III RC 20/14

Sygn. akt III RC 20/14 UZASADNIENIE M. Z. (1) pozwem z dnia 28.01.2014r.(data prezentaty) wniósł o uchylenie obowiązku alimentacyjnego z dniem 20 stycznia 2014r. ustalonego na rzecz syna A. Z. ur. (...) wyrokiem Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 27.05.2009 r. w sprawie IIIRC348/08 oraz wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 25.08.2008r. w sprawie III RC 233/08. Pozwany A. Z. uznał powództwo w części za zasadne, t.j. wnosił o uchylenie obowiązku alimentacyjnego z dniem 30 czerwca 2015 roku, w pozostałym zakresie wnosił o jego oddalenie (protokół rozprawy –k.63 akt). Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Obecny obowiązek alimentacyjny powoda M. Z. (1) w kwocie po 500 zł. miesięcznie wobec pozwanego A. Z. został ustalony wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 25.08.2008 r. w sprawie III RC 233/08 zmienionym, na skutek skargi o wznowienie postępowania, wyrokiem Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 27.05.2009 r. w sprawie III RC 348/08 co do daty wymagalności alimentów. Powód M. Z. (1) był w tym czasie zatrudniony jako kierowca autotransportera na podstawie wynagrodzenia o pracę z wynagrodzeniem miesiecznym1276 zł. brutto (ok.900 zł. netto). Dodatkowym źródłem powoda były prace dorywcze w zakresie prac murarskich i tynkarskich (ok. 100 zł. dziennie). Powód zamieszkiwał wspólnie z rodzicami w S. , gdzie miał do dyspozycji jeden pokój, partycypował w kosztach utrzymania domu do kwoty ok. 200 zł. miesięcznie (...) , akt) Pozwany A. Z. miał w tym czasie 13 lat i był I klasy gimnazjum. Był uczniem zdolnym, pracowitym, w nauce i sporcie zdobywał liczne wyróżnienia, nagrody. Matka małoletniego powoda z powodu braku środków finansowych nie była w stanie zapewnić A. dodatkowych lekcji z języka angielskiego. Mieszkał razem z młodszym bratem D. (11 lat) oraz matką M. Z. (2) , która była zatrudniona na stanowisku introligatora i utrzymywała się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 1300 zł. brutto miesięcznie. M. Z. (2) mieszkała razem z dziećmi w wynajętym mieszkaniu kwaterunkowym, którego koszt utrzymania wynosił ok. 500 zł. miesięcznie. Matka małoletnich spłacała kredyt w wysokości 10.000 zł. zaciągnięty na zamianę mieszkania na większe za dopłatą (rata miesięczna-200 zł.). Ojciec nie uczestniczył w życiu dzieci, nie utrzymywał z nimi kontaktów. ( d. akta sprawy III RC 233/08). W Sądzie Rejonowym w Otwocku toczyło się postępowanie (...) z wniosku M. Z. (2) o pozbawienie wykonywania władzy rodzicielskiej M. Z. (1) wobec małoletnich A. i D. Z. . W toku postępowania sąd dopuścił dowód z badań RODK w W. , który potwierdził „brak jakiegokolwiek uczestnictwa” ojca w życiu synów. Biegli ocenili także, , iż postawy rodzicielskie M. Z. (1) są niepożądane z wychowawczego punktu widzenia. Ojciec nie zna synów, ich potrzeb, zainteresowań. Jego relacje z synami charakteryzuje dystans emocjonalny(k.20,21,23akt Nsm64/13). Postępowanie o pozbawienie wykonywania władzy rodzicielskiej M. Z. toczyło się przez okres ponad roku. M. Z. (1) nie nawiązał w tym czasie żadnych relacji z dziećmi, mimo wydania takiego zalecenia przez biegłych (k.15-23 akt). Sąd Rejonowy w Otwocku postanowieniem z dnia 18 marca 2014r. pozbawił wykonywania władzy rodzicielskiej M. Z. wobec małoletniego D. Z. , zaś w pozostałym zakresie postępowanie zostało umorzone, w związku z ukończeniem 18 lat przez A. Z. na dzień orzekania w niniejszej sprawie (akta sprawy I. N. 64/13). W związku z zagrożeniem zdrowia i życia nieletniego A. Z. , który przejawiał zachowania depresyjne, odmawiał pomocy psychoterapeutycznej oraz na skutek zdiagnozowanego u chłopca nadciśnienia i odmowy leczenia, dyrektor szkoły LO w O. pismem z dnia 11 grudnia 2012r. zawiadomił Sąd Rodzinny i Nieletnich celem ewentualnego objęcia ucznia kl. II A. Z. „opieką kuratora” (k.2 akt Npw 143/12). Postanowieniem z dnia 27 lutego 2013r.sąd umorzył postępowanie uznając, iż nieletni A. Z. nie przejawia cech demoralizacji (k.21 akt Nkd143/12). Powód M. Z. (1) ma obecnie 40 lat, z zawodu jest tynkarzem, jest zatrudniony jako kierowca w przedsiębiorstwie (...) sp. z o.o. z miesięcznym wynagrodzeniem 1600 zł brutto (d. zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu k. 48 akt, zeznanie podatkowe PIT za rok 2014 k. 47 akt). Powód zeznał, iż faktycznie otrzymuje wynagrodzenie w kwocie ok. 2000 zł netto, gdyż dodatkowo dostaje premię ok. 400 zł. miesięcznie. (d. zeznania M. Z. k. 63 akt). Zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu razem ze swoją konkubiną oraz jej 18-letnią córką. koszty utrzymania mieszkania to kwota ok. 460 zł. miesięcznie w sezonie grzewczym oraz ok.200 zł. miesięcznie poza sezonem. Głównym najemcą lokalu jest konkubina powoda, która korzysta z dodatku mieszkaniowego w kwocie ok. 120 zł. Konkubina M. Z. (1) pracuje dorywczo, zdaniem powoda zarabia ok. 600 zł. miesięcznie. Córka konkubiny otrzymuje alimenty w kwocie po 600 zł. miesięcznie. Oprócz alimentów na pozwanego M. Z. (1) jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym w kwocie po 500 zł miesięcznie na młodszego syna D. . Powód twierdził, iż złożył pozew, gdyż syn przestał sie uczyć i został skreślony z listy uczniów decyzją rady pedagogicznej z dnia 10.01.2014r. (k.5 akt). M. Z. (1) w lipcu 2014r. przeszedł operację przepukliny pępkowej, po której przebywał przez 3 miesiące na zwolnieniu lekarskim. Obecnie jest zdrowy. Powód posiada zadłużenie alimentacyjne w kwocie 4600 złotych. Powód przyznał, iż nie utrzymuje kontaktów z synem od ok. „12-15 lat”. (d. zeznania M. Z. k. 63-64 akt). Pozwany A. Z. ma 19 lat, nie posiada wyuczonego zawodu. Syn powoda ukończył gimnazjum oraz I kl. LO. Pozwany mieszka z matką i bratem w Z. w mieszkaniu męża matki. Pozwany jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku ( decyzja PUP k. 62 akt, terminarz wizyt w PUP-k.61 akt), pozostaje na utrzymaniu swojej matki oraz jej męża, który prowadzi działalność gospodarczą w postaci firmy transportowej. A. Z. jest w trakcie zdobywania uprawnień do kierowania pojazdami kat. (...) . Planuje od września kontynuować edukację w liceum dla dorosłych, zamieszkać oddzielnie w poprzednim mieszkaniu w O. , usamodzielnić się. Obecnie w mieszkaniu tym przeprowadzany jest remont. Jego koszty pokrywa mąż matki pozwanego. Pozwany od momentu zaprzestania nauki w liceum nie pracował, nie Matka pozwanego nie jest zatrudniona , pomaga mężowi w prowadzeniu działalności gospodarczej. Ma na utrzymaniu małoletniego syna D. (lat16), który jest uczniem kl. I technikum. Pozwany poszukuje pracy, składa oferty oraz CV jednak nie został przyjęty. W urzędzie pracy jest zarejestrowany od 20 czerwca 2014r. (d. zeznania A. Z. k. 64-65 akt, zaświadczenie z PUP k.62 akt). Sąd zważył, co następuję: Zgodnie z treścią art. 133 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Podstawą zmiany istniejącego obowiązku alimentacyjnego jest art. 138 k.r. i op. zgodnie z którym w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przez zmianę stosunków wyrażoną w art. 138 k.r. i op. należy rozumieć m.in. istotne zmniejszenie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji, bądź nabycie możliwości samodzielnego utrzymania przez uprawnionego do alimentacji. Rozstrzygnięcie o żądaniu opartym na art. 138 k.r. i op. wymaga porównania stanu istniejącego w dacie uprawomocnienia się wyroku zasądzającego alimenty ze stanem istniejącym w dacie orzekania o ich zmianie. Zdaniem sądu sytuacja po stronie powodowej nie uległa zasadniczej zmianie w zakresie możliwości zarobkowych i majątkowych M. Z. (1) . W sytuacji pozwanego okoliczności zmieniły się w ten sposób, iż pozwany przestał kontynuować naukę w II klasie liceum ogólnokształcącego(okoliczność bezsporna). Data 20.01.2014r. wskazana przez powoda w żądaniu nie zasługuje jednak na uwzględnienie, bowiem jest to data związana ze skreśleniem pozwanego z listy uczniów LO (k.5 akt). Z datą tą natomiast pozwany nie uzyskał możliwości samodzielnego utrzymania się. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika także, iż zaprzestanie nauki przez pozwanego nie wynikało z jego zaniedbań czy „nie dokładania starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się” ( art. 133§3 k.r.o ). W szczególności nie potwierdza tego opinia biegłych w sprawie o pozbawienie M. Z. (1) wykonywania władzy rodzicielskiej nad pozwanym i jego bratem (...) oraz sprawa N. 143/12. Ze zgromadzonych dowodów wynika natomiast, iż powód M. Z. (1) nie wykonywał przez wiele lat swoich obowiązków wynikających z art. 96k.r.o („Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy…odpowiednio do jego uzdolnień”), nie dokładał także żadnych starań w kierunku uzyskania przez syna odpowiednich kwalifikacji zawodowych. Zważywszy na fakt, iż w sprawie o pozbawienie władzy rodzicielskiej M. Z. (1) nie doszło do rozstrzygnięcia pozytywnego wobec pozwanego A. Z. tylko z przyczyn formalnych, należy stwierdzić, iż ojciec pozwanego w sposób rażący zaniedbywał swoje obowiązki wobec syna A. . Reasumując, należało uznać, iż sytuacja szkolna pozwanego nie była wynikiem braku starań samego pozwanego ale przede wszystkim wynikiem trudnej dla pozwanego sytuacji opiekuńczej, do której przyczyniła się w zasadniczy sposób nieprawidłowa postawą rodzicielską ojca M. Z. (1) . Należy ponadto zwrócić uwagę, iż w okresie po zaprzestaniu nauki pozwany był i jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W tych okolicznościach nie sposób uznać, iż A. Z. nabył możliwość samodzielnego utrzymania z dniem skreślenia go z listy uczniów liceum. Z uwagi na złożone na rozprawie deklaracje pozwanego, co do usamodzielnienia i podejmowane w tym kierunku przez niego różne formy aktywności potwierdzone przez jego matkę ( zdobycie prawa jazdy, remont mieszkania, plany kontynuowania nauki w systemie umożliwiającym zatrudnienie, samodzielnego zamieszkania),sąd uznał, iż zasadne będzie uchylenie obowiązku alimentacyjnego wobec pozwanego na dzień rozstrzygnięcia (art. 316 § 1k.p.c.). Z tych przyczyn Sąd uznał powództwo za zasadne z dniem 01 kwietnia 2015 roku uwzględniając dzień ogłoszenia wyroku (15.04.2015r.), zaś w pozostałym zakresie oddalił powództwo. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art.133§1 i 3 k.r.o. w zw. z art. 138 k.r.o. Sąd nie obciążył pozwanego kosztami postępowania w sprawie na podstawie art. 102 k.p.c. Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak w sentencji.