III RC 253/17

Sygn. akt III RC 253/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2018r. Sąd Rejonowy w Giżycku III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący SSR Jolanta Dzitowska Protokolant st.sekr.sądowy Iwona Ostaszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018r . w Giżycku na rozprawie sprawy z powództwa A. M. przeciwko M. M. o alimenty 1.Zasądza od pozwanego M. M. tytułem alimentów na rzecz powoda A. M. ur. (...) w G. kwotę 1300,-/jeden tysiąc trzysta/ złotych miesięcznie, płatną z góry do dnia 05-tego każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na wypadek uchybienia terminowi płatności każdej z rat, poczynając od dnia 06 września 2017r. 2.W pozostałej części powództwo oddala. 3.Nie obciąża pozwanego opłatą, od której powód był ustawowo zwolniony. 4. Pozostałe koszty procesu pomiędzy stronami wzajemnie znosi. 5.Wyrokowi w pkt 1 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. UZASADNIENIE Powód A. M. w pozwie przeciwko M. M. wniósł o zasądzenie alimentów na swoją rzecz w kwotach po 2.000 zł miesięcznie, płatnych z góry do dnia 5 każdego miesiąca, poczynając od dnia złożonego pozwu, z ustawowymi odsetkami na wypadek zwłoki w terminie płatności, na konto powoda. Nadto wniósł o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i obciążenie pozwanego kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwu wywiódł, że pozwany jest jego ojcem. Rodzice powoda pozostają w separacji. M. M. wyprowadził się z domu. Powód jest studentem III roku Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w C. . W okresie letnim powód jest uczestnikiem szkolenia lotniczego w ramach specjalizacji Pilotaż Śmigłowcowy. Koszty jego utrzymania kształtują się w granicach ok. 3.000 zł miesięcznie. Matka powoda B. M. (1) osiąga dochód w wysokości ok. 1.000 zł miesięcznie, zaś pozwany – 6.000 zł miesięcznie. Na jego dochód składają się wynagrodzenie z zakładu pracy oraz zarobek z tytułu wykonywanej pracy w przedsiębiorstwie matki powoda. Na koszty utrzymania A. M. składają się opłata za wynajem pokoju w wysokości 700 zł, koszty zakupu materiałów szkoleniowych i opłat szkoleniowych, badań lekarskich, opłat egzaminacyjnych, wykupienia dostępu do bazy pytań za kwotę ok. 400 zł, dojazdów do domu w wysokości ok. 500 zł, zakupu munduru i kombinezonu w wysokości ok. 2.000 zł rocznie, zakupu odzieży i butów w wysokości ok. 300 zł rocznie, kupna żywności, środków czystości, kosmetyków, abonamentu telefonicznego w łącznej wysokości ok. 600 zł oraz dojazdów ze stancji na lotnisko w celach szkoleniowych w kwocie ok. 200 zł. Pozwany M. M. w odpowiedzi na pozew wniósł o jego oddalenie ponad kwotę 750 zł miesięcznie i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że powód jest jego synem, a z żoną nie mieszka od lipca 2017r. Zarówno przed rozstaniem rodziców powoda jak i potem syn miał zaspokajane wszystkie potrzeby w wysokości ok. 1.500 zł miesięcznie. Kwota ta pokrywała także koszty szkoleń lotniczych. Powód nie wykazał, aby od sierpnia 2017r. koszty jego utrzymania wzrosły. Pozwany zakwestionował zasadność ponoszenia miesięcznie kosztu 500 zł na dojazdy do domu. W dalszej części uzasadnienia odpowiedzi na pozew M. M. wskazał, że jego dochody netto wynoszą 4.116,34 zł miesięcznie. Z tej kwoty przeznacza ok. 900 zł na spłatę ½ raty kredytu hipotecznego zaciągniętego na poczet budowy domu oraz 300 zł tytułem połowy raty za zakup i montaż paneli słonecznych zamontowanych na nim. Obecnie pozwany mieszka ze swoją matką w G. . Płaci jej ok. 500 zł miesięcznie tytułem pokrycia kosztów swojego zamieszkania. Ponosi nadto koszty dojazdu do pracy w wysokości ok. 400 zł miesięcznie. Na leki wydaje ok. 100 zł miesięcznie. Na utrzymanie syna pozwany przeznaczał 750 zł miesięcznie. Na wyżywienie, kupno ubrań, środków czystości, opłacenie ubezpieczenia pozwanemu pozostawała kwota ok. 1.100 zł. Pozwanego nie stać na wynajęcie stancji w miejscu pracy. W czasie wspólnego zamieszkiwania z żoną M. M. pomagał matce powoda w prowadzeniu działalności gospodarczej, ale po zniesieniu między nimi wspólności majątkowej wydaje się to niemożliwe. Dochód wskazany przez B. M. (1) w zaświadczeniu biura rachunkowego dołączonego do pozwu jest dochodem, który może i powinna samodzielnie osiągać jego żona z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Pozwany M. M. nadto wskazał, że powód powinien bardziej zabiegać o swoje utrzymanie. A. M. pomimo że ma 23 lata, jest studentem dopiero drugiego roku studiów, gdyż zaniedbał dwa lata studiów na innej uczelni. W okresie wakacyjnym powód nie był zainteresowany dorobieniem pracą u ojca. Pozwany przeszedł zawał i pozostaje pod stałą opieką lekarza rodzinnego i kardiologa. Musi prowadzić zdrowy i oszczędny tryb życia, w tym ograniczać aktywność zawodową. W toku postępowania strony nie modyfikowały swoich stanowisk w sprawie. W wyniku przeprowadzonej rozprawy Sąd ustalił następujący stan faktyczny: A. M. ur. (...) w G. jest synem pozwanego M. M. i B. M. (1) (d: odpis skrócony aktu urodzenia k. 5). Rodzice powoda żyli razem do końca lipca 2017r. od kiedy to mieszkają osobno. Nie orzeczono między nimi rozwodu. Od czasu rozstania mają oni osobne konta bankowe. Dotychczas alimenty na rzecz powoda nie były zasądzane (wyjaśnienia B. M. (1) k. 56, d: zeznania A. M. k. 63, zeznania B. M. (1) k. 89v). A. M. początkowo studiował na kierunku Mechanika i (...) na Wydziale Kosmonautyki i Lotnictwa na Politechnice (...) . Po 3 semestrze studiów zrezygnował z nauki na tej uczelni. Przyczyną rezygnacji była okoliczność, że rodzice powoda nie posiadali środków na sfinansowanie synowi wymaganej na studiach licencji. Nadto powód na drugim roku studiów przebywał na urlopie zdrowotnym, gdyż przeszedł ostre wirusowe zapalenie osierdzia. Po odejściu z tej uczelni A. M. wyjechał na 1,5 miesiąca do pracy w Norwegii i zarobił ok. 20.000 zł, które przeznaczył na wymaganą licencję pilota małych samolotów. Po okresie wakacyjnym powód podjął ponownie studia w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w C. na kierunku Mechanika i (...) i jest objęty programem szkolenia lotniczego w ramach specjalizacji Pilotaż Śmigłowcowy. Obecnie jest na trzecim roku studiów dziennych. Są one bezpłatne, lecz aby je ukończyć powód musi zaliczać odpłatne egzaminy. W tym roku akademickim powód musi zdać łącznie 14 egzaminów i za możliwość podejścia do nich musi zapłacić 1.000 zł. A. M. wykupuje bazę pytań do egzaminów za kwotę około 500 zł. Egzaminy te odbywają się w W. w Urzędzie Lotniczym i w związku z tym powód ponosi koszty dojazdu na nie z C. , gdzie studiuje, a także koszty zakwaterowania na czas ich trwania tj. około 2 tygodnie. Uczelnia, gdzie powód studiuje nie narzuca studentom konkretnych terminów, kiedy mają je zaliczać, ani natężenia wyjazdów (wyjaśnienia B. M. (1) k. 56 – 56v, pismo k. 74, d: zeznania M. M. k. 158v, zeznania A. M. k. 63v, zaświadczenie k. 6, karta informacyjna k. 75, pismo k. 107 - 108). Wakacje powód przeznacza na naukę pilotażu. Ponosi koszty w postaci czynszu najmu, który wraz z opłatami za media wynosi 700 – 850 zł. Kupuje rocznie dwie koszule z emblematami uczelni za kwotę 300 zł oraz kombinezon za kwotę około 690 zł i mundur za kwotę ok. 1.000 zł. Nowy kombinezon wystarcza na ok. 1 – 1,5 roku użytkowania. Powód posiada samochód marki F. (...) rok. prod. 2003, którym dojeżdża z wynajmowanej stancji na lotnisko, co kosztuje go ok. 200 zł miesięcznie. Nadto A. M. dojeżdża nim z C. do domu w G. , co wiązało się z kosztami w wysokości ok. 500 zł. Odległość z C. do G. wynosi ok. 500 km. Koszt dojazdu w jedną stronę wynosi ok. 150 zł. Na swoje wyżywienie A. M. przeznacza ok. 300 zł. Książki na studia, których nie ma w bibliotece powód zmuszony jest nabywać, gdyż nie ma możliwości ich wypożyczenia. Weekendy powód przeznacza na naukę latania (pismo k. 26 – 27, wyjaśnienia B. M. (1) k. 56 – 56v, kserokopia P. ubezpieczeniowej samochodu k. 82, d: zeznania A. M. k. 63 - 64). Dotychczas rodzice na utrzymanie powoda dawali mu kwotę 1.500 zł. Pozostałe koszty związane z jego edukacją takie jak pokrycie wydatków związanych z egzaminami, specjalną odzieżą, materiałami naukowymi i dojazdami ponosiła jego matka B. M. (1) . Pozwany M. M. po wyprowadzeniu się z domu przekazywał żonie kwotę 750 zł miesięcznie na utrzymanie syna. Powód korzysta także ze wsparcia finansowego udzielnego mu przez dziadków macierzystych (odpowiedź na pozew k. 16 – 17, pismo k. 73 – 74, potwierdzenie przelewu k. 79, d: zeznania A. M. k. 63 – 64, historia rachunku k. 86 - 88). Podjęcie studiów przez powoda było konsultowane z rodzicami, którzy wyrażali na nie zgodę. Pozwany w toku sprawy wyjaśniał, iż nie zdawał sobie sprawy z tego, że studia syna będą tak kosztowne, zaś matka powoda podawała, iż rodzice wiedzieli z jakimi kosztami się one wiążą (pismo k. 66, d: zeznania B. M. (1) k. 89v). Pozwany M. M. zatrudniony jest w (...) Centrum (...) w K. na stanowisku Dyrektora. Jego miesięczne wynagrodzenie wynosi 4.116,34 zł netto (d: zaświadczenie k. 18, 69). Dochód w roku podatkowym 2016r wyniósł 94.181,75 zł (d: zeznanie podatkowe k. 50 – 55). Wykazany w rozliczeniu podatkowym za 2014r. wyniósł 39.022,48 zł zaś za 2015r. – 45.465,90 zł (d: rozliczenia podatkowe k. 149 – 157). Pozwany płaci 800 – 900 zł tytułem ½ raty kredytu hipotecznego przeznaczonego na budowę domu, w którym obecnie mieszka matka powoda. Dokłada żonie do opłat za telewizję. Nadto uiszcza 300 zł miesięcznie tytułem rat kredytu zaciągniętego na zakup i montaż paneli słonecznych (odpowiedź na pozew k. 16, wyjaśnienia B. M. (1) k. 56v). M. M. w 2011r. przeszedł zawał serca i wymaga stałego leczenia w poradni kardiologicznej. Na potrzebne lekarstwa wydaje miesięcznie ok. 200 zł (d: zaświadczenia k. 19 – 20, zeznania M. M. k. 158v). Pozwany ma rachunek bankowy na którym w okresie od października 2017r. do grudnia 2017r. wysokość posiadanych środków wahała się od około 6.100 zł do około 500 zł (d: historia rachunku k. 114). M. M. pomaga finansowo swojej matce. Innych osób na utrzymaniu nie posiada. Obecnie mieszka w R. w wynajmowanym mieszkaniu o powierzchni 40 m 2 , w internacie dla nauczycieli. Koszty mieszkaniowe wynoszą ok. 450 zł. W tę kwotę liczone są opłaty za media. Na dojazdy do pracy przeznacza miesięcznie około 400 zł. Okresowo pozwany mieszka u matki w G. i wówczas daje jej kwotę 100 zł, dokładając się do utrzymania. Posiada samochód V. (...) z 2002r (d: zeznania M. M. k. 158v – 159, ). Oprócz dochodów z zatrudnienia na stanowisku dyrektora pozwany czerpie dochody z wykonywania prac nurkowych w portach. Prowadzi także kursy dla płetwonurków oraz wykonuje projekty elektryczne. Matka powoda B. M. (2) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie projektowym, prac nurkowych, kursów informatycznych oraz usług w przemyśle drzewnym. Jej dochód w 2014r. wyniósł ok. 40.000 zł. W 2017r. matka powoda miała mniej kontraktów, gdyż przeznaczała więcej czasu na opiekę nad chorym ojcem. Podała, że gdyby nie fakt sprawowania opieki nad ojcem, jej dochody wynosiłyby ok. 4.000 – 5.000 zł miesięcznie. Dotychczas działalność pozwanego w zakresie usług nurkowych, szkoleniowych oraz projektowych wykonywana była w ramach przedsiębiorstwa żony. W 2017r. do lipca pozwany przeprowadził dwa szkolenia. W tym samym roku powód oraz jego brat pomagali pozwanemu przy pracach podwodnych, za co otrzymali po 1.000 zł. Większe zlecenia jakie pozwany wykonywał były fakturowane, zaś mniejsze wykonywane były bez wystawiania faktur. W okresie od września do grudnia 2017r. wykonał trzy prace, za które wystawione zostały faktury na łączna kwotę 6000zł. Pozwany przez okres całego roku sporządza projekty z zakresu elektryki. Nie posiada samodzielnych uprawnień do projektowania, a sporządzane przez niego projekty podpisywała osoba uprawniona (wyjaśnienia B. M. (1) k. 56 – 56v, pismo k. 74, pismo k. 93, d: zeznania B. M. (1) k. 89v – 90, potwierdzenia przelewów i faktura k. 94 – 96, zeznania M. M. k. 159, zeznania B. M. (1) k. 159v). W toku postępowania żona pozwanego jego dochody z działalności z tytułu prac elektrycznych określała na kwotę ok. 20.000 zł rocznie, zaś z prac nurkowych na taką samą sumę. Wskazywała, że mąż przeprowadził w zeszłym roku 3 – 4 szkolenia z nurkowania, w których brało udział 6 – 7 osób. Koszt szkolenia dla jednej osoby wynosi ok. 600 zł (d: zeznania B. M. (1) k. 159v). Pozwany nie potrafił określić dochodu osiąganego rocznie z tytułu dodatkowych prac (d: zeznania M. M. k. 159). Sąd zważył, co następuje: Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba, że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania, a zakres tych świadczeń wyznaczają z jednej strony usprawiedliwione potrzeby dziecka, z drugiej możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica – art. 133 § 1 kr i o oraz art.135 § 1 kr i o. Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania – art. 133 § 3 k.r. i o. Nie można uznać, że A. M. nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania, a wręcz przeciwnie - jawi się jako osoba zaradna, ambitna i dążąca do odciążenia finansowego rodziców. Wprawdzie edukacja powoda przedłużyła się, gdyż zmienił on uczelnię, nie mniej jednak nie można czynić mu z tego powodu zarzutów. Wskazywaną przez stronę powodową przyczyną przerwania nauki na Politechnice (...) była okoliczność, iż rodzice powoda nie posiadali wystarczających środków na opłacenie synowi wymaganego na studiach kosztownego kursu, a także stan zdrowia powoda, który zachorował wówczas na zapalenie osierdzia. Pozwany wskazywał inną przyczynę zmiany uczelni. Faktem jest jednak, że powód po przerwaniu nauki nie pozostawał bezczynny. Podjął w okresie wakacyjnym pracę za granicą i zarobione pieniądze przeznaczył na sfinansowanie wymaganej licencji. Studiuje w trybie dziennym, nadto zobligowany jest do zaliczania egzaminów, które odbywają się w Urzędzie Lotnictwa w W. . Odbywa praktyki oraz musi „wylatać” odpowiednią liczbę godzin, w związku z czym nie może on poświęcić przerwy wakacyjnej, czy też weekendów na podjęcie dodatkowego zatrudnienia. W ocenie Sądu, skoro powód jest trakcie edukacji, której ukończenie ma doprowadzić do jego usamodzielnienia, nie jest wskazane przerwanie tego procesu. Dotąd ciężar utrzymania powoda ponosili oboje rodzice. Szanse powoda na rynku pracy podniesie posiadanie zawodu. Wiadomym jest też, że ze znalezieniem zatrudnienia, które nie będzie kolidowało z tokiem nauki jest trudno, wielokroć dochody z takiej pracy nie pozwalają na pokrycie całości kosztów utrzymania. Koszty utrzymania powoda są niewątpliwie wysokie, co wynika w głównej mierze z okoliczności, iż obrany przez niego kierunek edukacji należy do kosztownych. Powód studiuje dziennie i wprawdzie edukacja ta jest bezpłatna, lecz wiąże się z wysokimi dodatkowymi kosztami. I tak wskazać trzeba, że A. M. musi zaliczać płatne egzaminy na które dojeżdża do W. , co generuje dodatkowe wydatki. Ponosi on także znaczne koszty związane z zakupem materiałów edukacyjnych, które nie zawsze dostępne są w bibliotece, zakupem wymaganej odzieży oraz dojazdami na lotnisko celem szkolenia, wreszcie kupna niezbędnych przyborów, wyżywienia, stancji oraz dojazdów do domu rodzinnego. Pozwany M. M. zatrudniony jest na stanowisku Dyrektora w (...) Centrum (...) w K. i zarabia z tego tytułu ponad 4.000 zł miesięcznie netto. Nadto wykonywał dotąd prace z zakresu usług nurkowych, szkoleniowych oraz projektowych. Choć trudno jest ustalić dokładny dochód pozwanego uzyskiwany z tej działalności, to w świetle zgromadzonych dowodów nie jawi się jako mały. Odnieść się w tym miejscu należy do kwestii podnoszonej przez pozwanego, że usługi te wykonywał dotychczas w ramach prowadzonej przez jego żonę działalności gospodarczej i nie wie jak wykonywanie ich będzie przebiegało aktualnie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż pozwany wykonywał takie prace także już po lipcu 2017r. a więc po wyprowadzeniu się z domu. Nie wynika zatem, żeby istniały rzeczywiste przeszkody, aby pozwany nadal je wykonywał. Podnieść trzeba też, że nie przekonuje argumentacja pozwanego, iż stan zdrowia nie pozwala mu na wykonywanie prac podwodnych. Jak ustalono M. M. zawał przeszedł w 2011r. i od tamtej pory w dalszym ciągu pracował w ten sposób. Usługi podwodne wykonywał także w 2017r. co wskazuje jednoznacznie, że jego obecne twierdzenia, iż nie może on ich wykonywać z uwagi na stan zdrowia, powodowane są wyłącznie toczącym się postępowaniem o alimenty. Pozwany jest zatem w stanie część środków na utrzymanie syna przeznaczyć, tym bardziej, że nie ma on innych osób na swoim utrzymaniu. Mając to na uwadze Sąd zasądził od pozwanego alimenty na rzecz A. M. w kwocie 1.300 zł miesięcznie, poczynając od 06 września 2017r. Pozwany w toku postępowania kwestionował wysokość usprawiedliwionych potrzeb powoda, podając, że są one zawyżone. Od czasu rozstania z B. M. (1) płacił na rzecz syna miesięcznie kwotę 750 zł i taką kwotę alimentów uznał w toku postępowania. Świadczenie na rzecz A. M. w wymienionej wysokości zdaniem Sądu byłoby zbyt niskie, i nadmiernie obciążałoby kosztami utrzymania syna drugiego rodzica. Kwota alimentów w wysokości 1.300 zł jest zasadna i znajduje odzwierciedlenie w usprawiedliwionych potrzebach powoda i możliwościach zarobkowych pozwanego. Uprawniony studiuje kosztowny kierunek, który wiąże się z wydatkami większymi niż przeciętne. Kwota proponowana przez pozwanego nie odpowiadałaby usprawiedliwionym potrzebom powoda. Pokryłaby ona właściwie jedynie koszty mieszkania, dlatego Sąd – bacząc równocześnie na możliwości finansowe pozwanego - zasądził na rzecz A. alimenty w wysokości 1.300 zł. miesięcznie. Suma miesięcznych świadczeń pokryje także wydatki związane z płatnymi egzaminami powoda w W. , dojazdami na nie oraz zakwaterowaniem w tym czasie, a także dojazdami uprawnionego na lotnisko. Pozwoli mu także na zakup wymaganej drogiej odzieży. Pozostałą część potrzeb finansowych winna pokryć matka powoda. Powód uprawniony jest do edukacji na dowolnym kierunku studiów, niemniej zgodnie z treścią art. 135 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zobowiązany obciążony jest alimentacyjnie do granic usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego i własnych możliwości finansowych. W ocenie Sądu powód w toku postępowania nie wykazał, żeby wysokość jego usprawiedliwionych potrzeb wymagała zasądzenia alimentów w kwocie 2.000 zł. miesięcznie. Nadto alimenty w takiej wysokości stanowiłyby nadmierne obciążenie finansowe zobowiązanego i nie znajdują one uzasadnienia w jego ujawnionej sytuacji zarobkowej. Z tej przyczyny w pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo. Sąd z uwagi na obciążenia alimentacyjne pozwanego, okoliczność, że będzie musiał uregulować zaległość wynikającą z zasądzenia świadczeń od 06 września 2017r. na podstawie art. 101 ust. 1 i 2 u.k.s.c. nie obciążał pozwanego opłatą od pozwu, od której powód był ustawowo zwolniony. O pozostałych kosztach rozstrzygnął w myśl art. 100 kpc . W oparciu o art. 333 § 1 pkt 1 kpc Sąd wyrokowi w części zasądzającej alimenty nadał rygor natychmiastowej wykonalności.