III RC 24/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. A. wniosła o zasądzenie od pozwanego M. A. (1) kwoty 3900 złotych miesięcznie tytułem zaspokajania potrzeb rodziny. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację materialną, utratę pracy i brak środków do życia, podczas gdy pozwany prowadzi działalność gospodarczą i rolniczą z wysokimi dochodami. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że powódka nie angażowała się w pracę zarobkową i nadużywała jego zaufania finansowego. Sąd Rejonowy w Lidzbarku Warmińskim, Wydział III Rodzinny i Nieletnich, po przeprowadzeniu postępowania, ustalił stan faktyczny, w tym fakt pozostawania stron w związku małżeńskim do 3 stycznia 2019 r. oraz faktyczną separację od kwietnia 2018 r. Sąd rozważał obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny na podstawie art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, uwzględniając orzecznictwo dotyczące wpływu separacji faktycznej na ten obowiązek. Przyjął, że separacja faktyczna nie wyłącza obowiązku, a jedynie może wpływać na jego zakres. Zważywszy na znacznie lepszą sytuację materialną pozwanego, który samodzielnie zarządzał majątkiem i prowadził dochodową działalność, oraz trudną sytuację powódki, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1700 złotych miesięcznie tytułem zaspokajania potrzeb rodziny za okres od 6 marca 2018 r. do 2 stycznia 2019 r. W pozostałym zakresie powództwo oddalono, a postępowanie co do świadczeń za okres po 3 stycznia 2019 r. umorzono z uwagi na prawomocny wyrok rozwodowy orzekający alimenty. Sąd nadał również wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny w sytuacji faktycznej separacji małżonków, zwłaszcza gdy dzieci są już dorosłe. Określenie zakresu tego obowiązku w zależności od sytuacji materialnej i zarobkowej małżonków.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie postępowanie o zaspokajanie potrzeb rodziny toczyło się równolegle z postępowaniem o rozwód. Interpretacja obowiązków małżeńskich w kontekście faktycznej separacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sytuacji faktycznej separacji małżonków, którzy nie tworzą już wspólnego gospodarstwa domowego i posiadają dorosłe dzieci, istnieje obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny na podstawie art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny istnieje tak długo, jak długo trwa związek małżeński, nawet w przypadku faktycznej separacji. Separacja faktyczna może wpływać na zakres tego obowiązku, ale nie wyłącza go samoistnie.
Uzasadnienie
Sąd przyjął, że obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny wynika z samego istnienia związku małżeńskiego i nie gaśnie z chwilą faktycznej separacji. Podzielił pogląd, że małżonek w separacji faktycznej nie może być w gorszej sytuacji niż małżonek w formalnym rozwodzie dochodzący alimentów. Separacja może mieć znaczenie dla zakresu obowiązku, ale nie dla jego istnienia.
Jaki jest zakres obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny przez małżonka prowadzącego działalność gospodarczą, w sytuacji gdy drugi małżonek utracił pracę i znajduje się w trudniejszej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Małżonek powinien przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny w takim zakresie, który uwzględnia jego możliwości zarobkowe i majątkowe oraz stan zdrowia, dążąc do wyrównania stopy życiowej małżonków, zwłaszcza gdy jeden z nich znajduje się w trudniejszej sytuacji materialnej.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że powódka znajduje się w znacznie trudniejszej sytuacji materialnej, nie dysponuje majątkiem pozwalającym na czerpanie dochodów ani dostępem do kont bankowych. Pozwany natomiast zarządza znacznym majątkiem, prowadzi dochodową działalność i ma stały, wysoki dochód. Zasądzona kwota 1700 zł miesięcznie pozwala powódce na pokrycie podstawowych potrzeb i leczenia, jednocześnie pozostając w możliwościach zarobkowych pozwanego.
Jakie są skutki prawne prawomocnego wyroku rozwodowego orzekającego alimenty dla toczącego się postępowania o zaspokajanie potrzeb rodziny za okres do ustania małżeństwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie o zaspokajanie potrzeb rodziny wszczęte przed wytoczeniem powództwa o rozwód ulega z urzędu zawieszeniu z chwilą wytoczenia powództwa o rozwód co do świadczeń za okres od jego wytoczenia. Po prawomocnym zakończeniu sprawy o rozwód, zawieszone postępowanie podejmuje się z mocy prawa, ale orzeczenia podlegają wykonaniu tylko co do okresu, za który w sprawie o rozwód nie orzeczono o roszczeniach objętych zawieszonym postępowaniem. W pozostałym zakresie postępowanie ulega umorzeniu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wyrok rozwodowy orzekający alimenty od pozwanego na rzecz powódki od 3 stycznia 2019 r. skutkuje tym, że postępowanie w sprawie o zaspokajanie potrzeb rodziny podlega umorzeniu co do świadczeń za okres objęty orzeczeniem rozwodowym. Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny istnieje tylko do momentu ustania małżeństwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. A. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. A. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.r.o. art. 23
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Nakłada na małżonków obowiązek wzajemnej pomocy i przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny.
k.r.o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Reguluje obowiązek przyczyniania się małżonków do zaspokajania potrzeb rodziny, uwzględniając ich siły oraz możliwości zarobkowe i majątkowe.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy ustawowych odsetek za opóźnienie w płatności rat.
k.r.o. art. 60
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy obowiązku alimentacyjnego po rozwodzie lub separacji.
k.p.c. art. 445 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zawieszenie postępowania w sprawie o zaspokajanie potrzeb rodziny lub alimenty w przypadku wytoczenia powództwa o rozwód.
k.p.c. art. 333 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Reguluje zasady orzekania o kosztach sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudniejsza sytuacja materialna powódki. • Znacznie lepsza sytuacja majątkowa i zarobkowa pozwanego. • Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny istnieje mimo faktycznej separacji. • Konieczność zapewnienia powódce środków na podstawowe potrzeby i leczenie.
Odrzucone argumenty
Twierdzenia pozwanego o braku zaangażowania powódki w pracę i nadużyciach finansowych. • Argumenty pozwanego o zaniżonych dochodach. • Kwestie dotyczące podziału majątku i rozliczeń finansowych między małżonkami (poza zakresem niniejszej sprawy).
Godne uwagi sformułowania
nie sposób jest wówczas mówić o istnieniu o „potrzebach rodziny” • nie stanowi samodzielnej przesłanki do odmowy uwzględnienia powództwa • nie może być w gorszej sytuacji niż małżonek, który w analogicznym stanie faktycznym dochodzi swoich świadczeń w trybie art. 60 krio • obowiązek wzajemnej opieki i wsparcia w sytuacji trwania związku małżeńskiego powinien znajdować swoje odzwierciedlenie w możliwości uzyskania świadczeń dla tego małżonka, który ich potrzebuje • obowiązek wynikający z art. 27 krio istnieje zatem tak długo, jak długo istnieje małżeństwo, tj. powstaje on z chwilą zawarcia małżeństwa i gaśnie z chwilą jego ustania lub unieważnienia • Separacja faktyczna stron oraz jej przyczyny mogą mieć znaczenie jedynie dla zakresu tego obowiązku. • powódka znalazła się w sytuacji niemożności zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb bytowych oraz potrzeb związanych z leczeniem. • pozostawała ona w zakresie możliwości zarobkowych pozwanego, którego dochody z prowadzonej działalności, nawet po odliczeniu zasądzonej kwoty i tak stawiały go w dużo lepszej sytuacji zapewniając wyższą stopę życiową niż powódka.
Skład orzekający
Robert Kłosowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny w sytuacji faktycznej separacji małżonków, zwłaszcza gdy dzieci są już dorosłe. Określenie zakresu tego obowiązku w zależności od sytuacji materialnej i zarobkowej małżonków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, gdzie postępowanie o zaspokajanie potrzeb rodziny toczyło się równolegle z postępowaniem o rozwód. Interpretacja obowiązków małżeńskich w kontekście faktycznej separacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd podchodzi do kwestii finansowego wsparcia między małżonkami w trakcie trwania małżeństwa, ale w sytuacji faktycznej separacji, co jest częstym problemem. Pokazuje też, jak ważna jest analiza sytuacji materialnej obu stron.
“Czy mąż musi utrzymywać żonę, gdy mieszkają osobno, ale nie są rozwiedzeni? Sąd odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 3900 PLN
zaspokojenie potrzeb rodziny: 1700 PLN
Sektor
usługi
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.