III RC 287/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o alimenty od dziadków, uznając, że matka dziecka jest w stanie samodzielnie pokryć jego usprawiedliwione potrzeby.
Matka małoletniego W. B. dochodziła alimentów od dziadków ojczystych, ponieważ ojciec dziecka nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego. Sąd ustalił, że usprawiedliwione potrzeby dziecka wynoszą około 900-1000 zł miesięcznie. Ponieważ matka dziecka, pracująca jako nauczycielka, jest w stanie pokryć te koszty ze swojego wynagrodzenia, a możliwości zarobkowe i majątkowe dziadków są znacznie mniejsze, sąd oddalił powództwo o alimenty od dziadków. Postępowanie w części dotyczącej alimentów powyżej 350 zł miesięcznie od każdego z pozwanych umorzono z uwagi na cofnięcie powództwa.
Powództwo o alimenty zostało wniesione przez małoletniego W. B., reprezentowanego przez matkę J. B., przeciwko dziadkom ojczystym K. B. i Z. B. W uzasadnieniu wskazano, że ojciec dziecka, mimo zasądzonych alimentów, nie wywiązuje się z obowiązku, a egzekucja komornicza jest bezskuteczna. Matka dziecka pracuje jako nauczycielka z wynagrodzeniem ok. 2700 zł netto miesięcznie, podczas gdy pozwani utrzymują się z emerytur rolniczych po ok. 1100 zł netto. Początkowo żądano 1000 zł miesięcznie od każdego z pozwanych, następnie sprecyzowano na 500 zł, a ostatecznie na rozprawie matka powoda cofnęła powództwo co do kwot powyżej 350 zł miesięcznie od każdego z pozwanych. Sąd ustalił, że usprawiedliwione potrzeby czteroletniego W. B. wynoszą około 900-1000 zł miesięcznie, uwzględniając koszty wyżywienia, odzieży, leczenia, opłat za przedszkole i opiekunkę. Sąd uznał, że matka dziecka jest w stanie pokryć te koszty ze swojego wynagrodzenia, które wynosi ok. 2419,53 zł netto miesięcznie (w roku szkolnym 2016/2017), a jej możliwości zarobkowe są wyższe niż rzeczywiste dochody. Ponieważ matka jako bliżej spokrewniona jest w stanie zaspokoić potrzeby dziecka, a możliwości zarobkowe i majątkowe dziadków są znacznie mniejsze, sąd oddalił powództwo o alimenty od dziadków. Postępowanie w części dotyczącej alimentów powyżej 350 zł miesięcznie od każdego z pozwanych umorzono na skutek cofnięcia powództwa. Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu, biorąc pod uwagę charakter sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, dziadkowie nie są zobowiązani do alimentacji wnuka, jeśli matka dziecka jest w stanie samodzielnie pokryć jego usprawiedliwione potrzeby, a możliwości zarobkowe i majątkowe dziadków są znacznie mniejsze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że usprawiedliwione potrzeby dziecka wynoszą ok. 900-1000 zł miesięcznie. Matka dziecka, jako bliżej spokrewniona, jest w stanie pokryć te koszty ze swojego wynagrodzenia. Obowiązek alimentacyjny dalszych krewnych (dziadków) powstaje dopiero wtedy, gdy osoby bliższe (rodzice) nie są w stanie go zaspokoić. Ponadto, możliwości zarobkowe i majątkowe dziadków były znacznie niższe niż matki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa w części, umorzenie postępowania w części
Strona wygrywająca
pozwani (w części oddalonej)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. B. | osoba_fizyczna | powód |
| J. B. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy powoda |
| K. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Z. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.r.o. art. 128
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny krewnych w linii prostej i rodzeństwa, gdy ktoś znajduje się w niedostatku.
k.r.o. art. 133 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny krewnych w linii prostej i rodzeństwa, gdy ktoś znajduje się w niedostatku.
k.r.o. art. 135
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zakres obowiązku alimentacyjnego: usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz zarobki i możliwości majątkowe zobowiązanego.
Pomocnicze
k.r.o. art. 129 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Kolejność obowiązku alimentacyjnego: zstępni przed wstępnymi, wstępni przed rodzeństwem; bliżsi stopniem przed dalszymi.
k.r.o. art. 129 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Równy stopień pokrewieństwa: obowiązek w częściach odpowiadających możliwościom zarobkowym i majątkowym.
k.p.c. art. 355 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia powództwa.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Matka dziecka jest w stanie samodzielnie pokryć jego usprawiedliwione potrzeby. Możliwości zarobkowe i majątkowe dziadków są znacznie mniejsze niż matki dziecka. Obowiązek alimentacyjny dalszych krewnych powstaje, gdy osoby bliższe nie są w stanie go zaspokoić.
Odrzucone argumenty
Ojciec dziecka nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, co uzasadnia obciążenie dziadków. Wysokość żądanych alimentów od dziadków (początkowo 1000 zł, potem 500 zł, ostatecznie 350 zł).
Godne uwagi sformułowania
możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego określają nie rzeczywiste zarobki i dochody jakie osiąga, lecz dochody i zarobki jakie by osiągał przy pełnym wykorzystaniu swych sił fizycznych i zdolności umysłowych.
Skład orzekający
Małgorzata Kałuża
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie zakresu obowiązku alimentacyjnego dziadków w sytuacji, gdy rodzic jest w stanie zaspokoić potrzeby dziecka."
Ograniczenia: Każda sprawa alimentacyjna jest indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o obowiązku alimentacyjnym dziadków i rodziców, co jest istotne dla wielu rodzin, ale nie zawiera przełomowych interpretacji.
“Czy dziadkowie zawsze muszą płacić alimenty na wnuka, gdy rodzic nie daje rady?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III RC 287/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 września 2016 roku Sąd Rejonowy w Piotrkowie Tryb. III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący: SSR Małgorzata Kałuża Protokolant: Ewelina Karbowiak po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa małoletniego W. B. reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową J. B. przeciwko K. B. i Z. B. o alimenty 1. oddala powództwo co do alimentów do kwot po 350 złotych miesięcznie od każdego z pozwanych, 2. umarza postępowanie co do alimentów powyżej kwot po 350 złotych miesięcznie od każdego z pozwanych z uwagi na cofnięcie powództwa, 3. nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu pozwanym kosztów procesu. Sygn. akt III RC 287/16 UZASADNIENIE Pozwem, który wpłynął do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Tryb. w dniu 20 czerwca 2016 roku małoletni W. B. , reprezentowany przez przedstawicielkę ustawową J. B. wniósł o alimenty od dziadków ojczystych K. B. i Z. B. w kwocie 1000 złotych miesięcznie, płatne od dnia wniesienia powództwa do rąk matki małoletniego powoda - J. B. . Ponadto wniósł o zabezpieczenie powództwa w kwocie po 1000 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu powództwa podniesiono, że pozwani są dziadkami ojczystymi małoletniego powoda. Ojciec małoletniego M. B. , pomimo zasądzonych na rzecz syna alimentów w kwocie po 700 zł miesięcznie, nie wywiązuje się z tego obowiązku. Egzekucja komornicza jest bezskuteczna albowiem ojciec małoletniego przebywa w Areszcie Śledczym a cały swój majątek przekazał darowizną bratu w 2006 roku. Cały ciężar utrzymania, wychowania, dbania o zdrowie i rozwój dziecka spoczywa na matce powoda, która pracuje jako nauczycielka z wynagrodzeniem 2700 zł netto. Pozwani utrzymują się z emerytur rolniczych w kwocie po 1100 zł netto. Pismem z dnia 13 lipca 2016 roku przedstawicielka ustawowa powoda sprecyzowała powództwo i wniosła o zasądzenie od każdego z pozwanych na rzecz małoletniego W. B. kwot po 500 zł miesięcznie oraz zabezpieczenie powództwa poprzez zasądzenie na rzecz małoletniego takich samych kwot tytułem alimentów. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2016 roku Sąd oddalił wniosek o zabezpieczenie powództwa. Na rozprawie przedstawicielka ustawowa powoda podtrzymała powództwo o zasądzenie od pozwanych alimentów w kwotach po 350 zł miesięcznie a w pozostałym zakresie cofnęła powództwo. Pełnomocnik pozwanych wyraził zgodę na częściowe cofnięcie powództwa a w pozostałym zakresie wniósł oddalenie powództwa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W. B. , urodzony (...) w P. ., jest wnukiem K. B. i Z. B. . /dowód: odpis skrócony aktu urodzenia –k. 4, odpis skrócony aktu urodzenia 29/ Wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 11 marca 2014 roku w sprawie sygn. akt I C 1084/13 rozwiązano przez rozwód związek małżeński M. B. i J. B. z winy M. B. . Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim W. B. powierzono matce J. B. , ustalając miejsce jego pobytu w miejscu każdorazowego zamieszkania matki J. B. . Ograniczono wykonywanie władzy rodzicielskiej ojcu M. B. nad małoletnim do prawa współdecydowania o istotnych sprawach dotyczących dziecka, takich jak: wybór szkoły, kierunku kształcenia, organizacji wypoczynku, sposobu leczenia. Obowiązkiem wychowania i utrzymania małoletniego obciążono oboje rodziców i w związku z tym zasądzono alimenty od M. B. na rzecz W. B. w kwocie po 700 złotych miesięcznie, płatne z góry do dnia 10-go każdego miesiąca do rąk J. B. z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia terminu płatności. /dowód: kopia odpisu wyroku – k.6/ Ojciec małoletniego powoda mimo zasądzonych od niego alimentów nie łoży na utrzymanie syna. Prowadzona egzekucja komornicza jest bezskuteczna. Na dzień 09.09.2016 roku stan zadłużenia z tytułu niepłacenia alimentów wynosi 14.915,56 złotych. Mimo, iż otrzymał on w drodze darowizny nieruchomość od swoich rodziców – dziadków ojczystych powoda, wyzbył się majątku uniemożliwiając prowadzenie postępowania egzekucyjnego. /dowód: informacja o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej – k102, kopia wypisu z księgi wieczystej – k.7, kopia aktu notarialnego – k.12-17/ J. B. posiada wykształcenie wyższe. Pracuje na stanowisku nauczyciela geografii w Gimnazjum Nr 4 w P. . W okresie od 1.04.2016 roku do 30.06.2016 roku uzyskiwała z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 2778,39 złotych netto miesięcznie. /dowód: zaświadczenie – k.11/ Matka małoletniego powoda w 2015 roku osiągała dochody także z umowy zlecenia w związku ze współpracą z Wyższą Szkoła (...) o Zdrowiu w Ł. . W 2015 roku osiągnęła łączny dochód po odliczeniach w wysokości 46 641, 19 złotych. /dowód: zaświadczenie k. 105, kopia zeznania rocznego k. 97-100/ W roku szkolnym 2016/2017 jest zatrudniana w Gimnazjum nr 4 w wymiarze czasu pracy: 17/18 godzin tygodniowo i osiąga miesięczne wynagrodzenie w wysokości 2 419,53 zł netto. Matka małoletniego powoda nie korzysta z pomocy finansowej (...) w P. . / dowód: kopia zaświadczenia - k. 101, zaświadczenie – k78, kopia porozumienia zmieniającego rodzaj i warunki umowy o pracę –k.104/. J. B. wraz z synem mieszkają w jej własnościowym mieszkaniu spółdzielczym, na utrzymanie którego ponosi następujące wydatki: czynsz z wodą – 400 zł, opłaty: za energię elektryczną – 130 zł co dwa miesiące, gaz -60 zł co dwa miesiące, TV i Internet- 100 zł, 18 zł wywóz śmieci 18 zł. Matka powoda spłaca kredyt hipoteczny zaciągnięty na zakup mieszkania w ratach po 600 zł miesięcznie. Okres spłaty wynosi jeszcze 6 i pół roku. Na zakup żywności dla siebie i syna J. B. wydaje około 400 zł miesięcznie, zaś na zakup środków czystości i higienicznych - 200 zł. Korzysta z prywatnych porad psychologa i w związku z tym wydaje około 200 zł miesięcznie. W. B. ma 4 lata. Jest dzieckiem zdrowym, choruje jedynie na zapalenia górnych dróg oddechowych. Ma stwierdzone płaskostopie i w związku z tym musi nosić odpowiednie korekcyjne obuwie i uczęszczać na rehabilitację. Małoletni chodzi do przedszkola, za które opłata wynosi 250 zł miesięcznie. Sezonowo matka wydaje na zakup ubrań dla syna kwotę 400 zł. Małoletni wyjeżdża z matką na wakacje, co generuje na niego koszt 1100 zł. J. B. korzysta z pomocy opiekunki, która przychodzi do małoletniego i której płaci 400 zł miesięcznie. / dowód: zeznania J. B. - k. 44v -45 – protokół audio – video od 7:19 minuty do 28 minuty i 37:27 minuty do 41 minuty / K. B. ma 58 lat, jest na emeryturze w kwocie 900 zł. Choruje na nadciśnienie tętnicze, żylaki, kardiologicznie i ginekologicznie oraz korzysta z terapii psychologicznej. Na leki wydaje 400 zł miesięcznie zaś na prywatne wizyty lekarskie 240 zł rocznie. Z. B. ma 65 lat, jest na rencie w wysokości 908,90 zł. Leczy się kardiologicznie, ma paraliż nogi, wymaga opieki osób trzecich. Na leki i dojazdy do lekarzy wydaje 700 zł miesięcznie, na rehabilitację po operacjach wydał 240 zł. Pozwani nie posiadają majątku. Gospodarstwo rolne darowali synom około 10 lat temu. Aktualnie zamieszkują w domu jednorodzinnym wraz z synem. Zajmują jedną kondygnację. Za energię elektryczną płacą - 100 zł miesięcznie, wywóz śmieci 15 miesięcznie, na zakup opału wydają: - węgiel 1800 zł drewno – 270 zł w sezonie grzewczym. Na jedzenie wydają 200 zł miesięcznie, na zakup środków czystości i higienicznych - 150 zł miesięcznie. Nie korzystają z pomocy finansowej opieki społecznej. / dowód: kopia wycinka przekazu pocztowego renty –k. 59, dokumentacja lekarska k. 60-72, zeznania K. B. k. 45v – protokół audio –video od 28 minuty do 43 minuty, zeznania Z. B. k. 46 – protokół audio –video od 43 minuty do 47 minuty/ Sąd zważył co następuje: Podstawę prawną żądania powoda stanowi art.128 k.r.o. w zw. z art. 133 § 2 k.r.o. , zgodnie z którymi to przepisami ten, kto znajduje się w niedostatku może domagać się alimentów, przy czym obowiązek ten obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zgodnie zaś z art. 129§1 i 2 k.r.o. obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Krewnych w tym samym stopniu obowiązek alimentacyjny obciąża w częściach odpowiadających zarobkowym i majątkowym możliwościom każdego z nich. Wskazać także należy, iż osoby zobowiązane do alimentacji w dalszej kolejności, winny partycypować w kosztach utrzymania i wychowania małoletniego uprawnionego dopiero wówczas, gdy osoby zobowiązane w pierwszej kolejności nie są w stanie tego robić. Zakres obowiązku alimentacyjnego wyznacza regulacja art. 135 k.r.o. stosownie, do której wysokość alimentów zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobków i majątkowych możliwości zobowiązanego. Dostarczenie środków utrzymania polega na zaspokojeniu bieżących potrzeb osoby uprawnione, takich jak wyżywienie, mieszkanie, odzież, leczenie. Należy podkreślić, iż obowiązek alimentacyjny dotyczy usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej, których sama nie może zaspokoić. Za usprawiedliwione potrzeby, należy przyjąć potrzeby bieżące takie jak mieszkanie, wyżywienie, ubranie, zapewnienie opieki medycznej. Uwzględniając powyższe rozważania Sąd określił usprawiedliwione potrzeby czteroletniego powoda W. B. na kwotę około 900-1000 zł miesięcznie. Kwota ta obejmuje między innymi wydatki na zakup wyżywienia, środków czystości, ubrania, opłaty za przedszkole. Jest ona także adekwatna do przeciętnego standardu życia jego rodziców. Tak skalkulowaną kwotę wydatków na pokrycie usprawiedliwionych potrzeb małoletniego powoda jest w stanie pokryć matka nieletniego J. B. , która w 2015 roku osiągnęła średni miesięczny dochód w wysokości ponad 3880 zł . Na takim też poziomie pozostają jej możliwości zarobkowe i w chwili obecnej, pomimo, że od nowego roku szkolnego nieznacznie uległ zmniejszeniu wymiar jej czasu pracy. Podkreślenia wymaga bowiem, że w sprawach alimentacyjnych możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego określają nie rzeczywiste zarobki i dochody jakie osiąga, lecz dochody i zarobki jakie by osiągał przy pełnym wykorzystaniu swych sił fizycznych i zdolności umysłowych. Mając na uwadze fakt, że matka W. B. , jako bliżej spokrewniona z małoletnim powodem jest w stanie pokryć wszystkie jego usprawiedliwione potrzeby to należy stwierdzić, że brak jest podstaw do obciążenia dziadków ojczystych małoletniego, jako dalszych krewnych, obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz powoda, tym bardziej, że ich możliwości majątkowe i zarobkowe są znacznie mniejsze niż matki powódki, gdyż są wyznaczone z jednej strony dochodami jakie osiągają z tytułu renty, a z drugiej strony wydatkami na zaspakajanie własnych potrzeb związanych z wydatkami na zakup wyżywienia, ubrań i na leczenie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie powołanych przepisów oddalił powództwo, orzekając jak w pkt 1 wyroku. Ponieważ przedstawicielka ustawowa małoletniego powoda cofnęła powództwo w części dotyczącej alimentów powyżej kwoty 350 zł, pozwani wyrazili na to zgodę a okoliczności sprawy nie wskazują, aby czynność ta była sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzała do obejścia prawa, na podstawie art. 355 § 2 k.p.c umorzono postępowanie w tej części orekając jak w pkt 2 wyroku . Mając na uwadze charakter dochodzonego roszczenia Sąd, na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążył powoda obowiązkiem zwrotu pozwanym kosztów procesu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI