III RC 152/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Szczytnie częściowo uwzględnił powództwo ojca o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w zakresie alimentów, uznając, że żądanie za okres przed październikiem 2023 r. stanowiło nadużycie prawa.
Ojciec dzieci wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w zakresie alimentów na rzecz małoletnich dzieci za okres od stycznia 2021 r. do lipca 2024 r. Argumentował, że przez lata sprawował faktyczną opiekę naprzemienną, ponosząc koszty utrzymania dzieci, co było wynikiem dorozumianej umowy z matką dzieci. Sąd Rejonowy w Szczytnie częściowo uwzględnił powództwo, pozbawiając wykonalności tytuł wykonawczy za okres od stycznia 2021 r. do września 2023 r., uznając żądanie matki za ten okres za nadużycie prawa. W pozostałej części powództwo oddalono, a koszty procesu wzajemnie zniesiono.
Powód K. D. (1) domagał się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego – wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z 22 lutego 2018 r. w sprawie VI RC 1658/17, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 10 czerwca 2024 r. – w całości, za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 lipca 2024 r. Argumentował, że od początku 2020 r. sprawował faktyczną opiekę nad małoletnimi dziećmi (G., K., I.) w formie zbliżonej do pieczy naprzemiennej, ponosząc koszty ich utrzymania, co było wynikiem dorozumianej umowy z matką dzieci, A. W. Matka dzieci wniosła o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy w Szczytnie ustalił, że strony faktycznie stosowały układ opieki naprzemiennej od początku 2020 r. do października 2023 r., podczas którego powód ponosił koszty utrzymania dzieci. Sąd uznał, że żądanie przez matkę dzieci zapłaty zaległych alimentów za okres sprzed października 2023 r. stanowiło nadużycie prawa, biorąc pod uwagę dorozumianą umowę stron i fakt, że matka dzieci pracowała i nie wykazywała problemów finansowych. W związku z tym, sąd pozbawił wykonalności tytuł wykonawczy za okres od 1 stycznia 2021 r. do 30 września 2023 r. W pozostałej części powództwo oddalono, a koszty procesu wzajemnie zniesiono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie zapłaty alimentów za okres sprzed wyraźnego zerwania dorozumianej umowy o opiekę nad małoletnimi (tj. sprzed października 2023 r.) jest nadużyciem prawa ze strony matki dzieci.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że strony przez lata stosowały faktyczną opiekę naprzemienną, a powód ponosił koszty utrzymania dzieci. Matka dzieci nie domagała się zdecydowanie zapłaty alimentów w tym okresie, a dopiero w październiku 2023 r. podjęła kroki prawne. Biorąc pod uwagę dorozumianą umowę i brak problemów finansowych matki, żądanie zapłaty za wcześniejszy okres zostało uznane za nadużycie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
K. D. (1) (w części dotyczącej pozbawienia wykonalności)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. D. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| G. D. | osoba_fizyczna | małoletni pozwany |
| K. D. (2) | osoba_fizyczna | małoletni pozwany |
| I. D. | osoba_fizyczna | małoletni pozwany |
| A. W. | osoba_fizyczna | przedstawicielka ustawowa małoletnich pozwanych |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 840 § §1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, gdy żądanie wierzyciela stanowi nadużycie prawa.
Pomocnicze
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wzajemnego zniesienia kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczna opieka naprzemienna sprawowana przez powoda nad dziećmi od początku 2020 r. Ponosił koszty utrzymania dzieci w okresach ich pobytu u niego. Dorozumiana umowa między stronami dotycząca opieki i kosztów. Żądanie zapłaty alimentów za okres przed październikiem 2023 r. stanowi nadużycie prawa.
Odrzucone argumenty
Żądanie zapłaty alimentów za okres od października 2023 r. w całości (w części oddalonej).
Godne uwagi sformułowania
żądanie zaległych alimentów za okres sprzed wyraźnego zerwania dorozumianej umowy o opiekę nad małoletnimi tj. sprzed października 2023 r., jest nadużyciem prawa ze strony A. W.
Skład orzekający
Jowita Sikorska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nadużycia prawa w kontekście żądania alimentów przy faktycznej opiece naprzemiennej i dorozumianych umowach między rodzicami."
Ograniczenia: Każda sprawa jest oceniana indywidualnie pod kątem konkretnych ustaleń faktycznych dotyczących faktycznej opieki i porozumień między stronami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak faktyczne porozumienia między rodzicami dotyczące opieki nad dziećmi mogą wpływać na obowiązek alimentacyjny, nawet jeśli nie są formalnie uregulowane. Podkreśla znaczenie zasady zakazu nadużycia prawa.
“Czy ojciec musi płacić alimenty, skoro sam opiekował się dziećmi przez lata?”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III RC 152/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2025 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący sędzia Jowita Sikorska Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Ptach po rozpoznaniu na rozprawie 15 kwietnia 2025 roku w S. sprawy z powództwa K. D. (1) przeciwko małoletnim G. D. , K. D. (2) i I. D. reprezentowanym przez przedstawicielkę ustawową A. W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności I. pozbawia wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 22 lutego 2018 r. w sprawie VI RC 1658/17 zaopatrzony 10 czerwca 2024 r. w klauzulę wykonalności do punktu V – wykonalności, w części tj. za okres od 1 stycznia 2021 roku do 30 września 2023 roku odnośnie małoletnich pozwanych G. D. , K. D. (2) i I. D. , II. w pozostałej części powództwo oddala, III. koszty procesu wzajemnie znosi. UZASADNIENIE Powód K. D. (1) wniósł o pozbawienie tytułu wykonawczego – wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z 22 lutego 2018 r. w sprawie VI RC 1658/17 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 10 czerwca 2024 r. – wykonalności, w całości, za okres objęty egzekucją komorniczą to jest za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 lipca 2024 r. Przedstawicielka ustawowa małoletnich pozwanych G. D. , K. D. (2) i I. D. – A. W. wniosła o oddalenie powództwa w całości. Sąd ustalił i zważył co następuje: W wyroku z 22 lutego 2018 r. w sprawie VI RC 1658/17 Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądził na rzecz małoletnich pozwanych G. D. , K. D. (2) i I. D. alimenty w łącznej kwocie po 1500 zł. miesięcznie /odpowiednio po 600, 500 i 400 zł. miesięcznie/. Dnia 10 czerwca 2024 r. wyrokowi w części dotyczącej zasądzenia alimentów została nadana klauzula wykonalności. W wyroku rozwodowym władza rodzicielska nad małoletnimi dziećmi stron została powierzona obojgu rodzicom, zaś miejsce ich pobytu zostało ustalone przy matce, za zgodą stron nie zostały ustalone kontakty ojca z dziećmi. Na początku 2020 r. powód zakończył pracę w Niemczech, wrócił do Polski, nie miał w Polsce żadnego źródła dochodu. Zaproponował byłej żonie opiekę nad małoletnimi w zamian za płacenie alimentów. Matka pozwanych wyraziła zgodę na taki czasowy układ. Strony podpisały w tym przedmiocie ugodę przed mediatorem, która miała obowiązywać przez kilka miesięcy, na podstawie tej ugody strony sprawowały opiekę nad małoletnimi dziećmi w formie zbliżonej do tzw. pieczy naprzemiennej polegającej na tym, że dzieci przebywały u ojca w co drugi weekend i co drugi dzień, później powód i jego partnerka układali harmonogramy opieki nad małoletnimi i przedstawiali je matce pozwanych. Do 2023 roku terminy opieki zmieniały się, początkowo wszystkie dzieci razem przebywały u ojca, następnie częściej przebywał syn, a później częściej młodsza córka. Najstarsza córka G. od czasu rozpoczęcia nauki w szkole średniej tj. od jesieni 2022 r. rzadziej przebywała u ojca, z czasem przestała także nocować, a w ostatnim okresie jej spotkania z ojcem odbywają się w ten sposób, że raz lub dwa razy w miesiącu córka spędza dzień lub popołudnie sama z ojcem. W czasie wakacji dzieci spędzały co drugi tydzień u powoda. W okresach pobytów dzieci pod opieką danego rodzica ten ponosił jego koszty utrzymania, powód kupował dzieciom przede wszystkim rzeczy potrzebne w czasie pobytów u niego, zawoził dzieci na zajęcia pozalekcyjne, zapewniał w czasie weekendów atrakcje. Ponadto przekazywał matce dzieci co kilka miesięcy kwoty od 50-200 zł. do 500-700 zł. Jesienią 2023 r. matka pozwanych zaczęła domagać się od powoda płacenia alimentów w całości. W października 2023 r. napisała smsa żądając wpłat alimentów i wskazując na skierowanie sprawy do komornika. Po pewnym czasie skierowała do powoda pismo będące wezwaniem do zapłaty alimentów. Dopiero w lutym 2024 r. powód przekazał matce pozwanych łącznie kwotę 2500 zł., w kolejnych miesiącach znów płacił po 500-700 zł. Na początku lutego 2024 r. powód wystąpił do tut. Sądu z wnioskiem o zmianę wyroku rozwodowego w zakresie ustalenia miejsca pobytu małoletnich i ustalenia pieczy naprzemiennej oraz wniósł o uchylenie obowiązku alimentacyjnego. Wniosek K. D. (1) , postanowieniem z 12 czerwca 2024 r., w sprawie (...) , został oddalony. Małoletnia G. ma obecnie 17 lat /w grudniu br. skończy 18 lat/, K. ma 12 lat, zaś I. 9 lat. Przedstawicielka ustawowa małoletnich pozwanych 12 lipca 2024 r. złożyła u Komornika wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów na rzecz małoletnich dzieci za okres od 1 października 2023 r. do 31 lipca 2024 r. oraz o egzekucję alimentów bieżących od 1 sierpnia 20 24 r. Komornik przy Sądzie Rejonowym w Szczytnie K. K. w sprawie (...) zawiadomiła dłużnika o wszczęciu egzekucji, wezwała do złożenia wyjaśnień i dokonała zajęcia wynagrodzenia za pracę. Uwzględniając kwoty które powód wpłacił w tym okresie na dzieci Komornik wyliczył zadłużenie na kwotę 7800 zł, odsetki na kwotę 257,40 zł oraz koszty egzekucji i opłat. W kolejnym wniosku złożonym u Komornika tego samego dnia matka wierzycieli rozszerzyła wniosek egzekucyjny wnosząc o ściągnięcie zaległych alimentów za okres od 1 stycznia 2021 r. do 30 września 2023 r. z obliczeń komornika wynika, że kwota zaległych alimentów wynosi 49500 zł plus odsetki oraz koszty egzekucji. Powód od 3 lat pracuje jako żołnierz zawodowy. Jego partnerka M. P. do czerwca 2024 r. pomagała w opiece nad małoletnim, uczestniczyła w odbieraniu i zawożeniu dzieci ze szkół i zajęć pozalekcyjnych. Po złożeniu przez matkę pozwanych tytułu wykonawczego do komornika odmówiła pomocy w dotychczasowej formie. Młodsze dzieci, spędzają czas u ojca jak dotychczas. Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych przez strony do akt, zeznań świadków: J. W. , M. P. k. 173v-175 wyjaśnień stron k. 175177v oraz dokumentów znajdujących się w aktach III Nsm 41/24 oraz III RC 43/24. Sąd zważył co następuje: Powództwo jest częściowo uzasadnione. Bezsporne w sprawie jest, że rodzice małoletnich na początku 2020 r. zawarli na kilka miesięcy umowę odnośnie bezpośredniej opieki powoda nad małoletnimi dziećmi w zamian za niepłacenie przez powoda alimentów. Faktycznie powód tę opiekę sprawował, chociaż na przestrzeni do października 2023 r. dzieci przebywały z różną częstotliwością u ojca. Umowa między stronami po okresie obowiązywania w sposób dorozumiany została przedłużona /żadna ze stron jej nie wypowiedziała, ani nie została przez strony przedłużona ustanie lub pisemnie/. Między rodzicami małoletnich nie było ustalonej formalnej tzw. pieczy naprzemiennej /opieki współdzielonej/, jednak faktycznie taka miała miejsce, nawet jeśli nie była ona sprawowana dokładnie „pół na pół”. Z zeznań świadków, wyjaśnień stron, korespondencji sms-owej między stronami, przedstawionymi do akt harmonogramami pobytów dzieci u każdego z rodziców, wynika, że dzieci w ostatnich latach bardzo często przebywały pod opieką ojca, nierzadko co drugie popołudnie, przy czym w ubiegłym roku częściej u ojca nocowała córka I. , a w tym roku częściej syn, dzieci nocowały u ojca także w 2 weekendy w miesiącu. Spotkania najstarszej córki z ojcem od jesieni 2022 r. były zdecydowanie rzadsze, szczególnie w ostatnim okresie. G. jest nastolatką, która już decyduje o sobie, nie wymaga także nieustannej osobistej opieki rodziców. Z pobytami dzieci pod opieką ojca wiązało się ponoszenie kosztów ich utrzymania, zarówno związanych z zapewnieniem dzieciom posiłków, odbieraniem ze szkoły i zajęć pozalekcyjnych, odwożeniem do domu, zapewnieniem rozrywek, a także ponoszeniem kosztów związanych z eksploatacją mediów w mieszkaniu, w którym przebywały dzieci w danym dniu. Matka pozwanych nie domagała się w żaden zdecydowany sposób zapłaty alimentów w tym okresie. Dopiero kroki w tym kierunku podjęła w październiku 2023 r. żądając od pozwanego zapłaty alimentów, wskazując na podjęcie działań prawnych w przypadku niedogadania się w tym przedmiocie, a także wskazując na konkretne wydatki związane z utrzymaniem dzieci, w tym koszy aparatu ortodontycznego. Z przedstawionych dowodów nie wynika, aby matka pozwanych borykała się z problemem kosztów utrzymania dzieci w okresie od 2020 do 2023 r., matka pozwanych pracowała cały czas w tym okresie w rodzinnej firmie transportowej i zarabiała ok. 8,5 tyś zł. miesięcznie. Ponadto dysponując wyrokiem zasądzającym alimenty, w każdej chwili mogła go skierować do komornika. Strony do jesieni 2023 r. w sposób polubowny dzielił się opieką nad dziećmi, a także kosztami ich utrzymania. Sporadyczna opieka powoda nad najstarszą córką wynikała nie ze złej woli powoda, ale z wieku najstarszej córki i braku potrzeby do tak częstych kontaktów z ojcem, jak młodsze rodzeństwo. Nie da się dokładnie ustalić „kwotowo” udziału powoda w utrzymaniu małoletnich, zapewne nie był on dokładnie taki sam jak matki dzieci, nie mniej jednak powód w dużej mierze, także przy pomocy swojej partnerki, angażował się osobistymi staraniami w utrzymanie małoletnich. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy domaganie się za okres sprzed wyraźnego zerwania dorozumianej umowy o opiekę nad małoletnimi tj. sprzed października 2023 r., zapłaty zaległych alimentów, jest nadużyciem prawa ze strony A. W. . Natomiast powód wezwany do płacenia alimentów powinien z tego się wywiązywać, dlatego sąd za okres od października 2023 roku powództwo oddalił. Z tych względów na podstawie art. 840§1 pkt 2 Kpc sąd orzekł jak w punktach I i II wyroku. O kosztach procesu orzeczono w oparciu o przepis art. 100 Kpc .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI