III RC 15/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo o zasądzenie alimentów od dziadków ojczystych zostało wniesione przez przedstawicielkę ustawową małoletnich dzieci, B.-L. S. i R.-E. S., z kwotami po 500 zł i 450 zł miesięcznie. Uzasadnieniem była niemożność uzyskania alimentów od ojca dzieci, którego egzekucja okazała się bezskuteczna, oraz trudna sytuacja materialna matki. Pozwani dziadkowie, H. S. i S. S., wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc własny niedostatek, niskie emerytury i problemy zdrowotne, które uniemożliwiają im samodzielne zaspokojenie podstawowych potrzeb. Sąd Rejonowy w Łodzi, analizując stan faktyczny, ustalił, że ojciec dzieci nie płaci alimentów, a postępowanie egzekucyjne jest bezskuteczne. Matka dzieci pracuje jako pielęgniarka, zarabiając około 2500 zł netto miesięcznie, ale jej wydatki (rata kredytu, rachunki, dojazdy, wyżywienie) znacznie przewyższają dochody, mimo otrzymywania świadczenia wychowawczego na córkę. Sąd uznał, że dzieci nie pozostają w niedostatku, mają zapewnione warunki bytowe i edukacyjne, choć ich matka ma trudności finansowe. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że pozwani dziadkowie, w wieku 70 i 77 lat, pobierają niskie emerytury (900 zł i ok. 1195 zł), są schorowani i wymagają opieki oraz wsparcia finansowego od własnych dzieci. Ich dochody nie pozwalają na zaspokojenie ich własnych usprawiedliwionych potrzeb, a tym bardziej na alimentowanie wnuków. Sąd podkreślił, że obowiązek alimentacyjny dziadków powstaje tylko w sytuacji, gdy osoba zobowiązana w bliższej kolejności (rodzice) nie jest w stanie zaspokoić potrzeb lub gdy uzyskanie środków jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, a uprawniony znajduje się w niedostatku. W tej sprawie, mimo trudnej sytuacji matki, dziadkowie sami znajdowali się w sytuacji zbliżonej do niedostatku, co wykluczało nałożenie na nich obowiązku alimentacyjnego. Powództwo zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie przesłanek powstania obowiązku alimentacyjnego dziadków i oceny niedostatku.
Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej i zdrowotnej pozwanych oraz oceny sytuacji dzieci.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sytuacji, gdy ojciec dzieci nie płaci alimentów, a matka ma trudności finansowe, powstaje obowiązek alimentacyjny dziadków wobec wnuków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek alimentacyjny dziadków powstaje tylko wtedy, gdy osoba zobowiązana w bliższej kolejności (rodzice) nie jest w stanie zaspokoić potrzeb lub gdy uzyskanie środków jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, a uprawniony znajduje się w niedostatku. W tym przypadku dziadkowie sami znajdowali się w sytuacji zbliżonej do niedostatku.
Uzasadnienie
Sąd analizował przesłanki powstania obowiązku alimentacyjnego dziadków wobec wnuków, wskazując na art. 132 k.r.o. Kluczowe było ustalenie, że dziadkowie, mimo wieku i problemów zdrowotnych, sami wymagają wsparcia finansowego od swoich dzieci i nie są w stanie ponosić dodatkowych kosztów utrzymania wnuków, co wykluczało nałożenie na nich obowiązku alimentacyjnego.
Czy dzieci, których matka ma trudności finansowe, ale zapewnia im podstawowe potrzeby i warunki bytowe, znajdują się w niedostatku uzasadniającym zasądzenie alimentów od dziadków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dzieci nie pozostają w niedostatku, jeśli mają zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, edukacyjne i zdrowotne, nawet jeśli matka ma trudności finansowe.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że małoletni powodowie mieli zapewnione warunki bytowe, wyżywienie, edukację (choć z pewnymi potrzebami przyszłymi, jak korepetycje) oraz opiekę zdrowotną. Mimo że matka ponosiła wysokie koszty i miała deficyt budżetowy, dzieci nie były pozbawione podstawowych środków do życia, co wykluczało uznanie ich za pozostające w niedostatku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy małoletnich powodów |
| B. – L. S. | osoba_fizyczna | małoletni powód |
| R. - E. S. | osoba_fizyczna | małoletnia powódka |
| H. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| S. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. S. (2) | osoba_fizyczna | ojciec małoletnich powodów |
Przepisy (5)
Główne
k.r.o. art. 132
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności (dziadków) powstaje tylko wtedy, gdy osoba zobowiązana w bliższej kolejności (rodzice) nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, a uprawniony znajduje się w niedostatku.
k.r.o. art. 133 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Konieczna przesłanka w przypadku powstania obowiązku alimentacyjnego dziadków względem wnuków jest znajdowanie się uprawnionych w niedostatku.
Pomocnicze
k.r.o. art. 129 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem.
k.r.o. art. 129 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Jeżeli kilku krewnych w tym samym stopniu jest zobowiązanych w dalszej kolejności, obowiązek alimentacyjny obciąża ich w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym.
k.r.o. art. 135 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Matka wypełnia swój obowiązek alimentacyjny także poprzez osobiste starania o utrzymanie i wychowanie dzieci.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwani (dziadkowie) znajdują się w niedostatku i sami wymagają wsparcia finansowego. • Dochody pozwanych (emerytury) są niskie i nie pozwalają na zaspokojenie ich własnych usprawiedliwionych potrzeb. • Pozwani są w podeszłym wieku i schorowani, wymagają opieki i pomocy od swoich dzieci. • Dzieci (wnuki) nie znajdują się w niedostatku, mimo trudnej sytuacji finansowej matki.
Odrzucone argumenty
Ojciec dzieci nie płaci alimentów, a egzekucja jest bezskuteczna. • Matka dzieci ma trudności finansowe i wysokie wydatki, które przewyższają jej dochody. • Potrzeby małoletnich dzieci są znaczne (edukacja, zdrowie, wypoczynek).
Godne uwagi sformułowania
Uzyskanie na czas alimentów od ojca małoletnich jako zobowiązanego w bliższej kolejności jest niemożliwe lub co najmniej połączone z nadmiernymi trudnościami. • Niewątpliwie potrzeby małoletnich powodów są duże. • Nie można przyjąć, iż powodowie pozostają w niedostatku. • Pozwani natomiast nie uczestniczą w życiu wnuków. Nie dokładają się do ich utrzymania. • Pozwani, gdyby nie wsparcie finansowe i fizyczne ze strony własnych dzieci, nie byliby w stanie zaspokajać swych potrzeb związanych z zakupem leków, opłacaniem rachunków domowych, dojazdami do lekarzy, zakupywaniem żywności.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przesłanek powstania obowiązku alimentacyjnego dziadków i oceny niedostatku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji materialnej i zdrowotnej pozwanych oraz oceny sytuacji dzieci.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność sytuacji rodzinnych i finansowych, gdzie obowiązek alimentacyjny jest rozpatrywany w kontekście niedostatku zarówno uprawnionych, jak i zobowiązanych, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.
“Czy dziadkowie zawsze muszą płacić alimenty na wnuki, gdy rodzice zawodzą? Sąd odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 10 800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.