka K. J. wprawdzie jest starsza, ale na co dzień przebywa w internacie i w rzeczywistości koszty jej utrzymania w mniejszym stopniu obciążają rodziców, a poza tym otrzymuje wynagrodzenie za praktykę w kwocie 130 zł miesięcznie. Powódka E. J. z dziecka weszła w etap nastolatki z pewnością jej potrzeby są większe niż trzy lata temu. Codzienne wychowanie i utrzymanie E. spoczywa na jej matce, której sytuacja finansowa uległa pogorszeniu bowiem nie tylko nie otrzymuje wynagrodzenia za pracę, ale dodatkowo jest zobowiązana do spłaty na rzecz pozwanego po 150 zł miesięcznie w związku z podziałem majątku wspólnego. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w punkcie I,II i III wyroku. Rygor natychmiastowej wykonalności Sąd nadał na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 kpc (pkt V). Z uwagi na aktualną sytuację życiową i majątkową pozwanego Sąd nie obciążył go opłatą sądową.