III RC 21/20

SAOSRodzinnealimentyWysokarejonowy
alimentyobowiązek alimentacyjnyrodzice i dzieciniepełnosprawnośćzasady współżycia społecznegoagresjaalkoholizmrenta

Podsumowanie

Sąd oddalił powództwo o alimenty od rodziców dla dorosłego syna, który mimo orzeczonej niepełnosprawności i otrzymywanej renty, prowadził koczowniczy tryb życia, nadużywał alkoholu, był agresywny wobec rodziców i nie przestrzegał regulaminów ośrodków.

Powód, dorosły syn, wniósł o zasądzenie alimentów od rodziców, argumentując swoją niezdolność do samodzielnego utrzymania się z powodu schorzeń i bezdomności. Rodzice wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując na własną trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz agresywne zachowanie syna. Sąd, analizując stan faktyczny, uznał, że powód jest w stanie samodzielnie się utrzymać, otrzymuje rentę, a jego zachowanie wobec rodziców było rażąco niewłaściwe i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co stanowiło podstawę do oddalenia powództwa.

Powód P. P., 29-letni syn pozwanych E. P. i D. P., wniósł pozew o zasądzenie alimentów w wysokości 500 zł miesięcznie od matki i 200 zł od ojca, twierdząc, że jest schorowany, wymaga opieki, został wyrzucony z domu i prowadzi koczowniczy tryb życia. Wskazał, że jego miesięczne potrzeby wynoszą 1.170 zł, a utrzymuje się z renty w kwocie 717,75 zł. Pozwani rodzice, sami posiadający umiarkowaną niepełnosprawność i niskie dochody, wnieśli o oddalenie powództwa. Sąd ustalił, że powód przebywał w ośrodku, z którego został wydalony za nieprzestrzeganie regulaminu, obecnie mieszka z bratem nie ponosząc kosztów utrzymania, a z własnej woli nie korzysta z darmowych obiadów. Powód otrzymuje rentę w kwocie 780 zł, ma orzeczoną umiarkowaną niepełnosprawność, ale nadużywa alkoholu, był agresywny wobec rodziców, a także próbował popełnić samobójstwo. Rodzice również mają umiarkowaną niepełnosprawność, pracują dorywczo, ponoszą koszty leczenia i mieszkają razem. Sąd, opierając się na art. 133 § 1 i art. 135 § 1 krio, uznał, że powód jest w stanie samodzielnie się utrzymać, a jego zachowanie wobec rodziców było rażąco niewłaściwe i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc), co zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 1987 r. pozwala na oddalenie powództwa. W konsekwencji sąd oddalił powództwo w całości, zasądzając jednocześnie koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu stronom.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dorosłemu synowi nie należą się alimenty od rodziców w sytuacji, gdy jego zachowanie wobec nich jest rażąco niewłaściwe i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a sam jest w stanie samodzielnie się utrzymać.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód, mimo orzeczonej niepełnosprawności i otrzymywanej renty, nie jest w stanie samodzielnie się utrzymać jedynie z powodu własnego zaniedbania, nadużywania substancji i agresywnego zachowania wobec rodziców. Jego zachowanie narusza zasady współżycia społecznego, co wyłącza możliwość zasądzenia alimentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
P. P.osoba_fizycznapowód
E. P.osoba_fizycznapozwana
D. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

krio art. 133 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Nakłada na rodziców obowiązek świadczeń alimentacyjnych wobec dzieci, które nie są w stanie utrzymać się samodzielnie.

krio art. 135 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Określa zakres świadczeń alimentacyjnych zależny od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Wyłącza możliwość powołania się na prawo podmiotowe, jeśli jego wykonywanie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

u.k.s.c. art. 113 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Reguluje kwestie kosztów sądowych, w tym zwolnienia od nich.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 8 § pkt 4

Określa wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Powód prowadzi koczowniczy tryb życia i nie ponosi kosztów utrzymania. Powód nadużywa alkoholu i substancji psychotropowych. Powód był agresywny wobec rodziców. Zachowanie powoda jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sytuacja materialna i zdrowotna rodziców nie pozwala na zasądzenie alimentów.

Odrzucone argumenty

Powód jest schorowany i wymaga opieki. Rodzice odmówili pomocy. Powód został wyrzucony z mieszkania. Powód utrzymuje się z renty i potrzebuje 1.170 zł miesięcznie.

Godne uwagi sformułowania

Powód dopuścił się względem swoich rodziców czynów sprzecznych z zasadami współżycia społecznego. W razie rażąco niewłaściwego postępowania osoby uprawnionej do alimentów, budzącego powszechną dezaprobatę, dopuszczalne jest oddalenie powództwa w całości lub w części ze względu na zasady współżycia społecznego ( art. 5 kc ). Zawinione zachowania są powszechnie potępiane w społeczeństwie i nie można zakładać, ażeby osoba doznająca krzywdy w każdym przypadku mimo to zobowiązana była do świadczenia alimentów na rzecz osoby ją krzywdzącej, tylko dlatego, że obowiązek alimentacyjny wynika z pokrewieństwa, małżeństwa albo z innych więzów, z którymi ustawa łączy ten obowiązek.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie oddalenia powództwa o alimenty ze względu na rażąco niewłaściwe zachowanie uprawnionego wobec zobowiązanego, naruszające zasady współżycia społecznego."

Ograniczenia: Stosowanie w przypadkach rażącego naruszenia zasad współżycia społecznego przez osobę uprawnioną, przy jednoczesnej zdolności do samodzielnego utrzymania się lub możliwości takiej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, że obowiązek alimentacyjny nie jest bezwarunkowy i może być wyłączony przez rażąco niewłaściwe zachowanie uprawnionego, co jest ważnym aspektem prawa rodzinnego.

Czy rodzice muszą płacić alimenty agresywnemu synowi? Sąd mówi: nie zawsze!

Dane finansowe

WPS: 7200 PLN

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III RC 21/20 UZASADNIENIE P. P. wniósł przeciwko pozwanym E. P. oraz D. P. pozew o alimenty w wysokości 500,00 zł miesięcznie od matki E. P. oraz kwoty 200,00 zł miesięcznie od ojca D. P. , płatnych do dnia 15. każdego miesiąca z góry do jego rąk, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia płatności którejkolwiek z rat. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powód jest osobą schorowaną, cierpi na ropień mózgu. Tym samym wymaga opieki innych osób, a najbliższa rodzina jaką są rodzice odmówili mu pomocy. Podał, że pozwani wyrzucili go ze wspólnie zajmowanego mieszkania. Utrzymuje się z otrzymywanej renty w kwocie 717,75 złotych, prowadzi koczowniczy tryb życia, gdyż faktycznie jest bezdomny. Wskazał, iż miesięcznie potrzebuje 1.170,00 złotych na pokrycie swoich podstawowych usprawiedliwionych potrzeb. Podczas rozprawy pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości. Wskazali, iż ich sytuacja majątkowa i zdrowotna jest jeszcze gorsza niż powoda. Sąd ustalił, co następuje: P. P. ur. (...) jest synem pozwanych D. i E. P. . Okoliczność bezsporna, a ponadto odpis skrócony aktu urodzenia – k. 9 Powód ma obecnie 29 lat. Do grudnia 2020 roku przebywał w Ośrodku (...) , z którego został wydalony, gdyż nie przestrzegał regulaminu- nie wrócił na noc oraz nie uiścił opłaty za pobyt w tymże ośrodku. Obecnie mieszka w L. wraz z bratem. Nie ponosi żadnych opłat za media, energię, wodę czy opał. Obecnie nie korzysta z darmowych obiadów w G. - D. z własnej woli. Powód otrzymuje rentę w kwocie 780 złotych miesięcznie. P. P. jest niezdolny do pracy, orzeczono wobec niego niepełnosprawność umiarkowaną do czerwca 2020 roku. P. P. złożył w lipcu 2020 roku wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W okresie od 28 kwietnia 2020 roku do 20 maja 2020 roku powód przebywał w szpitalu w wydziale dla nerwowo i psychicznie chorych po udaremnionej próbie samobójczej, uzależniony od substancji psychotropowych i nadużywania alkoholu. Powód bywał agresywny wobec matki i ojca. Pobił pozwanego, a pozwaną wyzywał. Dowód: zeznania pozwanej E. P. oraz wyjaśnienia powoda podczas rozprawy w dniu 28 stycznia 2021 roku- k. 144-146, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności k. 103, wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności k. 104-105, karta leczenia szpitalnego- k. 119-123, zeznania świadka Ł. M. (1) podczas rozprawy w dniu 28 stycznia 2021 roku – k. 144, zeznania E. P. i D. P. podczas rozprawy w dniu 7 października 2020 roku – k. 82-84. Pozwana E. P. pracuje na pół etatu na P. P. (1) , gdzie otrzymuje dochód w kwocie 900 zł oraz sprząta za 850 zł netto miesięcznie. Wobec pozwanej orzeczono niepełnosprawność umiarkowaną na stałe. Leczy się na alergię, astmę, ma reumatoidalne zapalenie stawów. Wydaje na lekarstwa około 150-200 złotych miesięcznie. Pozwany D. P. otrzymuje rentę w wysokości 950 złotych. Orzeczono wobec niego niepełnosprawność umiarkowaną. Od października 2020 roku pracuje na umowę zlecenie przez okres zimowy na kotłowni w (...) , gdzie otrzymuje 1000 złotych. Choruje na nadciśnienie, boreliozę, reumatoidalne zapalenie stawów, na lekarstwa wydaje około 200-300 złotych miesięcznie. Pozwani mieszkają razem, obecnie młodszy syn już się wyprowadził. Za czynsz płacą 240 zł z uwagi na dotację z urzędu. Korzystają z pomocy społecznej. Dowód: orzeczenia o stopniu niepełnosprawności- k. 116-117, zaświadczenie o zatrudnieniu – k. 76, zeznania pozwanej E. P. oraz pozwanego D. P. podczas rozprawy w dniu 28 stycznia 2021 roku- k. 144-146 Sąd zważył, co następuje: Przedstawiony stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz przesłuchanie świadka Ł. M. (2) , powoda i pozwanych. Sąd co do zasady uznał za wiarygodne dowody w postaci dokumentów złożonych przez strony do akt sprawy, gdyż nie było podstaw do ich podważenia. Żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności ani prawdziwości treści w nich zawartych. W sposób wiarygodny przedstawiają one sytuację zawodową, majątkową i życiową pozwanych i powoda. Powództwo w niniejszej sprawie opiera się na art. 133 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ( krio ), który nakłada na rodziców obowiązek świadczeń alimentacyjnych w stosunku do tych dzieci, które nie są w stanie utrzymać się samodzielnie. Zakres tych świadczeń zależy - zgodnie z art. 135 § 1 krio - z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej, a z drugiej - od zarobkowych i majątkowych możliwości osoby zobowiązanej. W ocenie sądu powód jest w stanie samodzielnie się utrzymać. Obecnie mieszka u brata w domu w L. . Nie ponosi żadnych kosztów utrzymania domu, tj. opłat za wodę, energię, media czy opał. Pozwany w związku z niepełnosprawnością otrzymuje rentę w kwocie 780 złotych miesięcznie. Pieniądze te winny mu zatem wystarczyć na zakup żywności czy ubrań. Jak sam przyznał pozwany został wyrzucony z ośrodka (...) z własnej winy z uwagi na nieprzestrzeganie regulaminu. Powód ma zapewnione darmowe obiady w G. - D. , a nie korzysta z nich wyłącznie z własnego lenistwa, gdyż nie che mu się przebyć drogi około 3 km z miejscowości L. do miasta G. . Zdaniem sądu sytuacja materialna i rodzinna pozwanych nie pozwala na zasądzenie od nich na rzecz dorosłego syna alimentów. Oboje są schorowani, mają orzeczenia o niepełnosprawności umiarkowanej, a mimo to dorabiają. Pozwany ma rentę, natomiast umowy zlecenia jako palacz nie należy traktować jako stałego źródła dochodu , gdyż jest to praca sezonowa. Pozwana pracuje od rana do wieczora. Rodzice starają się w miarę swoich możliwości zarabiać. Powód natomiast otrzymuje rentę, nigdzie nie dorabia. Nie bez znaczenia pozostaje natomiast fakt, że powód ostatnio kupił sobie telefon komórkowy za 350 złotych, spożywa alkohol i pali papierosy. Jak sam wskazał powód pali około 10-15 papierosów dziennie, zatem znaczną część renty przeznacza na zbędne wydatki. Powód dopuścił się względem swoich rodziców czynów sprzecznych z zasadami współżycia społecznego. Jednoznacznie z zeznań stron wynika, że powód dwukrotnie pobił ojca oraz wyzwał matkę. Sąd Najwyższy opowiedział się w tezie VIII Uchwały Pełnego Składu Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 16 grudnia 1987r., sygn. sprawy III CZP 91/86- za dopuszczalnością oddalenia powództwa o alimenty ze względu na niezgodność żądania z zasadami współżycia społecznego, formułując pogląd w następujący sposób „W razie rażąco niewłaściwego postępowania osoby uprawnionej do alimentów, budzącego powszechną dezaprobatę, dopuszczalne jest oddalenie powództwa w całości lub w części ze względu na zasady współżycia społecznego ( art. 5 kc ). Zawinione zachowania są powszechnie potępiane w społeczeństwie i nie można zakładać, ażeby osoba doznająca krzywdy w każdym przypadku mimo to zobowiązana była do świadczenia alimentów na rzecz osoby ją krzywdzącej, tylko dlatego, że obowiązek alimentacyjny wynika z pokrewieństwa, małżeństwa albo z innych więzów, z którymi ustawa łączy ten obowiązek. Sąd po przeanalizowaniu całokształtu omówionych okoliczności faktycznych uznał, że powodowi nie należą się alimenty od jego rodziców. Mając to na uwadze, sąd na podstawie powoływanych przepisów oddalił powództwo w całości. Zdaniem sądu zasądzenie alimentów w niniejszej sprawie jest niezasadne, nie słuszne z zasadami współżycia społecznego. W punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie § 8 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu zasądzono na rzecz adw. B. S. kwotę 1.200 zł powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi. W punkcie 3 wyroku sąd zasądził na rzecz adw. M. G. kwotę 1.200 zł powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu pozwanym. O kosztach sądowych orzeczono w punkcie 4 sentencji wyroku na postawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych . Powód jest bowiem zwolniony od kosztów sądowych z mocy prawa.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę