III RC 241/19

Sygn. akt III RC 241/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2019 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący sędzia Agnieszka Lubińska Protokolant st. sekr. sądowy Agnieszka Meirowska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2019 r. w Grudziądzu na rozprawie sprawy z powództwa małoletnich M. Z. (1) i M. Z. (2) działających przez matkę D. Z. przeciwko J. Z. o alimenty 1. oddala powództwo; 2. ustala, że koszty procesu obciążają stronę powodową, zaś nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt III RC 241/19 UZASADNIENIE Małoletni powodowie M. Z. (1) i M. Z. (2) reprezentowani przez matkę D. Z. wnieśli pozew o alimenty przeciwko ojcu J. Z. (pozew k. 3-4; pismo uzupełniające braki pozwu k. 10). Strona powodowa wnosiła o zasądzenie od pozwanego alimentów w kwocie po 600 zł miesięcznie na rzecz każdego z małoletnich powodów oraz o obciążenie pozwanego kosztami postępowania. W odpowiedzi na pozew J. Z. wskazał, że zamieszkuje wraz z małoletnimi powodami oraz z żoną i bierze czynny udział w wychowaniu synów oraz przyczynia się do ich utrzymywania (pismo z dnia 15.07.2019 r., k. 64-66). Sąd ustalił, co następuje: M. Z. (1) urodził się (...) i pochodzi ze związku małżeńskiego D. i J. Z. . Małoletni jest osobą niepełnosprawną ze względu na astmę oskrzelową i otrzymuje z tego tytułu zasiłek pielęgnacyjny. Dodatkowo małoletni cierpi na chorobę genetyczną – dystrofię mięśniową B. ( (...) ) i w związku z tym pozostaje pod opieką neurologiczną w Poradni Neurologicznej w G. oraz w Poradni Chorób Mięśni w W. . (dowód: -odpis aktu urodzenia - k. 6, - decyzja nr SR. (...) .436.1.2016 z dnia 9.03.2016 r. - k. 63-63 v., - karta informacyjna nr (...) z dnia 6.12.2011 r. - k. 62). M. Z. (2) urodził się (...) i pochodzi ze związku małżeńskiego D. i J. Z. . Chłopiec jest niepełnosprawny intelektualnie w stopniu lekkim i z tego względu wymaga kształcenia specjalnego, które jest realizowane w Niepublicznej Szkole Podstawowej nr (...) w G. . Dodatkowo małoletni cierpi na chorobę genetyczną – dystrofię mięśniową B. ( (...) ) i w związku z tym pozostaje pod opieką neurologiczną w Poradni Neurologicznej w G. oraz w Poradni Chorób Mięśni w W. . (dowód: - odpis aktu urodzenia - k. 5, - orzeczenie nr 246/16/17 o potrzebie kształcenia specjalnego k. 56-60, - karta informacyjna nr (...) z dnia 6.12.2011 r. k. 6). Powodowie zamieszkują wraz z matką D. Z. oraz z ojcem J. Z. w mieszkaniu stanowiącym własność D. Z. . Rodzice małoletnich są małżeństwem – prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i pozostają we wspólności majątkowej małżeńskiej. D. Z. pracuje na cały etat i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 2.630 zł brutto. Dodatkowo otrzymuje na każdego z synów świadczenie 500+ oraz zasiłek pielęgnacyjny na syna M. Z. (1) w kwocie 180 zł. Matka powodów jest zatrudniona w A. jako sprzedawca i pracuje w różnych godzinach, niekiedy do godziny 22:00. Podczas popołudniowych godzin pracy D. Z. , małoletni przebywają pod wyłączną opieką ojca. J. Z. w chwili wytoczenia powództwa był osobą bezrobotną. Od 30 września 2019 r. podjął pracę jako elektryk za wynagrodzeniem 2.250 zł brutto. Pozwany w okresie pozostawania bez pracy zaciągnął pożyczkę na kwotę 30.000 zł. Z kwoty tej pozostało pozwanemu jeszcze ponad 10.000 zł, zaś reszta pożyczki została spożytkowana na bieżące koszty utrzymania, w szczególności na wyżywienie oraz naprawę samochodów. Do uzasadnionych potrzeb małoletniego M. Z. (1) należą wydatki na żywność (300 zł), leki, ubrania i wydatki na potrzeby szkolne (400 zł). Małoletni otrzymuje od matki kieszonkowe w kwocie 180 zł, zaś od ojca w kwocie 30-40 zł. Do uzasadnionych potrzeb małoletniego M. Z. (2) należą wydatki na żywność (300 zł), leki, ubrania (200 zł). Matka podjęła decyzję o zapisaniu syna do szkoły niepublicznej i przeznaczaniu kwoty uzyskiwanej ze świadczenia 500+ na czesne za szkołę (520 zł). D. Z. z otrzymywanego wynagrodzenia oraz świadczenia 500+ i zasiłku pielęgnacyjnego pokrywa koszty zakupów artykułów spożywczych, leków, odzieży i obuwia, jak również opłat za szkołę oraz obiady w szkole (dowód: - historia rachunku od dnia 4.03.2019 r. do dnia 3.06.2019 r. - k. 16-55; - przesłuchanie D. Z. za powodów – k. 137-138, 159, 168; - przesłuchanie pozwanego J. Z. – k. 137v-138, 158v, 167, 168v-169.) Dodatkowo ponosi ona miesięczne opłaty za mieszkanie oraz związane z eksploatacją użytkowanego przez nią samochodu. J. Z. ze środków pozyskanych z pożyczki oraz z otrzymywanego aktualnie wynagrodzenia pokrywa koszty zakupów artykułów spożywczych i przemysłowych, leków, podręczników szkolnych i odzieży do szkoły dla starszego syna, butów dla synów, przyborów szkolnych. (dowód: - potwierdzenia przelewów z lat 2014-2019 - k. 72-136, - historia rachunku od dnia 26.08.2019r. do dnia 26.09.2019 r. – k.144-156; - przesłuchanie D. Z. za powodów – k. 137-138, 159, 168; - przesłuchanie pozwanego J. Z. – k. 137v-138, 158v, 167, 168v-169.) Dodatkowo ponosi on opłaty związane z eksploatacją użytkowanego przez siebie samochodu oraz korzystaniem z telefonu. Zarówno D. Z. , jak i J. Z. osobiście zajmują się dziećmi. (dowód: - zeznania świadka E. W. – k.158 v; - przesłuchanie D. Z. za powodów – k. 137-138, 159, 168; - przesłuchanie pozwanego J. Z. – k. 137v-138, 158v, 167, 168v-169.) Pozwany nie dokłada się regularnie do opłat czynszowych za mieszkanie, jednak robi zakupy spożywcze dla całej rodziny (dowód: - zeznania świadka D. S. – k.166 v.-167; - przesłuchanie D. Z. za powodów – k. 137-138, 159, 168; - przesłuchanie pozwanego J. Z. – k. 137v-138, 158v, 167, 168v-169.) Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne, dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, dowody z zeznań świadków E. W. i D. S. oraz z przesłuchania stron. Sąd uznał za wiarygodne dokumenty zgromadzone w toku postępowania. Prawdziwość dokumentów nie budziła bowiem wątpliwości i nie była kwestionowana przez strony, a nadto dokumenty zostały sporządzone przez podmioty nie biorące udziału w niniejszym sporze. Zeznania świadków E. W. i D. S. Sąd uznał za wiarygodne, jednak w niewielkim stopniu przyczyniły się one do ustalenia stanu faktycznego. Świadkowie swoją wiedzę opierali bowiem wyłącznie na informacjach przekazanych im bezpośrednio przez matkę powodów D. Z. . Sąd dał wiarę wyjaśnieniom D. Z. oraz J. Z. , bowiem były one spójne ze zgromadzonym w toku postepowania materiałem dowodowym. Na rozprawie w dniu 25 listopada 2019 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zgłoszony przez pełnomocnika powódki, tj. o zwrócenie się do Powiatowego Urzędu Pracy z zapytaniem czy w okresie ostatnich 6 miesięcy były oferty pracy dla osób z zawodem pozwanego, który zarabia najniższą krajową, a mógłby znaleźć lepiej płatną pracę. Sąd uznał bowiem, że przeprowadzenie tego dowodu było nieistotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przechodząc do rozważań prawnych należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. W myśl art. art. 135 § 1 k.r.o. zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz możliwości zarobkowych zobowiązanego. Przy tym wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem niesamodzielnego dziecka może też polegać – w całości lub części - na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie ( art. 135 § 2 k.r.o. ). Zgodnie z praktyką sądową i doktryną prawniczą usprawiedliwione potrzeby uprawnionego dziecka są oceniane w stosunku do etapu życiowego tego dziecka, przy zestawieniu z zarobkami i majątkowymi możliwościami zobowiązanego rodzica . Poza tym należy przy interpretacji zakresu obowiązku alimentacyjnego mieć na uwadze treść art. 96 k.r.o , w szczególności, że rodzice są obowiązani troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotowywać je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa, odpowiednio do jego uzdolnień. W przedmiotowej sprawie małoletni powodowie zamieszkują wspólnie z matką i ojcem i pozostają pod ich stałą pieczą. D. Z. i J. Z. są małżeństwem, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i pozostają we wspólności majątkowej małżeńskiej. Przed wytoczeniem powództwa w niniejszej sprawie oraz w trakcie jej trwania żaden z małżonków nie wystąpił z pozwem o separację lub rozwód. Aktualna wysokość dochodów rodziców małoletnich powodów, jak również czas poświęcany dzieciom przez każdego nich, są porównywalne. D. Z. oraz J. Z. mają pełną władzę rodzicielską nad synami M. i M. Z. (2) i dzielą ze sobą obowiązki rodzicielskie. Rodzice wspólnie zajmują się małoletnimi dziećmi i dbają o zaspokojenie ich potrzeb. Ze zgromadzonych dowodów wynika, że zarówno matka powodów, jak i pozwany czynią wydatki na zaspokojenie potrzeb małoletnich. Każde z nich kupuje żywność, podręczniki szkolne, odzież i obuwie oraz inne potrzebne dzieciom rzeczy. Matka powodów przyznała, że ojciec małoletnich kupuje żywność oraz sporadycznie odzież dla dzieci. Przed rozpoczęciem roku szkolnego ojciec kupił starszemu synowi buty i ubranie robocze do szkoły. Nadmienić również należy, że pozwany pomimo utraty pracy starał się sprostać obowiązkowi alimentacyjnemu poprzez zaciągnięcie zobowiązania finansowego. Choć sposób zabezpieczenia potrzeb małoletnich (zaciągnięcie wysokiej pożyczki) zasługuje na naganę, to sam cel przyświecający działaniu pozwanego był słuszny. Jednocześnie strona powoda nie wykazała, aby pozwany marnotrawił posiadane środki majątkowe, np. na używki lub hazard. W obliczu powyższego, Sąd uznał, że nie jest uzasadnione zasądzenie renty alimentacyjnej od pozwanego na rzecz małoletnich powodów, płatnej do rąk ich matki. Przede wszystkim należy wskazać, że oboje rodzice realizują swój obowiązek alimentacyjny względem małoletnich, i to zarówno poprzez czynienie na ich rzecz nakładów finansowych, jak również poprzez osobiste starania o ich wychowanie. Z racji porównywalnej kwoty osiąganych przez nich dochodów, jak również porównywalnego czasu poświęcanego przez nich małoletnim nie sposób ustalić, czy i które z nich w większym bądź mniejszym stopniu przyczynia się do zaspokajania potrzeb małoletnich dzieci. Dodatkową przeszkodę w ustaleniu wymiaru alimentów stanowi fakt, iż rodzice małoletnich są małżeństwem prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe i mającym wspólność majątkową małżeńską. Powyższe rodzi szereg komplikacji, gdyż po pierwsze - zgodnie z art. 31 § 2 pkt. 1 k.r.o. do majątku wspólnego małżonków należą w szczególności pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków. Po drugie ewentualna egzekucja alimentów byłaby znacznie utrudniona z uwagi na wspólność majątkową małżeńską, bowiem egzekucja z majątku objętego wspólnością majątkową mogłaby być prowadzona dopiero po nadaniu wyrokowi zasądzającemu alimenty klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika. Wobec braku takiej klauzuli egzekucja mogłaby być prowadzona tylko z majątku osobistego dłużnika. Na marginesie należy jedynie wskazać, że w ocenie Sądu oboje rodzice niewłaściwie wydatkują środki pieniężne. Szczupłe dochody D. Z. i J. Z. przy jednoczesnym wysokim zadłużeniu świadczą o braku właściwego gospodarowania posiadanymi środami finansowymi. Rodzice małoletnich powinni zweryfikować swoje wydatki, w szczególności zasadność posiadania i utrzymywania dwóch samochodów, zasadność uczęszczania przez ich syna do płatnej szkoły niepublicznej i dostosować je do swoich możliwości finansowych, tak by w należyty sposób zaspokoić i zabezpieczyć potrzeby swoich małoletnich dzieci. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Sąd obciążył stronę powodową kosztami procesu na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , zaś kosztami sądowymi, od których strona powodowa była zwolniona Sąd obciążył Skarb Państwa na podstawie art. 113 u.k.s.c.