III RC 117/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził alimenty od tymczasowo aresztowanego ojca na rzecz małoletnich dzieci, uznając jego zawinioną utratę możliwości zarobkowych.
Przedstawicielka ustawowa małoletnich wniosła o zasądzenie alimentów od ojca, który przebywał w areszcie i miał problemy z prawem. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, wskazując na brak środków do życia. Sąd, po ograniczeniu żądania, zasądził alimenty w kwocie po 400 zł miesięcznie na każde dziecko, uznając, że pozwany zawinił utratę możliwości zarobkowych i powinien ponosić odpowiedzialność.
Przedstawicielka ustawowa małoletnich powodów S. O. i D. M. O. domagała się zasądzenia alimentów od pozwanego K. O. w kwocie 600 zł na S. O. i 500 zł na D. O. miesięcznie. Wskazała na trudną sytuację materialną rodziny, zasiłek w wysokości 118 zł na dziecko, wysokie koszty wynajmu mieszkania (950-1000 zł) oraz bieżące wydatki na dzieci (900 zł). Pozwany, który przebywał w areszcie, wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że nie ma majątku ani pracy, a po wyjściu z aresztu będzie osobą bezdomną. Na rozprawie żądanie zostało ograniczone do 400 zł miesięcznie na każde dziecko. Sąd ustalił, że rodzice zawarli rozdzielność majątkową, a pozwany w przeszłości pracował za granicą, ale utracił pracę z powodu pobytu w zakładzie karnym. Po powrocie do Polski pozwany został tymczasowo aresztowany. Matka dzieci, z wykształceniem podstawowym, zajmuje się wychowaniem i dowożeniem dzieci do szkoły, ponosząc koszty paliwa i utrzymania mieszkania. Sąd zasądził alimenty w kwocie po 400 zł miesięcznie na każde dziecko, uznając, że pozwany zawinił utratę możliwości zarobkowych, a zasądzone kwoty mieszczą się w jego potencjalnych możliwościach zarobkowych po opuszczeniu aresztu. Postępowanie w pozostałym zakresie umorzono, a o kosztach orzeczono na korzyść powodów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli pozbawiony możliwości zarobkowania, o ile utrata tych możliwości nastąpiła z jego winy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany zawinił utratę możliwości zarobkowych poprzez podejmowanie działalności przestępczej i pobyt w zakładzie karnym, co wyłącza możliwość nieuwzględnienia powództwa z powodu braku dochodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie alimentów
Strona wygrywająca
powodowie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. O. | osoba_fizyczna | powód |
| D. M. O. | osoba_fizyczna | powód |
| K. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. O. | osoba_fizyczna | przedstawicielka ustawowa powodów |
Przepisy (9)
Główne
k.r.o. art. 133 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie.
k.r.o. art. 135 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.
k.r.o. art. 135 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Wykonanie obowiązku alimentacyjnego może polegać także na osobistych staraniach o utrzymanie lub wychowanie dziecka.
Pomocnicze
k.r.o. art. 136
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Jeżeli zobowiązany bez ważnego powodu zrzekł się prawa majątkowego, dopuścił do jego utraty albo zrzekł się zatrudnienia lub zmienił je na mniej zyskowne, nie uwzględnia się tej zmiany przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych.
k.p.c. art. 244 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez kompetentne organy korzystają z domniemania prawdziwości.
k.p.c. art. 355 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umarza postępowanie w przypadku cofnięcia pozwu.
k.p.c. art. 203 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew może być cofnięty w całości lub w części.
k.p.c. art. 333 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może z urzędu nadać wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.
u.k.s.c. art. 100 § 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd może zwolnić stronę od ponoszenia kosztów sądowych, jeżeli ich poniesienie byłoby połączone z uszczerbkiem dla utrzymania siebie lub rodziny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci. Usprawiedliwione potrzeby małoletnich dzieci. Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Zawiniona utrata możliwości zarobkowych przez pozwanego. Zasady współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Brak możliwości zarobkowych pozwanego z powodu tymczasowego aresztowania. Brak majątku pozwanego.
Godne uwagi sformułowania
Podejmując się działalności przestępczej pozwany doprowadził do sytuacji, w której się obecnie znajduje z własnej winy. Pozwany doprowadzając ze swej winy do utraty możliwości zarobkowych nie może równocześnie żądać w tym zakresie ochrony przed Sądem, bowiem pozostawało by to w sprzeczności z ogólnie przyjętymi zasadami współżycia społecznego. Nie można zatem wykluczyć dopuszczalności zastosowania wyżej powołanego przepisu również do sytuacji jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, czyli wówczas, gdy osoba, która była już zobowiązana do świadczeń alimentacyjnych dopuściła do zawinionej utraty dobrze płatnej pracy za granicą, która umożliwiała ponoszenie bieżących opłat związanych z utrzymaniem domu.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie obowiązku alimentacyjnego w przypadku tymczasowego aresztowania i zawinionej utraty możliwości zarobkowych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy utrata możliwości zarobkowych jest zawiniona przez zobowiązanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd podchodzi do obowiązku alimentacyjnego w ekstremalnych sytuacjach życiowych, takich jak tymczasowe aresztowanie i przeszłość kryminalna, podkreślając odpowiedzialność rodzicielską.
“Aresztowany ojciec musi płacić alimenty? Sąd wyjaśnia, kiedy zawiniona utrata pracy nie zwalnia z obowiązku.”
Dane finansowe
WPS: 13 200 PLN
alimenty: 400 PLN
alimenty: 400 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III RC 117/16 UZASADNIENIE Przedstawicielka ustawowa małoletnich powodów S. O. i D. M. O. wniosła o zasądzenie na rzecz małoletnich alimentów od pozwanego K. O. w wysokości 600 zł miesięcznie na rzecz S. O. i 500 zł miesięcznie na rzecz D. O. . W uzasadnieniu podała, że przed wyjazdem w 2010 r. do (...) pozwany nigdy nie podejmował się legalnej pracy, a nawet działał w świecie przestępczym. W czasie pobytu w (...) pracował i utrzymywał dom, jednakże przebywał też w tamtejszym zakładzie karnym. Po powrocie do Polski, w dniu 25 marca 2016 r. pozwany został tymczasowo aresztowany. Przedstawicielka ustawowa wskazała, że utrzymuje rodzinę z zasiłku w wysokości 118 zł na dziecko. Miesięczne wydatki związane z wynajmowaniem mieszkania wynoszą ok. 950 - 1000 złotych. Początkowo opłaty te były pokrywane z oszczędności uzyskanych z pracy w (...) , jednak obecnie wymienione środki wyczerpały się. Przedstawicielka ustawowa małoletnich powodów pozostaje zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna. Bieżące koszty wynikające z potrzeb dzieci (m. in. ubrania, jedzenie) wymieniona oszacowała na kwotę 900 złotych miesięcznie. Dodatkowo ponosi ona koszt związany z dowożeniem dzieci samochodem z miejscowości D. do S. . Pozwany K. O. wniósł o oddalenie powództwa. Podał, że obecnie przebywa w (...) , nie ma żadnego majątku, a od momentu powrotu do Polski był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Podniósł, że po opuszczeniu aresztu będzie osobą bezdomną, z małą szansą na znalezienie pracy. W związku z tym nie jest w stanie płacić alimentów na rzecz swoich małoletnich dzieci. Dodatkowo pozwany wskazał, że jeszcze na przełomie marca i kwietnia 2016 r. miał z żoną oszczędności w kwocie ok. 4000 złotych, kosztowny telewizor i telefon oraz samochód. Przyznał, że w przeszłości dopuszczał się kradzieży, z których utrzymywał rodzinę. Na rozprawie dnia 22 czerwca 2016 r. przedstawicielka ustawowa powodów ograniczyła żądanie do kwot po 400 zł miesięcznie na każde dziecko. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Małoletnia S. O. urodziła się (...) , małoletni D. O. urodził się (...) . (dowody: odpisy aktów urodzenia dzieci k. 7-8) Rodzice małoletnich są małżeństwem. W dniu 13 lipca 2007 r. zawarli majątkową umowę małżeńską, na podstawie której ustanowili rozdzielność majątkową jako ustrój obowiązujący w ich małżeństwie od daty jego zawarcia. (dowód: umowa z dnia 13.07.2007 r., rep. A nr 5143/2007, k. 30) W latach 2010-2015 wymienieni razem z dziećmi przebywali na terenie (...) . K. O. podjął się stałej pracy, dzięki czemu ponosił wszelkie opłaty związane z utrzymaniem domu. Matka małoletnich podejmowała się prac dorywczych, takich jak sprzątanie. Za uzyskiwane pieniądze kupowała m. in. artykuły spożywcze. Pozwany przebywał w zakładzie karnym w (...) , w związku z czym utracił pracę. (bezsporne) Jeszcze w (...) w dniu (...) pomiędzy małżonkami została orzeczona separacja. (dowód: orzeczenie Wojewody O. H. z dnia 18.11.2014 r., k. 31-32) Po powrocie do Polski małżonkowie zamieszkali w miejscowości D. , gdzie wynajęli dom. Utrzymywali się z oszczędności uzyskanych z pracy w (...) oraz ze sprzedanych ruchomości, które nabyli przebywając za granicą. W dniu 25 marca 2016 r. pozwany K. O. został tymczasowo aresztowany i do chwili obecnej przebywa w (...) w S. . (bezsporne) M. O. ma wykształcenie podstawowe, nie pracuje, zajmuje się wychowaniem małoletnich powodów. Dzieci są zdrowe. Dotychczas utrzymywała je z oszczędności, które jednak obecnie skończyły się. W związku z tym, że dzieci są w wieku szkolnym (...) , a w pobliżu domu nie ma przystanku autobusowego, matka dowozi je z D. do S. , ponosząc koszt zakupu paliwa. W związku z tym, że rodzina zamieszkuje na stancji, przedstawicielka ustawowa powodów opłaca czynsz w wysokości 600 złotych oraz ponosi opłaty związane z utrzymaniem mieszkania w kwocie ok. 400 złotych. M. O. pobiera na małoletnich powodów zasiłek rodzinny w wysokości po 118 zł miesięcznie. We wrześniu 2016 r. otrzyma dodatek do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości po 100 zł na każde z dzieci. Wymieniona otrzymuje także świadczenia w ramach programu 500+. (dowód: decyzja z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, znak SR.4700.2.710.2016, k. 9) Pozwany K. O. od 25 marca 2016 r. do chwili obecnej przebywa w (...) w S. . Przed zatrzymaniem nie pracował. Wymieniony posiada pojazd mechaniczny marki I. i nie ma innego majątku. Poza małoletnimi powodami pozwany nie ma nikogo na utrzymaniu. (bezsporne) Sąd zważył co następuje: Roszczenie małoletnich powodów, po ograniczeniu żądania przez ich przedstawicielkę ustawową, zasługiwało na uwzględnienie w całości. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd oparł rozstrzygnięcie na dowodach przedłożonych przez stronę powodową w postaci dokumentów urzędowych, które zostały sporządzone w przepisanej formie i przez kompetentne organy, dlatego korzystają z domniemania prawdziwości ( art. 244 k.p.c. ) i z tego względu Sąd dał im wiarę oraz na bezspornych twierdzeniach stron. Zgodnie z art. 133 § 1 k.r.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba, że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Art. 135 k.r.o. stanowi, iż zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, może polegać także, w całości lub części na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie. Z powyższego przepisu wynika, że oboje rodzice mają obowiązek utrzymywania małoletniego dziecka, przy czym obecnie M. O. wypełnia ten obowiązek głównie własnymi staraniami o ich utrzymanie i wychowanie. Małoletnia S. O. ma (...) lat, a małoletni D. O. (...) lat. Ich potrzeby są przeciętnymi potrzebami dzieci w wieku szkolnym. Dodatkowo jednak dochodzą koszty dojazdów do S. na zajęcia szkolne przez 5 dni w tygodniu. Choć koszt zakupu paliwa w wysokości 500 złotych podany przez przedstawicielkę ustawową powodów jest zawyżony, z pewnością ponosi ona co najmniej połowę wymienionej kwoty na ten cel. Przede wszystkim jednak M. O. jest obowiązana do bieżącego regulowania czynszu i opłat związanych z utrzymaniem mieszkania w łącznej wysokości ok. 1000 zł. Pozwany ma obecnie (...) lat. Od dnia 25 marca 2016 r. przebywa w (...) w S. , gdzie jest tymczasowo aresztowany. Choć kwestia odpowiedzialności karnej pozwanego pozostaje nierozstrzygnięta, należy zauważyć, że w pismach procesowych w niniejszej sprawie kilkukrotnie przyznawał, że dopuścił się kradzieży. Wymieniony przebywał również w zakładzie karnym na terenie (...) . Podejmując się działalności przestępczej pozwany doprowadził do sytuacji, w której się obecnie znajduje z własnej winy. Dlatego też powoływanie się przez w/w, na okoliczność pobytu w (...) i brak osiągania dochodów, nie może stanowić przyczyny nieuwzględnienia powództwa. Pozwany doprowadzając ze swej winy do utraty możliwości zarobkowych nie może równocześnie żądać w tym zakresie ochrony przed Sądem, bowiem pozostawało by to w sprzeczności z ogólnie przyjętymi zasadami współżycia społecznego. Zauważyć należy, iż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 136 k.r.o. , jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat przed sądowym dochodzeniem świadczeń alimentacyjnych osoba, która była już do tych świadczeń zobowiązana, bez ważnego powodu zrzekła się prawa majątkowego lub w inny sposób dopuściła do jego utraty albo jeżeli zrzekła się zatrudnienia lub zmieniła je na mniej zyskowne, nie uwzględnia się wynikłej stąd zmiany przy ustalaniu zakresu świadczeń alimentacyjnych. Nie można zatem wykluczyć dopuszczalności zastosowania wyżej powołanego przepisu również do sytuacji jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, czyli wówczas, gdy osoba, która była już zobowiązana do świadczeń alimentacyjnych dopuściła do zawinionej utraty dobrze płatnej pracy za granicą, która umożliwiała ponoszenie bieżących opłat związanych z utrzymaniem domu. Małoletni powodowie są jedynymi osobami pozostającymi na utrzymaniu pozwanego i kwota przeznaczona na ich utrzymanie nie może być symboliczna. W ocenie Sądu zasądzone kwoty po 400 zł mieszczą się w możliwościach zarobkowych oraz majątkowych pozwanego, który po opuszczeniu (...) może podjąć się pracy, która pozwoli mu nie tylko na utrzymanie siebie, ale także zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb małoletnich dzieci. Zdaniem Sądu łączna kwota 800 zł miesięcznie pozwoli na pokrycie kosztów związanych z ich wyżywieniem, ubiorem, zakupem przyborów szkolnych, a także części kosztów związanych z zapewnieniem im mieszkania. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 133§1 i art.135§1 i §2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego Sąd orzekł jak w punkcie I. W pozostałym zakresie Sąd na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. i 203 § 1 k.p.c. umorzył postępowanie wobec częściowego cofnięcia powództwa przez przedstawicielkę ustawową małoletnich powodów. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 100 ust.2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , mając na względzie, że ich poniesienie przez pozwanego byłoby połączone z uszczerbkiem dla małoletnich powodów, uprawnionych do zaspokajania ich usprawiedliwionych potrzeb. W pkt IV na podstawie art. 333 §1 pkt 1 k.p.c. Sąd orzekł o rygorze natychmiastowej wykonalności rozstrzygnięcia zawartego w pkt I. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) S. , dnia 18 lipca 2016 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI