III RC 23/16

Sąd Rejonowy w LęborkuLębork2016-10-24
SAOSRodzinnealimentyŚredniarejonowy
alimentyobowiązek alimentacyjnywygaśnięcie obowiązkusamodzielnośćzdolność do pracystudianiepełnosprawnośćsytuacja finansowaKodeks rodzinny i opiekuńczy

Sąd ustalił wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego ojca wobec córki z dniem ukończenia przez nią technikum, mimo jej dalszych studiów i niepełnosprawności, biorąc pod uwagę jej możliwości zarobkowe i majątkowe.

Powód domagał się ustalenia wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego wobec córki, argumentując pogorszeniem swojej sytuacji finansowej i zdrowotnej oraz polepszeniem sytuacji córki. Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa, wskazując na niewystarczające dochody do samodzielności i niespełnianie przez ojca obowiązku. Sąd ustalił, że córka, mimo niepełnosprawności i kontynuowania nauki, miała możliwość samodzielnego utrzymania się od momentu ukończenia technikum w 2012 roku, co uzasadnia wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego.

Sąd Rejonowy w Lęborku rozpatrzył sprawę z powództwa J. N. przeciwko M. M. o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Powód argumentował, że jego możliwości zarobkowe zostały ograniczone z powodu problemów zdrowotnych i finansowych, a sytuacja córki uległa poprawie. Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa, twierdząc, że jej dochody są niewystarczające do samodzielnego utrzymania się i że ojciec nigdy nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego. Sąd ustalił, że M. M., mimo orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ukończyła technikum w 2012 roku i podjęła studia zaoczne, a także była zatrudniona. Sąd uznał, że od momentu ukończenia technikum pozwana miała możliwość samodzielnego utrzymania się, co uzasadnia wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego na podstawie art. 133 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sąd wziął również pod uwagę pogorszenie sytuacji finansowej i zdrowotnej powoda, w tym zawieszenie działalności gospodarczej, zatrudnienie na część etatu, pobyt w zakładzie karnym i wypadek. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na mocy art. 102 Kodeksu postępowania cywilnego, z uwagi na szczególny charakter sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek alimentacyjny wygasa, gdy pełnoletnie dziecko ma możliwość samodzielnego utrzymania się, co należy ocenić od momentu ukończenia przez nie szkoły średniej, nawet jeśli kontynuuje naukę lub posiada orzeczenie o niepełnosprawności, a sytuacja rodzica uległa pogorszeniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwana miała możliwość samodzielnego utrzymania się od momentu ukończenia technikum w 2012 roku, co uzasadnia wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego, mimo jej dalszych studiów i niepełnosprawności. Wzięto pod uwagę jej zatrudnienie, dochody, posiadany majątek oraz pogorszenie sytuacji życiowej powoda.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

ustala wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego

Strona wygrywająca

J. N.

Strony

NazwaTypRola
J. N.osoba_fizycznapowód
M. M.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.r.o. art. 133 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.o. art. 133 § 3

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Rodzice pełnoletniego dziecka mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana ukończyła technikum i miała możliwość samodzielnego utrzymania się od 2012 roku. Pozwana podjęła studia zaoczne i była zatrudniona. Sytuacja finansowa i zdrowotna powoda uległa znacznemu pogorszeniu. Utrzymywanie obowiązku alimentacyjnego byłoby połączone z nadmiernym uszczerbkiem dla powoda.

Odrzucone argumenty

Pozwana wskazała na niewystarczające dochody do całkowitego usamodzielnienia się. Pozwana podniosła, że powód nigdy nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego. Pozwana posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Godne uwagi sformułowania

Rodzice dziecka pełnoletniego mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się. Zdaniem Sądu po rozważeniu przedstawionych przez obie strony dowodów uznać należy, że M. M. miała możliwość samodzielnego utrzymania się od ukończenia Technikum nr 2...

Skład orzekający

Anna Olszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego wobec pełnoletniego dziecka, gdy kontynuuje ono naukę lub ma niepełnosprawność, a rodzic ma pogorszoną sytuację życiową."

Ograniczenia: Każda sprawa alimentacyjna jest indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu alimentów na pełnoletnie dzieci, a sądowe rozstrzygnięcie uwzględnia złożoną sytuację życiową zarówno dziecka, jak i rodzica.

Czy studia i niepełnosprawność zawsze oznaczają prawo do alimentów? Sąd ustalił, kiedy obowiązek ojca wygasł.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III RC 23/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2016r. Sąd Rejonowy w Lęborku III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący SSR Anna Olszewska Ławnicy: ---- Protokolant: st. sekr. sąd. Marek Połoński po rozpoznaniu w dniu 24 października 2016r. w Lęborku przy udziale: --- sprawy z powództwa J. N. przeciwko M. M. o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego 1. ustala, że obowiązek alimentacyjny J. N. wobec pozwanej M. M. wynikający z punktu pierwszego wyroku Sądu Rejonowego w Lęborku z dnia 4 lutego 2008r. w sprawie III RC 220/07 wygasł z dniem 1 maja 2012 roku; 2. nie obciąża pozwanej M. M. kosztami procesu. Sygn.akt. III RC 23/16 UZASADNIENIE Powód – J. N. wniósł pozew przeciwko pozwanej M. M. o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego wynikającego z wyroku SR w Lęborku z dnia 4.02.2008r. Sygn.akt. III RC 220/07 z dniem 1.05.2012r.. Podniósł , że wykonywanie obowiązku alimentacyjnego wiąże się dla niego z dużym uszczerbkiem wobec ograniczenia jego możliwości zarobkowych. Natomiast sytuacja pozwanej znacznie się polepszyła. Pozwana – M. M. wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu wskazała, że czyni szereg starań zmierzających do uzyskania samodzielności , w tym też finansowej , jednakże uzyskiwane przez nią dochody są niewystarczające do całkowitego usamodzielnienia się i uniezależnienia względem innych osób. Pozwana podniosła nadto, że powód nigdy nie wywiązywał się z nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego, ani też nie czynił żadnych starań osobistych ukierunkowanych na jej utrzymanie i wychowanie. Sąd ustalił co następuje: M. M. jest córką J. N. ze związku z K. M. . Obecnie ma 24 lata. (bezsporne) Wyrokiem z dnia 4.02.2008r. SR w Lęborku podwyższył z dniem 10.12.2007r. alimenty od pozwanego J. N. na rzecz małoletniej (wówczas) powódki M. M. z kwoty 300,-zł miesięcznie zasądzone wyrokiem SR w Lęborku z dnia 10.12.2003r. w sprawie III RC 500/03 do kwoty 500,-zł miesięcznie. (dowód: wyrok SR w Lęborku z dnia 4.02.2008r. Sygn.akt. III RC 220/07 k. 30 akt III RC 220/07) M. M. była w latach 2008-2012 uczniem Technikum nr 2 w zawodzie technik ochrony środowiska w (...) Centrum (...) w L. . Szkołę ukończyła 27.04.2012r. , natomiast świadectwo dojrzałości otrzymała we wrześniu 2013r. Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości podjęła ona studia zaoczne w Wyższej Szkole Administracji i (...) w G. na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku bezpieczeństwo wewnętrzne specjalność służby specjalne i policyjne. W roku akademickim 2016/2017 została ona przyjęta na studia wyższe pierwszego stopnia w Wyższej Szkole (...) w T. na semestr pierwszy w roku akademickim 2016/2017 na kierunek Leśnictwo w trybie niestacjonarnym. (dowód: zaświadczenie z dnia 15.10.2015r. k. 5, decyzja z dnia 25.09.2013r. Dziekana Wydziału Prawa i Administracji WSA i B im. E. K. w G. k. 155 , decyzja nr (...) z dnia 17.08.2016r. k. 137) M. M. odbywała staż w UM w L. w okresie od 2.04.2013r. do 30.11.2013r. w ramach projektu aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych organizowanego przez Powiatowy Urząd Pracy. M. M. jest zatrudniona od 21.07.2014r. w Samodzielnym Publicznym Specjalistycznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w L. na stanowisku rejestratorka medyczna na czas określony II do 31.03.2018r. ze średnim wynagrodzeniem brutto 2.050,-zł. Korzysta z pomocy Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych . W 2015r. otrzymała pomoc na ogólną kwotę 2.080,-zł w postaci zapomogi losowej, pomocy świątecznej i dofinansowania do wycieczki zagranicznej. (dowód: zaświadczenie z dnia 20.04.2016r. k.66-67, przesłuchanie pozwanej w charakterze strony k. 130-130v, zeznania świadka K. M. k. 85) M. M. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z uwagi na deformację lewej dłoni. Z tego tytułu otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie. Od 12 roku życia leczy się w poradniach specjalistycznych ( w tym alergologicznej, ortopedycznej , poradni chirurgii ręki w G. ). W 2016r. brała udział w kolizji drogowej w wyniku, której doznała również uszkodzenia chorej dłoni. (dowód: dokumentacja medyczna k. 39-65 , orzeczenie o stopniu niepełnosprawności k. 138) M. M. zamieszkiwała w wynajmowanym lokalu mieszkalnym w S. , a obecnie w lokalu mieszkalnym, którego właścicielem jest jej matka. Jest współwłaścicielem działki zabudowanej garażem położonej w L. oraz właścicielem samochodu osobowego marki S. o nr rej. (...) . W związku z kolizją drogową z jaka miała miejsce w kwietniu 2016r. otrzymała odszkodowanie w kwocie 8539,91 zł. (dowód: przesłuchanie pozwanej w charakterze strony k.130-130v, decyzja (...) SA k. 162, wykaz ksiąg wieczystych k. 121) J. N. prowadził od 1995r. działalność gospodarcza w branży budowlanej. Działalność tę zawiesił w 2013r. Pozostaje w związku nieformalnym. Od stycznia 2016r. został zatrudniony w Zakładzie (...) w C. na ½ etatu z miesięcznym wynagrodzeniem 950,-zł brutto. Od maja do września 2015r. przebywał on w Zakładzie Karnym w U. , gdzie odbywał karę pozbawienia wolności , bez możliwości podjęcia pracy. Postanowieniem z dnia 22.03.2016r. został wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych. (dowód: umowa o pracę k. 162, postanowienie SR Gdańsk – Północ w G. z dnia 22.03.2016r.Sygn.akt. (...) Ns Rej KRS/(...) k. 122, przesłuchanie powoda w charakterze strony k. 129-130) W styczniu 2016r. uległ on wypadkowi , w wyniku którego doznał on wieloodłamowego złamania trzonu prawej kości ramiennej. Leczenie jest w toku. (dowód: dokumentacja medyczna k. 93-120) J. N. nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego , jest dłużnikiem alimentacyjnym przeciwko któremu Komornik Sądowy przy SR w Lęborku R. T. prowadzi postępowanie egzekucyjne w sprawie Kmp 17/98 na rzecz osoby uprawnionej M. M. (decyzja MOPS z dnia 20.04.2015r. k. 151, informacja o stanie zaległości w sprawie Kmp 17/98 k. 152, wyrok nakazowy SR w Lęborku z dnia 5.03.2010r. Sygn.akt. II K 9/10, k. 153, wyrok SR w Lęborku z dnia 7.02.2012r. Sygn.akt. II K 958/11 k. 154, wyrok SR w Lęborku z dnia 16.11.2015r. Sygn.akt. II K 603/15 k. 160) Sąd zważył co następuje: Roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie powód J. N. wniósł pozew przeciwko pozwanej M. M. o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego wynikającego z wyroku SR w Lęborku z dnia 4.02.2008r. Sygn.akt. III RC 220/07 z dniem 1.05.2012r.. Podniósł , że wykonywanie obowiązku alimentacyjnego wiąże się dla niego z dużym uszczerbkiem wobec ograniczenia jego możliwości zarobkowych. Natomiast sytuacja pozwanej znacznie się polepszyła. Pozwana – M. M. wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu wskazała, że czyni szereg starań zmierzających do uzyskania samodzielności , w tym też finansowej , jednakże uzyskiwane przez nią dochody są niewystarczające do całkowitego usamodzielnienia się i uniezależnienia względem innych osób. Pozwana podniosła nadto, że powód nigdy nie wywiązywał się z nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego, ani też nie czynił żadnych starań osobistych ukierunkowanych na jej utrzymanie i wychowanie. Rodzice mają ustawowy obowiązek alimentacyjny wobec dziecka do czasu kiedy dziecko nie jest w stanie całkowicie utrzymać się samodzielnie. Rodzice dziecka pełnoletniego mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się ( art. 133par 1 i 3 kro ). Zdaniem Sądu po rozważeniu przedstawionych przez obie strony dowodów uznać należy, że M. M. miała możliwość samodzielnego utrzymania się od ukończenia Technikum nr 2 w Zespole Szkół (...) w L. , tj. od 1 maja 2012r. Wówczas minął czas kiedy terminowo powinna zakończyć technikum. Przedłużyła ją jednak o do września 2013r. kiedy to po ponownym przystąpieniu do egzaminu dojrzałości otrzymała świadectwo dojrzałości . Jak wynika z okoliczności sprawy M. M. odbywała staż w UM w L. w okresie od 2.04.2013r. do 30.11.2013r. w ramach projektu aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych organizowanego przez Powiatowy Urząd Pracy. Pozwana na chwilę obecną jest zatrudniona od 21.07.2014r. w Samodzielnym Publicznym Specjalistycznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w L. na stanowisku rejestratorka medyczna na czas określony II do 31.03.2018r. ze średnim wynagrodzeniem brutto 2.050,-zł. Korzysta z pomocy Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych . W 2015r. otrzymała pomoc na ogólną kwotę 2.080,-zł w postaci zapomogi losowej, pomocy świątecznej i dofinansowania do wycieczki zagranicznej.( zaświadczenie z dnia 20.04.2016r. k.66-67, przesłuchanie pozwanej w charakterze strony k. 130-130v, zeznania świadka K. M. k. 85) Sąd dał wiarę zeznaniom świadka K. M. , z uwagi na ich logiczność i współgranie z pozostałym materiałem dowodowym co do sytuacji zarobkowej i zdrowotnej pozwanej. M. M. posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z uwagi na deformację lewej dłoni. Z tego tytułu otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie. Pozwana po uzyskaniu świadectwa dojrzałości podjęła studia zaoczne w Wyższej Szkole Administracji i (...) w G. na Wydziale Prawa i Administracji na kierunku bezpieczeństwo wewnętrzne specjalność służby specjalne i policyjne. W roku akademickim 2016/2017 została ona przyjęta na studia wyższe pierwszego stopnia w Wyższej Szkole (...) w T. na semestr pierwszy w roku akademickim 2016/2017 na kierunek Leśnictwo w trybie niestacjonarnym. Tak więc zdaniem Sądu od co najmniej od czasu ukończenia Technikum pozwana miała możliwość zatrudnienia się , co zresztą uczyniła w późniejszym. Po uzyskania zaś świadectwa dojrzałości, podejmując studia zaoczne mogła utrzymywać się samodzielnie. Wskazać należy, że pozwana samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe , zamieszkiwała w wynajętym lokalu mieszkalnym w S. , a zgodnie z jej oświadczeniem złożonym na rozprawie w dniu 26.09.2016r. przeprowadziła się do lokalu , który jej matka otrzymała w spadku po dziadku (k. 145v). Tym samym obecnie odpadną z jej kosztów utrzymania koszty dojazdu do pracy, koszty wynajmu lokalu mieszkalnego. Wskazać należy również, że M. M. jest współwłaścicielem działki zabudowanej garażem położonej w L. oraz właścicielem samochodu osobowego marki S. o nr rej. (...) . W związku z kolizją drogową z jaka miała miejsce w kwietniu 2016r. otrzymała odszkodowanie w kwocie 8.539,91 zł. Wyżej przedstawiony stan finansowy i majątkowy pozwanej dowodzi jednoznacznie, że pomimo swoich schorzeń, pozwana jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Świadczy o tym zarówno jej stan finansowy jak i majątkowy. Z kolei sytuacja powoda zmieniła się na tyle od czasu wydania przez SR w Lęborku wyroku z dnia 4.02.2008r. Sygn.akt. III RC 220/07 podwyższającego z dniem 10.12.2007r. alimenty od pozwanego J. N. na rzecz małoletniej (wówczas) powódki M. M. , że dalsze utrzymywanie obowiązku świadczenia alimentacyjnego na rzecz pozwanej byłoby połączone z nadmiernym dla niego uszczerbkiem. J. N. prowadził od 1995r. działalność gospodarczą w branży budowlanej. Działalność tę zawiesił w 2013r. Pozostaje w związku nieformalnym. Od stycznia 2016r. został zatrudniony w Zakładzie (...) w C. na ½ etatu z miesięcznym wynagrodzeniem 950,-zł brutto. Od maja do września 2015r. przebywał on w Zakładzie Karnym w U. , gdzie odbywał karę pozbawienia wolności , bez możliwości podjęcia pracy. Postanowieniem z dnia 22.03.2016r. został wpisany do rejestru dłużników niewypłacalnych. W styczniu 2016r. uległ on wypadkowi , w wyniku którego doznał on wieloodłamowego złamania trzonu prawej kości ramiennej. Leczenie jest w toku. Na okres 6 miesięcy zostało jemu przyznane świadczenie rehabilitacyjne. Zdaniem Sądu wyżej omówiona sytuacja zdrowotna , finansowa powoda w powiązaniu z możnością samodzielnego utrzymania się pozwanej stanowi podstawę ustalenia wygaśnięcia przedmiotowego obowiązku alimentacyjnego , o którym mowa w art. 133 par.3 krio . Nie zachodzą natomiast przesłanki , które przemawiałyby za niedopuszczalnością uznania zasadności roszczeń powoda przez wzgląd na zasady współżycia społecznego ( art. 5 kc ) , tak jak tego domagała się pozwana. Fakt uchylania się przez pozwanego od obowiązku alimentacyjnego był bezsporny i J. N. kilkukrotnie był skazywany z tego tytułu wyrokami Sądu, a ponadto odbył on karę pozbawienia wolności na podstawie wyroku w sprawie II K 958/11.. Mając na uwadze powyższe Sąd ustalił, że obowiązek alimentacyjny J. N. wobec pozwanej M. M. wynikający z pkt I wyroku SR w Lęborku z dnia 4.02.2008r. w sprawie III RC 227/07 wygasł z dniem 1.05.2012r. O kosztach procesu Sąd orzekł na mocy art. 102 kpc w zw. z art. 108 par.1 kpc . Mając na względzie charakter roszczenia, Sąd uznał , że w sprawie zachodzi wypadek szczególny skutkujący nie obciążaniem pozwanej M. M. kosztami procesu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI