III RC 659/14

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2015-08-26
SAOSRodzinneustroje majątkowe małżeńskieWysokarejonowy
rozdzielność majątkowawierzycielmajątek wspólnyegzekucjazasady współżycia społecznegonadużycie prawakodeks rodzinny i opiekuńczynieruchomość

Sąd oddalił powództwo o ustanowienie rozdzielności majątkowej, uznając, że mimo spełnienia przesłanek formalnych, uwzględnienie wniosku byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ze względu na niską kwotę zadłużenia i potencjalnie drastyczne skutki dla małżonków.

Powód, będący wierzycielem jednego z małżonków, wniósł o ustanowienie rozdzielności majątkowej, aby móc skierować egzekucję do nieruchomości stanowiącej majątek wspólny. Sąd uznał, że wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, a egzekucja z majątku osobistego dłużniczki okazała się bezskuteczna. Mimo spełnienia przesłanek formalnych, sąd oddalił powództwo, powołując się na zasady współżycia społecznego (art. 5 k.c.) i wyrok Sądu Najwyższego, uznając, że ustanowienie rozdzielności majątkowej dla tak niskiej kwoty zadłużenia byłoby nadużyciem prawa i zbyt daleko idącym środkiem.

Powód (...) S.A. we W. wniósł o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami B. i Z. Z., ponieważ był ich wierzycielem na podstawie cesji wierzytelności z tytułu niezapłaconych faktur VAT, odsetek i kary umownej. Powód uzyskał tytuł wykonawczy na kwotę 776,54 zł, ale postępowanie egzekucyjne wobec B. Z. okazało się bezskuteczne. Jedynym składnikiem majątku, do którego można by skierować egzekucję, był lokal mieszkalny stanowiący majątek wspólny pozwanych. Powód argumentował, że podział majątku wspólnego jest konieczny do zaspokojenia jego wierzytelności. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując, że zadłużenie jest spłacane w ratach. Sąd ustalił, że małżonkowie pozostają w związku małżeńskim od 1989 roku, a ich majątek wspólny obejmuje lokal mieszkalny. Sąd stwierdził, że wierzytelność powoda jest zasadna i potwierdzona tytułem wykonawczym, a egzekucja z majątku osobistego dłużniczki była bezskuteczna, ponieważ była ona bezrobotna i utrzymywała się z pomocy MOPS. Mimo spełnienia formalnych przesłanek z art. 52 § 1a krio, sąd oddalił powództwo, odwołując się do art. 5 k.c. i zasad współżycia społecznego. Sąd uznał, że ustanowienie przymusowej rozdzielności majątkowej dla tak niskiej kwoty zadłużenia (776,54 zł) byłoby nadużyciem prawa, zbyt daleko idącym środkiem, który mógłby doprowadzić do utraty mieszkania przez oboje małżonków, mimo że tylko jeden z nich był dłużnikiem. Sąd podkreślił, że pozwana podejmowała działania zmierzające do spłaty zadłużenia w miarę swoich możliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wierzyciel może żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej, jeśli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności wymaga podziału majątku wspólnego małżonków.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził, że wierzyciel może żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej, jeśli spełnione są dwie przesłanki: istnienie stwierdzonej tytułem wykonawczym wierzytelności wobec jednego z małżonków oraz uprawdopodobnienie, że zaspokojenie tej wierzytelności wymaga podziału majątku wspólnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strony

NazwaTypRola
(...) S.A. we W.spółkapowód
B. Z.osoba_fizycznapozwana
Z. Z.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

krio art. 52 § § 1a

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej może żądać także wierzyciel jednego z małżonków, jeżeli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Uprawniony nie może wykonywać swego prawa sprzecznie z zasadami współżycia społecznego. Sąd uznał, że ustanowienie rozdzielności majątkowej w tej sprawie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

krio art. 41 § § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Przepis ten dotyczy składników majątku wspólnego, które nie podlegają egzekucji z majątku osobistego dłużnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustanowienie rozdzielności majątkowej byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.) ze względu na niską kwotę zadłużenia i potencjalnie drastyczne skutki dla małżonków. Kwota zadłużenia jest stosunkowo niska w porównaniu do skutków uwzględnienia powództwa. Pozwana podejmuje działania zmierzające do spłaty zadłużenia w miarę swoich możliwości.

Odrzucone argumenty

Powód jest wierzycielem jednego z małżonków na podstawie tytułu wykonawczego. Egzekucja z majątku osobistego dłużniczki okazała się bezskuteczna. Nieruchomość stanowiąca majątek wspólny jest jedynym składnikiem majątku, do którego można skierować egzekucję.

Godne uwagi sformułowania

ustanowienie przymusowej rozdzielności majątkowej między pozwanymi małżonkami byłoby rozstrzygnięciem zbyt daleko idącym uprawniony nie może wykonywać swego prawa sprzecznie z zasadami współżycia społecznego należy dopuścić, w drodze wyjątku, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, możliwość zastosowania przewidzianej wart. 5 k.c. konstrukcji nadużycia prawa

Skład orzekający

Artur Wiśniewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na możliwość odmowy ustanowienia rozdzielności majątkowej na wniosek wierzyciela, jeśli byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowiło nadużycie prawa, nawet przy spełnieniu formalnych przesłanek."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy kwota zadłużenia jest niska, a skutki ustanowienia rozdzielności majątkowej i egzekucji byłyby nieproporcjonalnie dotkliwe dla małżonków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak zasady współżycia społecznego i ochrona rodziny mogą stać ponad formalnymi prawami wierzyciela, nawet przy niskiej kwocie długu. Jest to przykład zastosowania klauzuli generalnej w praktyce.

Nawet wierzyciel nie zawsze wygra: sąd chroni dom przed długiem żony.

Dane finansowe

WPS: 776,54 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III RC 659/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 sierpnia 2015 r. Sąd Rejonowy w Świdnicy III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie : Przewodniczący: SSR Artur Wiśniewski Protokolant: Małgorzata Dobrowolska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2015 roku w Świdnicy sprawy z powództwa (...) S.A. we W. przeciwko B. Z. i Z. Z. o ustanowienie rozdzielności majątkowej oddala powództwo. Sygn. akt III RC 659/14 UZASADNIENIE (...) S.A. z siedzibą we W. wniósł 10 grudnia 2014 roku o ustanowienie rozdzielności majątkowej pozwanych B. i Z. Z. . W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, że jest wierzycielem B. Z. na podstawie cesji wierzytelności z dnia 16.12.2010 roku. Wierzytelność powoda powstała z tytułu niezapłaconych faktur VAT oraz noty odsetkowej za świadczone usługi telekomunikacyjne oraz nałożonej kary umownej za niedotrzymanie warunków umowy. W dniu 21 listopada 2012 roku powód uzyskał tytuł wykonawczy wydany przez Sąd Rejonowy L. (...) VI Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt VI Nc-e 1692953/12 zasadzający od dłużniczki kwotę 776,54 zł. W dniu 11 marca 2013 roku powód złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec B. Z. , które to postepowanie okazało się bezskuteczne. Jedynym składnikiem majątku dłużniczki, do którego powód może skierować egzekucję jest lokal stanowiący odrębną nieruchomość, położony w Ś. przy ul. (...) o powierzchni 46,5 m ( 2) , jednakże lokal ten wchodzi w skald majątku wspólnego dłużniczki i jej małżonka Z. Z. . Dlatego też, zdaniem powoda, konieczne jest podjęcie działań zmierzających do dokonania podziału majątku wspólnego pozwanych, a następnie skierowania egzekucji do udziału dłużniczki B. Z. z w/w nieruchomości, celem jego spieniężenia. Na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 roku pozwani wnieśli o oddalenie powództwa podnosząc, że wierzytelność na rzecz powoda spłacana jest w ratach i do końca roku zadłużenie zostanie spłacone. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: B. i Z. Z. od dnia 29 kwietnia 1989 roku pozostają w związku małżeńskim. W skład ich majątku dorobkowego wchodzi nieruchomość – lokal mieszkalny – położona w Ś. przy ul. (...) , dla której prowadzona jest Księga Wieczysta Nr (...) przez Sąd Rejonowy w Ś. Dowody: - odpis skrócony aktu małżeństwa pozwanych wystawiony przez Kierownika USC w Ś. - k.17, - zawiadomienie Komornika Sądowego przy SR w Ś. I. P. z dnia 01.08.2013r. – k. 16. W dniu 16 grudnia 2010 roku na mocy umowy przelewu wierzytelności telefonia (...) S.A. we W. przeniosła na (...) SA z siedzibą we W. przysługującą jej z tytułu świadczonych usług telekomunikacyjnych wierzytelność wobec B. Z. w kwocie 776,54 zł. Dowody: - nota odsetkowa z dnia 31 sierpnia 2010 roku skierowana przez (...) S.A. do pozwanej – k. 6; - faktury VAT wystawione przez (...) S.A. nr (...) z dnia 06 września 2008 roku, nr (...) z dnia 07 stycznia 2009 roku, nr (...) z dnia 06 lutego 2009 roku, nr (...) z dnia 06 marca 2009 roku, nr (...) z dnia 06 kwietnia 2009 roku, nr (...) z dnia 06 lipca 2009 roku – k. 7-12; - zawiadomienie (...) S.A. o sprzedaży wierzytelności z dnia 16 grudnia 2010 roku – k. 13. Na mocy prawomocnego nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego L. (...) VI Wydział Cywilny z dnia 21 listopada 2012 roku w sprawie sygn. VI Nc-e 1692953/12 nakazano B. Z. aby zapłaciła na rzecz (...) S.A. z siedzibą we W. kwotę 776,54 zł wraz z odsetkami ustawowymi i kosztami procesu. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ustalono, że dłużniczka jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnych stałych świadczeń, utrzymuje się z pomocy MOPS – u i rodziny. Nie ustalono żadnego majątku podlegającego zajęciu i stanowiącego własność dłużniczki. W dniu 11 grudnia 2013 roku komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ś. G. Z. wszczął egzekucję z lokalu mieszkalnego należącego do dłużniczki i jej małżonka Z. Z. , składającego się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki z WC i przedpokoju o powierzchni użytkowej 45,5m 2 położonego w Ś. przy ul. (...) . Dowody: - akta Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ś. G. Z. sygn. Km 2949/13; - zawiadomienie Komornika Sądowego przy SR w Ś. I. P. z dnia 01.08.2013r. – k. 16. W okresie od 14 kwietnia do 30 czerwca 2015 roku pozwana B. Z. na poczet spłaty zadłużenia na rzecz powoda dokonała następujących wpłat: w dniu 14 kwietnia 2015 roku – 100 zł, w dniu 18 maja 2015 roku – 100 zł i w dniu 30 czerwca 2015 roku – 100 zł. Dowody: - pismo Komornika Sądowego przy Sadzie Rejonowym w Ś. G. Z. z dnia 03.07.2015r. – k. 55; - zeznania pozwanej B. Z. – e protokół z dnia 30.06.2015r. – k. 54; W dniu 15 kwietnia 2015 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ś. M. W. na wniosek wierzyciela Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w Ś. wszczął przeciwko B. i Z. Z. postępowanie egzekucyjne z tytułu zaległości czynszowych, przy czym należność główna na dzień 13 maja 2015 roku wynosiła 5 648,08 zł. Dowody: - akta Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ś. M. W. sygn. Km 404/15; - zeznania pozwanego Z. Z. – e protokół z dnia 30.06.2015r. – k. 54; Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 52 § 1a kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ( krio ) ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej może żądać także wierzyciel jednego z małżonków, jeżeli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków. Do uwzględnienia wytoczonego przez wierzyciela powództwa o ustanowienie rozdzielności majątkowej konieczne jest zatem spełnienie dwóch przesłanek: wykazanie istnienia stwierdzonej tytułem wykonawczym wierzytelności w stosunku do jednego z małżonków oraz uprawdopodobnienie, że zaspokojenie tej wierzytelności wymaga podziału majątku wspólnego małżonków. Zaspokojenie wierzytelności przysługującej od jednego z małżonków wymaga dokonania podziału majątku wspólnego wówczas, gdy nie ma możliwości zaspokojenia tej wierzytelności z majątku osobistego dłużnika i składników majątku wspólnego małżonków wymienionych w art. 41 § 2 krio i gdy brak podstaw do poszukiwania zaspokojenia z majątku wspólnego małżonków (brak podstawy do nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową), natomiast możliwe będzie zaspokojenie z udziału w majątku wspólnym małżonków, który w wyniku podziału przypadnie temu z małżonków, który jest dłużnikiem. Przy niekwestionowanym istnieniu takiego tytułu wykonawczego , wskazać należy, że również druga z przesłanek została spełniona. Bez wątpienia bowiem strona powodowa co najmniej uprawdopodobniła, że nie miała możliwości zaspokojenia swoich wierzytelności ze składników majątku pozwanej. Pozwana, jak wynika chociażby z pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ś. I. P. z dnia 01.08.2013r., jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Dokonane zajęcie wierzytelności w Urzędzie Skarbowym pozostaje bez realizacji, bowiem na koncie podatnika brak nadpłaty podatku do przekazania. Dłużniczka nie posiada żadnych stałych świadczeń, a utrzymuje się z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Oceniając żądanie ustanowienia rozdzielności majątkowej , Sąd wziął jednak pod uwagę także zasady współżycia społecznego . Sąd Najwyższy w wyroku z dnia z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. II CSK 387/13 wskazał, iż ,, należy dopuścić, w drodze wyjątku, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, możliwość zastosowania przewidzianej wart. 5 k.c. konstrukcji nadużycia prawa w sprawach, w których wierzyciel jednego z małżonków dochodzi na podstawie 52 § 1a kro w procesie przeciwko obojgu małżonkom ustanowienia między nimi rozdzielności majątkowej.” Sąd uznał , iż w niniejszej sprawie taka wyjątkowa sytuacja ma miejsce. Zgodnie z art. 5 k.c. uprawniony nie może wykonywać swego prawa sprzecznie z zasadami współżycia społecznego. Zdaniem Sądu ustanowienie przymusowej rozdzielności majątkowej między pozwanymi małżonkami byłoby rozstrzygnięciem zbyt daleko idącym biorąc pod uwagę ostateczny cel , do którego zmierza powód tj. uzyskanie kwoty 776,54 zł wraz z należnymi odsetkami i kosztami od pozwanej . Kwota ta jest bowiem stosunkowo niska porównując ją do skutków ewentualnego uwzględnienia powództwa w zakresie małżeńskiego ustroju majątkowego pozwanych . Ponadto ustanowienie rozdzielności majątkowej , następnie dokonanie podziału majątku wspólnego i w konsekwencji egzekucja z lokalu mieszkalnego stanowiącym centrum życiowe pozwanej mogłoby doprowadzić do utraty mieszkania nie tylko przez pozwaną , ale jej męża , który w żaden sposób nie przyczynił się do powstania zadłużenia żony. Zauważyć przy tym należy, że pozwana w ramach swych możliwości zarobkowych podejmuje działania mające na celu spłatę zadłużenie na rzecz powoda, co jednoznacznie wynika z pisma Komornika Sądowego przy Sadzie Rejonowym w Ś. G. Z. z dnia 03.07.2015r. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w wyroku. Z: - odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI