III RC 271/15

Sygn. akt III RC 271/15 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 25 czerwca 2015 r. M. W. (1) wniósł o zmianę wyroku rozwodowego z dnia 13 stycznia 2014 wydanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie, sygn. akt 831/13 poprzez obniżenie kwoty alimentów płatnych przez powoda na rzecz pozwanych z kwoty 2.500 zł miesięcznie do kwoty 1.000 zł miesięcznie na każdego z pozwanych, w miesiącach lipiec i sierpień, a w pozostałych uiszczając wszelkie opłaty za szkołę dzieci – z tym, że gdyby powstała różnica i kwota była mniejsza od kwoty 1.000 zł miesięcznie – różnicę zapłaci do rąk matki dzieci. Przedstawicielka ustawowa małoletnich pozwanych M. W. (2) wniosła o oddalenie powództwa w całości. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. W. (1) ma 43 lata, posiada wykształcenie wyższe licencjackie na kierunku marketing. Jest rozwiedziony, posiada dwoje dzieci. Powód obecnie zamieszkuje w swoim domu, na zakup, którego zaciągnął pożyczkę, miesięczna rata wynosi 3.100 zł. Mieszkał tam również w czasie poprzedniego wyrokowania. Powód pozostaje bezrobotny, ostatni dochód osiągnął w styczniu 2015 roku. Obecnie aktywnie zajmuje się poszukiwaniem nowego zatrudnienia. Nie chce wyjeżdżać za granicę do pracy, gdyż boi się utraty kontaktu z dziećmi. Biegle włada językiem angielskim. Na datę ostatniego wyrokowania M. W. (1) pracował dla firmy (...) i osiągał wynagrodzenie w kwocie 16.000 zł brutto miesięcznie. Mieszkał z rodziną we własnym domu. Powód ma majątek w postaci dwóch samochodów, marki A. (...) oraz P. z 1981 r. wartość, którego wynosi ok. 120.000 zł oraz domu obciążonego kredytem. Posiada zadłużenie w postaci wskazanego wyżej kredytu oraz długu zaciągniętego u ojca na spłatę byłej małżonki. Pomiędzy M. W. (1) , a jego poprzednim pracodawcą (...) toczy się postępowanie sądowe o prawa patentowe. Powód domaga się łącznej kwoty w wysokości 630.000 zł. M. W. (1) płaci po 2.500 zł miesięcznie na każdego z pozwanych tytułem alimentów zasądzonych wyrokiem Sąd Okręgowego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2014 roku, sygn. akt VI C 831/13. W celu uiszczania należności, jak wyjaśnił, dokonuje wyprzedaży rzeczy ruchomych ze swego majątku. Poza płaceniem alimentów ponosi koszty utrzymania małoletnich w czasie kiedy przebywają pod jego opieką praktycznie w podobnym zakresie jaki małoletni spędzają z matką. Zakupów na rzecz małoletnich dokonują również rodzicie powoda mieszkający w Stanach Zjednoczonych. Przedstawicielka ustawowa małoletnich pozwanych M. W. (2) jest w wieku 38 lat. Posiada wykształcenie średnie, niepełne. Wcześniej prowadziła własną działalność zawodową w zakresie fotografiki dziecięcej i osiągała wynagrodzenie w kwocie 2.000 zł miesięcznie. Obecnie zawiesiła działalność gospodarczą, gdyż jak wskazuje nie miała wystarczającej ilości zleceń. Matka małoletnich zamieszkuje w swoim mieszkaniu wraz z pozwanymi. Nie posiada żadnych zobowiązań finansowych. Wycenia swoje możliwości zarobkowe na kwotę 3.000 zł miesięcznie. Małoletnia E. W. urodzona (...) jest dzieckiem pochodzącym ze związku małżeńskiego M. W. (1) i M. W. (2) . Małoletnia uczęszcza do szkoły podstawowej. Koszt utrzymania małoletniej, przedstawicielka ustawowa wyliczyła na 3.160 zł miesięcznie, na co składają się następujące kwoty: 1.150 zł tytułem czesnego za szkołę małoletniej, 798 zł tytułem kosztów wyżywienia małoletniej, 130 zł tytułem kosztów okołoszkolnych, 340 zł tytułem kosztów spędzania czasu wolnego przez małoletnią, 80 zł tytułem kosztów środków czystości, 150 zł tytułem kosztów odzieży małoletniej, 40 zł tytułem kosztów leczenia małoletniej oraz 526 zł tytułem udziału małoletniej w kosztach utrzymania domu i samochodu. Małoletni A. W. urodzony (...) również pochodzi ze związku małżeńskiego M. W. (1) i M. W. (2) . Małoletni uczęszcza do szkoły podstawowej. Matka wycenia koszt jego utrzymania na kwotę 3.244 zł miesięcznie, na co składają się następujące sumy: 1.025 zł tytułem czesnego za szkołę małoletniego, 798 zł tytułem kosztów wyżywienia małoletniego, 135 zł tytułem kosztów okołoszkolnych, 544 zł tytułem spędzania czasu wolnego przez małoletniego, 80 zł tytułem kosztów środków czystości, 150 zł tytułem kosztów odzieży małoletniego, 40 zł tytułem kosztów leczenia małoletniego oraz 526 zł tytułem udziału małoletniego w kosztach utrzymania domu i samochodu. Małoletnie dzieci stron, przebywają u powoda łącznie przez 14 dni w miesiącu, w tym czasie to ojciec ponosi całość kosztów ich utrzymania. Sąd ustalił powyższy materiał dowodowy na podstawie dołączonych dokumentów, a nadto wyjaśnień obu stron, które Sąd w pełni uznał za wiarygodne. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy, w szczególności wyjaśnienia stron postępowania oraz dokumentacja są wiarygodne, jako w przeważającej mierze spójne ze sobą zasługują na wiarę. Przedstawione dowody logicznie łączą się w spójną całość, wzajemnie się nie wykluczają. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 138 kro w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Należy wskazać, iż w myśl postanowienia Sądu Najwyższego powództwo o zmianę przewidziane w art. 138 k.r.o. wchodzi w grę w razie istotnej zmiany stosunków. Przez pojęcie "stosunków" w tym wypadku należy rozumieć okoliczności istotne z punktu widzenia ustawowych przesłanek obowiązku alimentacyjnego i jego zakresu (np. art. 133 i 135 k.r.o ). Zmiana zatem "stosunków" tak pojmowanych, bez potrzeby zajmowania się zagadnieniami szczególnymi, jest zmianą okoliczności, od których zależy istnienie i zakres obowiązku alimentacyjnego. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1974 r.). Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt niniejszej sprawy należy zaznaczyć, iż przez zmianę stosunków rozumie się istotne zwiększenie się potrzeb uprawnionego do alimentacji lub istotne pogorszenie się możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. W przedmiotowej sprawie zadaniem Sądu było ustalenie czy od czasu ostatniego wyrokowania do chwili obecnej nastąpiła istotna zmiana okoliczności uprawniająca do obniżenia alimentów na rzecz pozwanych. Innymi słowy, do Sądu należało ustalenie, wysokości alimentów, które powód winien płacić na rzecz pozwanych oraz zestawienie ich z alimentami zasądzonymi wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. akt VI C 831/13. Zgodnie z art. 135 § 1 kro zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Odnosząc się do pierwszego kryterium należy uznać, iż usprawiedliwione potrzeby to takie, których zaspokojenie pozwala uprawnionemu żyć w warunkach odpowiadających jego wiekowi, stanowi zdrowia. Sąd uznał za prawdziwe i odpowiadające stanowi faktycznemu, twierdzenia przedstawicielki ustawowej małoletnich pozwanych dotyczące kosztów ich utrzymania. Należy jednakże wskazać, iż Sąd uznał uczęszczanie przez małoletnich do drogich prywatnych szkół, za nie należące do uzasadnionych potrzeb małoletnich. W ocenie Sądu w sytuacji gdy oboje rodzice pozostają bez pracy, wydatek łącznie 2 tysięcy złotych na czesne dla szkoły jest zbyt wysoki w stosunku do możliwości zarobkowych obojga rodziców. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż koszt utrzymania małoletniej E. W. oraz małoletniego A. W. wynosi nieco ponad 2.000 zł miesięcznie na każdego z nich. Co zaś tyczy się możliwości zarobkowych powoda należy wskazać, iż od dłuższego czasu pozostaje on bez zatrudnienia. Jakkolwiek Sąd ma na uwadze fakt, iż w przeszłości M. W. (1) osiągał wysokie zarobki pozwalające na życie na poziomie wyższym od przeciętnego, tak obecnie mimo podejmowanych prób nadal nie może on znaleźć pracy. Nie sposób zatem przyjąć, iż powód ma możliwości zarobkowe uzasadniające płacenie alimentów w wysokości 5.000 zł miesięcznie na oboje dzieci. Godzi się jednakże wskazać, iż w kontekście posiadanego przez powoda majątku, niecelowe byłoby również obniżenie alimentów do kwoty po 1.000 zł miesięcznie na każdego z pozwanych. Dlatego Sąd stoi na stanowisku, iż niniejszej sprawie zaszły przesłanki uzasadniające obniżenie obowiązku alimentacyjnego powoda. Sąd podziela stanowisko doktryny zgodnie, z którym do okoliczności uzasadniających obniżenie obowiązku alimentacyjnego występujących po stronie zobowiązanego można zaliczyć przede wszystkim pogorszenie się jego stanu majątkowego. Ocena, czy taka zmiana stosunków po stronie zobowiązanego może prowadzić do zmiany orzeczenia w zakresie alimentów, powinna uwzględniać reguły leżące u podstaw uregulowania zawartego w art. 136 kro . Stąd zmiana stosunków wynikająca z okoliczności, na które zobowiązany nie ma wpływu lub za które nie ponosi odpowiedzialności, takich jak np. utrata pracy lub choroba, może usprawiedliwiać zmniejszenie zakresu obowiązku alimentacyjnego. (por. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz., pod red. J. Wiercińskiego). Od daty ostatniego wyrokowania minęło ponad 2 lata, w tym okresie zmniejszyły się możliwości zarobkowe powoda. Utracił on pracę i ma duże trudności w ponownym znalezieniu zatrudnienia, jednocześnie strona pozwana nie wskazała, aby niezbędny koszt utrzymania małoletnich wymagał czynienia tak wysokich nakładów finansowych. Ponadto godzi się podnieść, iż przesłanką przemawiającą za obniżeniem obowiązku alimentacyjnego powoda, jest fakt, że małoletni pozwani znajdują się pod jego opieką przez dwa tygodnie miesięcznie, i to on wtedy ponosi koszt ich utrzymania. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. Zważając na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 138 Kro .