III RC 167/20
Podsumowanie
Sąd oddalił powództwo o obniżenie alimentów, uznając, że sytuacja ojca odbywającego karę pozbawienia wolności nie uległa zmianie w sposób uzasadniający obniżenie świadczeń, a świadczenia rodzinne nie wpływają na zakres obowiązku alimentacyjnego.
Powód D. R. domagał się obniżenia alimentów na syna J. R. z 500 zł do 350 zł miesięcznie, argumentując odbywaniem kary pozbawienia wolności i brakiem możliwości zarobkowania. Sąd Rejonowy w Kole oddalił powództwo, wskazując, że sytuacja powoda nie uległa istotnej zmianie uzasadniającej obniżenie alimentów, a świadczenia rodzinne pobierane przez matkę nie wpływają na zakres obowiązku alimentacyjnego.
Powód D. R. złożył pozew o obniżenie alimentów na rzecz małoletniego syna J. R., zasądzonych w kwocie 500 zł miesięcznie. Jako podstawę żądania wskazał odbywanie kary pozbawienia wolności od lipca 2019 r. do lipca 2022 r., co uniemożliwia mu podjęcie pracy i generowanie dochodów. Podniósł również, że matka dziecka, K. K., otrzymuje liczne świadczenia socjalne (500+, zasiłek rodzinny, zasiłek dla samotnej matki), które powinny pokrywać potrzeby dziecka. Sąd Rejonowy w Kole, rozpoznając sprawę, oddalił powództwo. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym zmiana stosunków może uzasadniać zmianę orzeczenia alimentacyjnego. Kluczowe dla sądu było stwierdzenie, że sytuacja powoda od czasu poprzedniego orzeczenia alimentacyjnego (III RC 100/19) nie uległa zmianie w sposób usprawiedliwiający obniżenie świadczeń. Sąd zastosował fikcję prawną, traktując sytuację powoda tak, jakby nadal przebywał na wolności i uzyskiwał dochody, które przed osadzeniem w zakładzie karnym wynosiły około 5000 zł miesięcznie. Podkreślono, że art. 136 k.r.o. (dotyczący zrzeczenia się prawa majątkowego lub zatrudnienia bez ważnego powodu) może być stosowany również w przypadku odbywania kary pozbawienia wolności. Sąd uznał również, że potrzeby małoletniego nie zmniejszyły się od czasu poprzedniego orzeczenia, a świadczenia rodzinne (500+, zasiłek rodzinny) nie wpływają na zakres obowiązku alimentacyjnego rodziców, zgodnie z art. 135 § 3 pkt 3 i 4 k.r.o. W konsekwencji, powództwo zostało oddalone, a sąd odstąpił od obciążenia powoda nieuiszczonymi kosztami sądowymi.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sytuacja zobowiązanego nie uległa istotnej zmianie w sposób usprawiedliwiony, a sąd stosuje fikcję prawną opartą na art. 136 k.r.o.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odbywanie kary pozbawienia wolności samo w sobie nie jest wystarczającą przesłanką do obniżenia alimentów, jeśli nie nastąpiła istotna i usprawiedliwiona zmiana możliwości zarobkowych lub majątkowych zobowiązanego. Sąd zastosował fikcję prawną, oceniając sytuację powoda tak, jakby nadal pracował i uzyskiwał dochody sprzed osadzenia w zakładzie karnym, zgodnie z art. 136 k.r.o.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
małoletni J. R. (reprezentowany przez matkę K. K.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. R. | osoba_fizyczna | powód |
| J. R. | osoba_fizyczna | małoletni pozwany |
| K. K. | osoba_fizyczna | matka małoletniego pozwanego, przedstawiciel ustawowy |
Przepisy (6)
Główne
k.r.o. art. 138
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.
k.r.o. art. 135 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zakres świadczeń alimentacyjnych wyznaczają usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego.
Pomocnicze
k.r.o. art. 136
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat osoba zobowiązana do alimentów bez ważnego powodu zrzekła się prawa majątkowego lub zatrudnienia, nie uwzględnia się wynikłej stąd zmiany przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych. Przepis ten stosuje się również do osób odbywających karę pozbawienia wolności.
k.r.o. art. 135 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Świadczenia rodzinne (zasiłek rodzinny) oraz świadczenie wychowawcze (500+) nie mają wpływu na zakres świadczeń alimentacyjnych.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony zwrot kosztów procesu na rzecz przeciwnika, mimo oddalenia powództwa lub apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja powoda (osadzenie w zakładzie karnym) nie stanowi istotnej i usprawiedliwionej zmiany stosunków uzasadniającej obniżenie alimentów. Świadczenia rodzinne pobierane przez matkę małoletniego nie wpływają na zakres obowiązku alimentacyjnego ojca. Zastosowanie fikcji prawnej z art. 136 k.r.o. w odniesieniu do sytuacji powoda.
Odrzucone argumenty
Obniżenie alimentów z uwagi na odbywanie kary pozbawienia wolności i brak dochodów. Możliwość pokrycia potrzeb dziecka przez świadczenia socjalne matki.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ocenia jedynie czy zmieniła się sytuacja osób zobowiązanych i uprawnionych w okresie od zakończenia ostatniej sprawy o alimenty, a w konsekwencji czy istnieje podstawa do zmiany wysokości ustalonej już renty. Artykuł ten znajduje zastosowanie również w odniesieniu do osób, które odbywają karę pozbawienia wolności. W świetle przepisu art. 135 § 3 pkt 3 i 4 kro świadczenia rodzinne [...] oraz świadczenie wychowawcze [...] nie mają wpływu na zakres świadczeń alimentacyjnych.
Skład orzekający
Agnieszka Pietruszka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obniżenia alimentów w przypadku odbywania kary pozbawienia wolności, wpływ świadczeń rodzinnych na obowiązek alimentacyjny."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy sytuacja zobowiązanego nie uległa istotnej i usprawiedliwionej zmianie, a sąd stosuje fikcję prawną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy częstego problemu obniżenia alimentów w sytuacji pozbawienia wolności, a sądowe uzasadnienie wyjaśnia kluczowe zasady interpretacji przepisów.
“Czy więzienie zwalnia z płacenia alimentów? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 350 PLN
Sektor
rodzina
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt III R C 167/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2021 roku Sąd Rejonowy w Kole III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Pietruszka Protokolant: st. sekr. sąd. Alicja Kleczkowska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2021 roku w Kole na rozprawie sprawy z powództwa D. R. przeciwko małoletniemu J. R. zastępowanemu przez matkę K. K. o obniżenie alimentów I. Oddala powództwo. II. Odstępuje od obciążenia powoda nieuiszczonymi kosztami sądowymi. S ę d z i a : Agnieszka Pietruszka Sygn. akt III RC 167/20 UZASADNIENIE Powód – D. R. wniósł o obniżenie alimentów na syna J. R. zasądzonych w dniu 19.02.2020 r. z kwoty 500 zł miesięcznie do kwoty 350 zł miesięcznie. W uzasadnieniu podniósł, iż od 23.07.2019 r. przebywa w zakładzie karnym, zaś koniec kary przypada na 28.07.2022 r, wobec czego nie jest w stanie płacić tak wysokich alimentów. Nadto wskazał, iż nie ma możliwości podjęcia pracy w zakładzie karnym, jak również nie posiada oszczędności ani innych dóbr materialnych. Poza tym D. R. podniósł, że matka małoletniego od dłuższego czasu mieszka u swojego chłopaka i przez to nie ma wydatków związanych z mieszkaniem. Pobiera też wszelkie możliwe zasiłki oraz datki, tj. 500+, rodzinne oraz zasiłek dla matki samotnie wychowującej dziecko i dzięki temu stać ją na pokrycie podstawowych potrzeb dziecka. Dodatkowo z tych środków matka małoletniego zrobiła prawo jazdy. Matka małoletniego pozwanego - K. K. wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc iż nie posiada żadnego dochodu, a także nie jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy. Pobiera na syna świadczenie wychowawcze "500+" oraz zasiłek rodzinny w kwocie 95 zł miesięcznie. Alimenty należne od powoda są niezbędne do utrzymania małoletniego. Sąd ustalił co następuje : Małoletni J. R. ( ur. (...) ) jest dzieckiem D. R. i K. K. , pochodzącym z ich związku nieformalnego. Wyrokiem z dnia 19.02.2020 r. Sąd zasądził od D. R. na rzecz małoletniego syna alimenty w kwocie po 500 zł miesięcznie, poczynając od dnia 1.06.2019 r. (dowód: akta III RC 100/19 Sądu Rejonowego w Kole) D. R. był wówczas osadzony w zakładzie karnym, gdzie od dnia 23.07.2019 r. odbywał karę 3 lat pozbawienia wolności. Przed osadzeniem powód pracował w Holandii w charakterze operatora wózka widłowego za wynagrodzeniem wynoszącym około 1.400 euro miesięcznie. Koszty utrzymania powoda za granicą sięgały 700 euro miesięcznie i obejmowały wyżywienie, rachunki, utrzymanie samochodu. Przed podjęciem pracy w Holandii, powód wykonywał prace dorywcze w budowlance oraz w transporcie międzynarodowym, zajmując się przewozem osób i towaru. W okresie od 2017 r. do kwietnia 2018 r. osiągał zarobki w kwocie do 5.500 zł netto. Powód nie miał majątku. Poza małoletnim pozwanym nie posiadał nikogo na swym utrzymaniu. (dowód: akta III RC 100/19 Sądu Rejonowego w Kole) Małoletni J. w chwili wydania w/w wyroku miał 2 lata. Był zdrowym dzieckiem, chociaż dość często zapadał na infekcje dróg oddechowych. Gdy chorował, każdorazowo przyjmował antybiotyk, witaminy oraz leki osłonowe, co kosztowało około 200 zł. Na wyżywienie J. , jego matka wydawała 100 – 150 zł miesięcznie. Koszt pampersów i nawilżanych chusteczek wynosił 200 zł miesięcznie. Na zakup innych środków czystości oraz środków do higieny i pielęgnacji niezbędna była kwota około 300 zł miesięcznie. K. K. otrzymywała dużo ubrań dla syna od znajomych i w zasadzie kupowała jedynie bieliznę, na co wydawała około 100 zł miesięcznie. (dowód: akta III RC 100/19 Sądu Rejonowego w Kole) K. K. nie pracowała i zajmowała się opieką nad synem. Pobierała na niego świadczenie wychowawcze "500+" oraz zasiłek rodzinny w kwocie 96 zł miesięcznie. Matka małoletniego wraz z synem zamieszkiwała z ojcem i 17 – letnim bratem. Ojcu przekazywała kwotę rzędu 100 – 150 zł miesięcznie na utrzymanie domu. Dziadek małoletniego otrzymywał emeryturę w kwocie 1.500 zł oraz prowadził działalność gospodarczą, uzyskując dochody w kwocie około 2.000 zł. (dowód: akta III RC 100/19 Sądu Rejonowego w Kole) Powód nadal przebywa w zakładzie karnym. Koniec kary przypada na 28.07.2022 r. W trakcie odbywania kary powód nie pracuje. (dowód: wydruk z systemu NOE-SAD k.13 a nadto bezsporne) Małoletni J. ma problemy zdrowotne i pozostaje pod kontrolą laryngologa oraz pulmonologa. K. K. chodzi do lekarza prywatnie, a każda wizyta kosztuje 150 zł. W lutym br. przez okres tygodnia małoletni był hospitalizowany z uwagi na zapalenie gardła i migdałów. Analogiczna sytuacja miała miejsce w marcu 2020 r. ze względu na zapalenie oskrzeli. Ponadto J. jest uczulony na proszek do prania. (okoliczności bezsporne) Matka małoletniego nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy. Nadal pobiera na syna świadczenie wychowawcze "500+" oraz zasiłek rodzinny w kwocie 95 zł miesięcznie. Alimenty otrzymuje z funduszu alimentacyjnego. K. K. jest w związku nieformalnym, ale obecnie nadal zamieszkuje ze swoim ojcem. (dowód: informacja (...) z dnia 19.09.2019 r. k.18, decyzja (...) w K. z dnia 10.11.2020 r. k.19-20) Sąd zważył co następuje : Powód wystąpił z żądaniem obniżenia alimentów na rzecz małoletniego syna. Podstawą zgłoszonego żądania jest art. 138 kro , zgodnie z którym w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przez zmianę stosunków - uzasadniającą obniżenie alimentów - uznaje się istotne zmniejszenie się lub ustanie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, jak również zmniejszenie się usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej do alimentacji, które to przesłanki w myśl art. 135 § 1 kro wyznaczają zakres obowiązku alimentacyjnego. Powód podnosił , iż w obecnej sytuacji gdy odbywa karę pozbawienia wolności nie stać go na płacenie alimentów w kwocie 500 zł miesięcznie. Zaznaczyć trzeba , iż w niniejsze sprawie, Sąd nie ocenia czy alimenty orzeczone w sprawie III RC 100/19, są adekwatne do możliwości zarobkowych zobowiązanego. Sąd ocenia jedynie czy zmieniła się sytuacja osób zobowiązanych i uprawnionych w okresie od zakończenia ostatniej sprawy o alimenty, a w konsekwencji czy istnieje podstawa do zmiany wysokości ustalonej już renty. Zmiana orzeczenia dopuszczalna jest tylko w razie zmiany stosunków powstałych po jego wydaniu (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 23 października-16 listopada 1954r., I Co 41/54, PiP 1955, z. 12, s. (...) ). W ocenie Sądu, w świetle zebranego materiału dowodowego, należy stwierdzić, iż przedmiotowe powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zaznaczyć należy, iż sytuacja powoda od czasu ustalenia alimentów na małoletniego J. w sprawie III RC 100/19 nie uległa żadnej zmianie. Ojciec małoletniego w dalszym ciągu przebywa w zakładzie karnym, nie uzyskując żadnych dochodów oraz nie ma innych obowiązków alimentacyjnych. Na marginesie należy zauważyć, iż wprawdzie w sprawie III RC 100/19 Sąd nie sporządzał uzasadnienia wyroku, ale zasadnym jest stwierdzenie, iż w sprawie znalazł zastosowanie art. 136 kro . Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat przed sądowym dochodzeniem świadczeń alimentacyjnych osoba, która była już do tych świadczeń zobowiązana, bez ważnego powodu zrzekła się prawa majątkowego lub w inny sposób dopuściła do jego utraty albo jeżeli zrzekła się zatrudnienia lub zmieniła je na mniej zyskowne, nie uwzględnia się wynikłej stąd zmiany przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych. Artykuł ten znajduje zastosowanie również w odniesieniu do osób, które odbywają karę pozbawienia wolności. W konsekwencji, Sąd przyjął fikcję prawną i oceniał sytuację powoda, tak jakby nadal przebywał na wolności i uzyskiwał dochody. Z zeznań powoda w sprawie III RC 100/19 wynika zarazem, iż jego zarobki kształtowały się przed osadzeniem w zakładzie karnym na poziomie 5 tys. zł. Zauważyć należy , iż od prawomocnego zakończenia sprawy III RC 100/19, zmniejszeniu nie uległy również usprawiedliwione potrzeby pozwanego. Twierdzenie takie jest uzasadnione jeśli ma się na uwadze, iż od wydania wyroku ustalającego alimenty minęło niewiele ponad rok. Ponadto okoliczność ta jest oczywista w świetle wyjaśnień matki małoletniego. Na marginesie należy zauważyć, iż twierdzenia powoda dotyczące zamieszkiwania K. K. u partnera okazały się chybione, a nadto nie mają żadnego znaczenia na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Powód podnosił także, iż K. K. otrzymuje na syna świadczenie wychowawcze, zasiłki rodzinne, zasiłek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przez co ma środki na zaspokojenie potrzeb małoletniego. Podkreślić należy , iż w świetle przepisu art. 135 § 3 pkt 3 i 4 kro świadczenia rodzinne o których mowa w ustawie z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( a więc m.in. zasiłek rodzinny) oraz świadczenie wychowawcze o którym mowa w ustawie z dnia 11.02.2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci ( potocznie nazywane "świadczeniem 500+" ), nie mają wpływu na zakres świadczeń alimentacyjnych. Przepis ten należy interpretować w ten sposób, że w/w świadczenia nie wpływają na zakres obowiązku alimentacyjnego żadnego z rodziców, co oznacza, że fakt otrzymywania tych świadczeń, nie zwalnia żadnego z rodziców od swojej części uczestniczenia w kosztach utrzymania dziecka. Mając powyższe na uwadze, na podstawie cytowanych przepisów, orzeczono jak w pkt I wyroku. O nieuiszczonych kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 102 kpc . Sędzia Agnieszka Pietruszka
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę