III RC 20/16

Sąd Rejonowy w ToruniuToruń2016-04-28
SAOSRodzinnealimentyŚredniarejonowy
alimentyjurysdykcjaprawo międzynarodowe prywatnerozporządzenie WE 4/2009miejsce zwykłego pobytucofnięcie pozwukoszty postępowania

Podsumowanie

Sąd Rejonowy w Toruniu odrzucił pozew o uchylenie alimentów z powodu braku jurysdykcji krajowej, a postępowanie w sprawie o podwyższenie alimentów umorzył na skutek cofnięcia pozwu wzajemnego.

Sąd Rejonowy w Toruniu rozpoznał sprawę dotyczącą alimentów, w której L. G. pozwał P. G. o uchylenie alimentów, a P. G. wniósł pozew wzajemny o podwyższenie alimentów. Sąd odrzucił pozew główny, stwierdzając brak jurysdykcji krajowej, ponieważ pozwany na stałe zamieszkuje w Holandii, gdzie znajduje się jego centrum życiowe. Postępowanie w sprawie pozwu wzajemnego zostało umorzone na skutek jego cofnięcia przez P. G. Kosztami postępowania obciążono L. G.

Sąd Rejonowy w Toruniu rozpoznał sprawę z powództwa L. G. przeciwko P. G. o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, a także sprawę z powództwa wzajemnego P. G. przeciwko L. G. o podwyższenie alimentów. W pierwszej kolejności sąd odrzucił pozew L. G., stwierdzając brak jurysdykcji krajowej. Uzasadniono to tym, że pozwany P. G. na stałe zamieszkuje w Holandii od 2013 roku, gdzie uczęszcza do szkoły i mieszka z matką, która go utrzymuje, co stanowi centrum jego życia. Sąd powołał się na przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 dotyczące jurysdykcji w sprawach alimentacyjnych, wskazując, że jurysdykcja sądu zależy od zwykłego miejsca pobytu pozwanego lub wierzyciela, lub jest przedłużeniem jurysdykcji sądu krajowego w sprawach dotyczących statusu osoby lub odpowiedzialności rodzicielskiej. Podkreślono, że miejsce zwykłego pobytu to centrum egzystencji danej osoby, a jego ustalenie wymaga analizy okoliczności konkretnego przypadku. Sąd stwierdził również, że strony nie zawarły umowy jurysdykcyjnej. Zgodnie z art. 10 rozporządzenia, sąd stwierdza brak jurysdykcji z urzędu, a zgodnie z art. 1099 kpc, w razie stwierdzenia braku jurysdykcji krajowej, sąd odrzuca pozew. W drugiej kolejności, sąd umorzył postępowanie w sprawie pozwu wzajemnego o podwyższenie alimentów, ponieważ P. G. cofnął swój pozew. Cofnięcie pozwu nastąpiło przed rozprawą, co zgodnie z art. 203 § 1 kpc nie wymagało zgody pozwanego. Sąd orzekł o kosztach postępowania, obciążając nimi L. G.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, polski sąd nie posiada jurysdykcji krajowej, jeśli pozwany na stałe zamieszkuje poza granicami Polski i jego centrum życiowe znajduje się w innym państwie członkowskim UE.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na rozporządzeniu Rady (WE) nr 4/2009, które stanowi, że jurysdykcja sądu w sprawach alimentacyjnych zależy od zwykłego miejsca pobytu pozwanego. W przypadku pozwanego P. G., który od 2013 roku stale zamieszkuje w Holandii, jego centrum życiowe znajduje się poza Polską, co wyklucza jurysdykcję sądu polskiego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie pozwu i umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
L. G.osoba_fizycznapowód
P. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

Rozporządzenie nr 4/2009 art. 3

Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych

Jurysdykcja sądu do rozpoznania spraw dotyczących zobowiązań alimentacyjnych w państwach członkowskich zależy bądź to od zwykłego miejsca pobytu pozwanego lub wierzyciela lub też jest przedłużeniem jurysdykcji sądu krajowego, który posiada jurysdykcję w zakresie związanego ze sprawą dotyczącą zobowiązań alimentacyjnych postępowania dotyczącego statusu osoby lub postępowania dotyczącego odpowiedzialności rodzicielskiej.

Rozporządzenie nr 4/2009 art. 10

Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych

Jeżeli przed sądem państwa członkowskiego zostało wytoczone powództwo w sprawie, w której nie ma on jurysdykcji, sąd ten stwierdza brak jurysdykcji z urzędu.

k.p.c. art. 1099

Kodeks postępowania cywilnego

Brak jurysdykcji krajowej Sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. W razie stwierdzenia braku jurysdykcji krajowej Sąd odrzuca pozew lub wniosek.

k.p.c. art. 203 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 4/2009 art. 4

Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych

Strony mogą umówić się, że w sprawach dotyczących zobowiązań alimentacyjnych jurysdykcję do rozstrzygania sporów już wynikłych lub mogących wyniknąć między nimi ma sąd państwa członkowskiego, w którym jedna ze stron ma zwykłe miejsce pobytu lub też, którego jedna ze stron jest obywatelem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany na stałe zamieszkuje w Holandii od 2013 roku, gdzie znajduje się jego centrum życiowe (szkoła, mieszkanie z matką utrzymującą go). Brak umowy jurysdykcyjnej między stronami. Cofnięcie pozwu wzajemnego przez powoda przed rozprawą.

Godne uwagi sformułowania

Centrum życiowym pozwanego aktualnie jest Holandia miejsce zwykłego pobytu „jest to miejsce, w którym znajduje się centrum egzystencji, a więc główny punkt (ośrodek) więzi danej osoby

Skład orzekający

Kamilla Piórkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji krajowej w sprawach alimentacyjnych w kontekście stałego pobytu pozwanego poza granicami Polski, zwłaszcza w krajach UE, oraz zasady cofnięcia pozwu."

Ograniczenia: Dotyczy spraw z udziałem obywateli lub rezydentów państw członkowskich UE, zgodnie z rozporządzeniem nr 4/2009.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o jurysdykcji w sprawach transgranicznych dotyczących alimentów, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.

Polski sąd nie rozpozna sprawy alimentów, gdy dłużnik mieszka w Holandii – kluczowe znaczenie ma centrum życiowe.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III RC 20/16 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym Przewodniczący SSR Kamilla Piórkowska Ławnicy Protokolant st.sekr.sądowy Monika Kalinowska Po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. w Toruniu na rozprawie sprawy z powództwa: L. G. przeciwko: P. G. o: ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego z powództwa wzajemnego: P. G. przeciwko: L. G. o podwyższenie alimentów postanawia 1. odrzucić pozew L. G. ; 2. umorzyć postępowanie odnośnie pozwu wzajemnego; 3. kosztami postępowania obciążyć L. G. . IIIRC 20/16 UZASADNIENIE W dniu 11 stycznia 2016r. L. G. złożył w tut. Sądzie pozew o uchylenie alimentów przeciwko P. G. . W odpowiedzi na pozew z dnia 19 lutego 2016r. pozwany podał, iż na stałe zamieszkuje w Holandii, gdzie uczęszcza do szkoły, mieszka z mamą, która go utrzymuje. Centrum życiowym pozwanego aktualnie jest Holandia ( mieszka tam od 2013r.). Powód pracuje w Anglii. Zasady w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008r. (Dz. U. UE L z dnia 10 stycznia 2009r.). Zgodnie z art. 3 w/w rozporządzenia, jurysdykcja sądu do rozpoznania spraw dotyczących zobowiązań alimentacyjnych w państwach członkowskich zależy bądź to od zwykłego miejsca pobytu pozwanego lub wierzyciela lub też jest przedłużeniem jurysdykcji sądu krajowego, który posiada jurysdykcję w zakresie związanego ze sprawą dotyczącą zobowiązań alimentacyjnych postępowania dotyczącego statusu osoby lub postępowania dotyczącego odpowiedzialności rodzicielskiej. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w literaturze przyjmuje się, że miejsce zwykłego pobytu „jest to miejsce, w którym znajduje się centrum egzystencji, a więc główny punkt (ośrodek) więzi danej osoby (M. Pazdan, Prawo prywatne międzynarodowe, Warszawa 2009, s. 52). Przy ustalaniu tego miejsca należy każdorazowo brać pod uwagę okoliczności konkretnego przypadku, uwzględniając sytuację osobistą (rodzinną) oraz zawodową osoby, a także czas trwania pobytu. Należy zauważyć, że rozporządzenie nie wyznacza żadnych granic czasowych, od których uzależnione byłoby stwierdzenie pobytu w danym miejscu, dlatego okoliczność tę należy oceniać w świetle konkretnego przypadku (por.: K. Weitz., Europejskie prawo..., s. 652; T. Rasucher, Europäisches Zivilprozezrecht. Kommentar, München 2004, s. 834 ).” [w: J. Zatorska, Komentarz do rozporządzenia nr 4/2009 w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych].. Stosownie do art. 4 rozporządzenia, strony mogą umówić się, że w sprawach dotyczących zobowiązań alimentacyjnych jurysdykcję do rozstrzygania sporów już wynikłych lub mogących wyniknąć między nimi ma sąd państwa członkowskiego, w którym jedna ze stron ma zwykłe miejsce pobytu lub też, którego jedna ze stron jest obywatelem. Powód nie wskazał jednak aby strony procesu zawarły umowę jurysdykcyjną w trybie art. 4 powyższego rozporządzenia. Pozwany na rozprawie w dniu 28.04.2016r. oświadczył, że żadnych umów jurysdykcyjnych z powodem nie zawierał. Na mocy art. 10 rozporządzenia natomiast, jeżeli przed sądem państwa członkowskiego zostało wytoczone powództwo w sprawie, w której nie ma on jurysdykcji, sąd ten stwierdza brak jurysdykcji z urzędu. Zgodnie z art. 1099 kpc brak jurysdykcji krajowej Sąd bierze pod uwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. W razie stwierdzenia braku jurysdykcji krajowej Sąd odrzuca pozew lub wniosek. Zatem, mając na uwadze, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż pozwany od dłuższego czasu przebywa na stałe poza granicami Polski, ponadto podniósł zarzut braku jurysdykcji sądu polskiego, w świetle uregulowania ujętego w art. 3 omawianego rozporządzenia dotyczącego jurysdykcji, a także art. 1099 kpc , należało stwierdzić brak jurysdykcji sądu polskiego i odrzucić złożony w tej sprawie pozew. W punkcie 2 postanowienia Sąd umorzył postępowanie w sprawie, albowiem P. G. cofnął pozew wzajemny wobec L. G. o podwyższenie alimentów. Zgodnie z art. 203 § 1 kpc pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku. Mając na uwadze, że cofnięcie pozwu w niniejszej sprawie nastąpiło przed rozprawą, do jego skuteczności nie była wymagana zgoda pozwanego. W myśl art. 355 § 1 kpc „Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne”. Wobec braku negatywnych przesłanek wskazanych w przepisie art. 203 § 4 kpc , Sąd ocenił cofnięcie pozwu jako dopuszczalne i w konsekwencji, na podstawie art. 355 § 1 i § 2 kpc w związku z art. 203 § 1 kpc , orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę