III RC 893/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy ustanowił rozdzielność majątkową między małżonkami z dniem 7 lipca 2012 r. z powodu faktycznej separacji i braku możliwości współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym.
Powód K. P. (1) wniósł o ustanowienie rozdzielności majątkowej z dniem 7 lipca 2012 r., wskazując na faktyczną separację od tej daty, brak kontaktu i niemożność wspólnego zarządzania majątkiem. Pozwana K. P. (2) wniosła o oddalenie powództwa. Sąd ustalił, że strony od 6 lipca 2012 r. nie mieszkają razem, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a powód ma zakaz kontaktowania się z żoną i dziećmi. Sąd uznał te okoliczności za ważne powody do ustanowienia rozdzielności majątkowej, oddalając argumenty pozwanej dotyczące podziału majątku i zasad współżycia społecznego, które należą do odrębnego postępowania.
Sąd Rejonowy w Głogowie, Wydział III Rodzinny i Nieletnich, rozpatrzył sprawę z powództwa K. P. (1) przeciwko K. P. (2) o ustanowienie rozdzielności majątkowej. Powód domagał się ustanowienia rozdzielności z dniem 7 lipca 2012 r., argumentując, że od tej daty strony pozostają w faktycznej separacji, nie kontaktują się i nie podejmują wspólnych decyzji dotyczących majątku. Związek małżeński zawarli w 2008 r., mają dwoje małoletnich dzieci. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, powołując się na art. 5 Kodeksu cywilnego. Sąd ustalił, że strony od 6 lipca 2012 r. nie mieszkają razem, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a powód ma zakaz kontaktowania się z żoną i dziećmi na mocy postanowienia prokuratury. Sąd uznał te fakty za wystarczające "ważne powody" do ustanowienia rozdzielności majątkowej zgodnie z art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, stwierdzając, że dalsze trwanie wspólności majątkowej naruszałoby interesy stron. Rozdzielność została ustanowiona z dniem wskazanym w pozwie, tj. 7 lipca 2012 r. Sąd oddalił argumenty pozwanej, wskazując, że kwestie podziału majątku wspólnego, długów czy nakładów należą do odrębnego postępowania o podział majątku, a nie do sprawy o ustanowienie rozdzielności. Sąd orzekł również, że każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, nie obciążając pozwanej kosztami ze względu na jej trudną sytuację materialną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, faktyczna separacja małżonków, która uniemożliwia im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, stanowi ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że od momentu faktycznej separacji, gdy małżonkowie nie mieszkają razem, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego i nie kontaktują się, nie wykonują obowiązków wynikających z art. 36 § 1 k.r.o. W takiej sytuacji dalsze trwanie wspólności majątkowej narusza interesy małżonków, co uzasadnia ustanowienie rozdzielności majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
ustanowienie rozdzielności majątkowej
Strona wygrywająca
K. P. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| K. P. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.r.i.o. art. 52 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej.
k.r.i.o. art. 52 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.
Pomocnicze
k.r.i.o. art. 36 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i zobowiązaniach obciążający majątek wspólny.
k.r.i.o. art. 41 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku wspólnego małżonków, jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka. Brak takiej zgody wyłącza możliwość zaspokajania roszczeń z majątku wspólnego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na naruszenie przepisów prawa cywilnego, jeżeli naruszający działał w celu pokrzywdzenia osoby trzeciej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczna separacja małżonków od lipca 2012 r. Brak kontaktu między małżonkami. Niemożność wspólnego zarządzania majątkiem. Zakaz kontaktowania się z żoną i dziećmi na mocy postanowienia prokuratury.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanej dotyczące podziału majątku wspólnego i zasad współżycia społecznego jako podstawy do oddalenia powództwa.
Godne uwagi sformułowania
Ważne powody rozumie się wytworzenie takiej sytuacji, która w konkretnych okolicznościach faktycznych powoduje, że dalsze trwanie wspólności majątkowej między małżonkami pociąga za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków. Ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną nie oznacza, że powód w ten sposób uwolni się od długów, które za jego zgodą zostały zaciągnięte nawet po dacie ustalenia rozdzielności majątkowej. Kwestie te tj. jakie składniki majątku przypadną stronom, kogo obciążają długi powstałe w czasie małżeństwa i przed nim w okresie konkubinatu, jakie czynili oni nakłady z majątków osobistych na majątek wspólny oraz osobisty drugiego z małżonków oraz z majątku wspólnego na osobiste, rozstrzygane mogą być przede wszystkim w postępowaniu o podział majątku wspólnego, a także innych postępowaniach o prawa majątkowe.
Skład orzekający
Małgorzata Witkowska – Szabłykin
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną w przypadku faktycznej separacji i braku możliwości współdziałania w zarządzie majątkiem."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i nie rozstrzyga kwestii podziału majątku ani odpowiedzialności za długi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o rozdzielności majątkowej w sytuacji głębokiego kryzysu małżeństwa, co jest częstym problemem. Pokazuje też, jak sąd rozgranicza postępowanie o ustanowienie rozdzielności od postępowania o podział majątku.
“Rozdzielność majątkowa z datą wsteczną – kiedy sąd może ją ustanowić?”
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III.RC 893/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy w Głogowie Wydział III Rodzinny i Nieletnich w następującym w składzie: Przewodniczący: SSR Małgorzata Witkowska – Szabłykin Ławnicy : ---------------- Protokolant : sekretarz sądowy Patrycja Baranowska na rozprawie dnia 21 lutego 2013 r. w G. sprawy z powództwa K. P. (1) przeciwko K. P. (2) o ustanowienie rozdzielności majątkowej I. ustanawia rozdzielność majątkową pomiędzy powodem K. P. (1) oraz pozwaną K. P. (2) zd F. , którzy zawarli związek małżeński w dniu 16.08.2008r. w J. , nr aktu małżeństwa (...) , z dniem 07 lipca 2012r., II. orzec, że każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt III RC 893 / 12 UZASADNIENIE Powód, K. P. (1) w pozwie wniesionym w dniu 29 października 2012 r. domagał się ustanowienia rozdzielności majątkowej pomiędzy nim a pozwaną K. P. (2) z dniem 07 lipca 2012 r. W uzasadnieniu podał, iż związek małżeński z pozwaną zawarł w dniu 16 sierpnia 2008 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w G. . Ze związku tego posiadają dwoje małoletnich dzieci – J. i M. P. . Strony nie zawierały umów majątkowych małżeńskich . Od dnia 07 lipca 2012 r pozwany wyprowadził się ze wspólnego miejsca zamieszkania stron i od tego czasu pozostają w faktycznej separacji, nie kontaktują się ze sobą w żadnych sprawach czy to organizacyjnych czy też dotyczących opieki nad dziećmi. Nie podejmują jakichkolwiek decyzji dotyczących zarządu majątkiem wspólnym , w tym spłaty wspólnych zobowiązań. Strony pozostają w konflikcie ,równolegle prowadzone sąd dwa postępowania o zasądzenie alimentów na rzecz małoletnich dzieci w wydziale Rodzinnym Sądu Rejonowego w Głogowie oraz o czyn z art. 207 par 1 k.k. przez Prokuraturę Rejonową w Głogowie . Na podstawie nieprawomocnego postanowienia Prokuratora powodowi nakazano opuszczenie wspólnego lokalu i zakazano kontaktów z pozwaną , co wyklucza w najbliższej przyszłości jakiejkolwiek formy uzgadnia niania spraw związanych z zarządem wspólnym majątkiem. W odpowiedzi na pozew, pozwana na rozprawie w dnu 21 lutego 2013 r., wniosła o jego oddalenie na podstawie art. 5 kodeksu cywilnego . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód K. P. (1) i pozwana K. P. (2) zawarli związek małżeński dnia 16 sierpnia 2008 r w J. . Z tego związku posiadają dwoje małoletnich dzieci : J. P. i M. P. . Od 06 lipca 2012 r strony nie mieszkają razem, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego , nie rozmawiają ze sobą. Opiekę nad małoletnimi przejęła pozwana. Powód ma zakaz kontaktowania się z żoną oraz małoletnimi dziećmi. Dowód: - odpis zupełny aktu małżeństwa – k. 5 akt, - postanowienie z dnia 25.09.2012 r, sygn. akt II Cz 567 /12 k. 8 - 10 akt, - przesłuchanie powoda k. 67-68 akt, - przesłuchanie pozwanej k. 67 -68 akt, - postanowienie o oddaniu pod dozór Policji i zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonymi, nakazie opuszczania lokalu zajmowanego z pokrzywdzonymi z dnia 08.10.2012 r Prokuratury Rejonowej w Głogowie , k. 13 – 14 akt, Sąd Rejonowy w Głogowie postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2012 r w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia zasądził od K. P. (1) na rzecz mał. J. P. alimenty w wysokości po 500,00 zł miesięcznie oraz na rzecz M. P. alimenty w wysokości po 400,00 zł miesięcznie. - postanowienie z dnia 21.08.2012 r , sygn. akt III RC 639/12 k. 65-66 akt, W 2010 r. powód wraz z pozwanym zaciągnęli kredyt na kwotę 220 000,00 zł na zakup mieszkania plus 50 000,00 zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów wykończenia, miesięczna rata wynosi 850,00 zł. , 70 zł tytułem ubezpieczenia oraz 350,00 zł tytułem spłaty drugiego kredytu. Innych zadłużeń strony nie posiadają. Nigdy nie prowadzili działalności gospodarczej. Żaden z Komorników przy Sądzie Rejonowym w Głogowie nie prowadzi wobec stron postępowań egzekucyjnych. Przed Sądem Okręgowym w Legnicy toczy się postępowanie o rozwód pomiędzy stronami, termin rozprawy wyznaczony został na dzień 27 lutego 2012 r. Dowód: - przesłuchanie powoda – k. 67 -68 akt, - przesłuchanie pozwanej – 67 – 68 akt, - pisma komorników Sądowych przy SR w Głogowie k. 38 – 42, 62 akt. Sąd zważył, co następuje: Powództwo w całości zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ( dalej: k.r.i.o. ), z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Wedle zaś § 2 powołanego przepisu rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu. W sprawie o roszczenie określone w art. 52 k.r.o. decydujące znaczenie mają zatem kwestie czysto majątkowe i możliwość porozumienia małżonków w sprawach związanych z zarządem ich majątkiem. Ocena ważnych powodów, o których mowa w przytoczonym przepisie musi być dokonywana w odniesieniu do innych przepisów dotyczących małżeństwa, a w szczególności do art. 36 § 1 k.r.o. , zgodnie z którym oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i zobowiązaniach obciążający majątek wspólny. Przez ważne powody rozumie się wytworzenie takiej sytuacji, która w konkretnych okolicznościach faktycznych powoduje, że dalsze trwanie wspólności majątkowej między małżonkami pociąga za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków. Także sytuacja, w których jedno z małżonków ma podstawy do domagania się rozwodu tj. nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, stanowi dostateczny powód żądania przez niego ustanowienia rozdzielności majątkowej. Ważnym powodem jest też faktyczna separacja małżonków, uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, a także okoliczności, których źródła tkwią w rozdźwiękach między małżonkami natury osobistej, stwarzających taką sytuację, że wykonywanie przez każdego z małżonków zarządu ich wspólnym majątkiem jest niemożliwe lub w znacznym stopniu utrudnione ( por. wyrok SN z dnia 13 stycznia 2000 r., II CKN 1070/98, wyrok SN z dnia 6 listopada 1972 r., III CRN 250/72). Z kolei ustanowienie rozdzielności majątkowej z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa jest uzasadnione w razie długotrwałej separacji faktycznej małżonków. Znaczenie straciła, w przypadku małżeństw zawartych po dniu 20 stycznia 2005 r. okoliczność, iż ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą, niż wytoczenie powództwa, mogłoby doprowadzić do pokrzywdzenia wierzycieli. Zgodnie bowiem z treścią art. 41 § 1 k.r.i.o. , w brzemieniu obowiązującym od w/w dnia, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku wspólnego małżonków, jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka. Co oznacza, że brak takiej zgody wyłącza możliwość zaspokajania roszczeń z majątku wspólnego małżonków. Udzielenie zaś jej niesie taką konsekwencję, że wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego małżonków, do którego wchodzą po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, także udziały w przedmiotach należących dotychczas do majątku wspólnego. Z ustaleń dokonanych przez Sąd w toku postępowania na podstawie dowodu z przesłuchania stron oraz przedstawionych przez strony dokumentów, wynika, iż od dnia 06 lipca 2012 r. strony zaprzestały współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym majątkiem. Pozwana wraz z dziećmi mieszka w mieszkaniu stron, a pozwany u swoich rodziców. Powód opłaca rachunki za mieszkanie oraz raty kredytu, płaci zasądzone w postępowaniu o zabezpieczenie alimenty na rzecz małoletnich dzieci. Na mocy postanowienie o oddaniu pod dozór Policji i zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonymi, nakazie opuszczania lokalu zajmowanego z pokrzywdzonymi z dnia 08.10.2012 r Prokuratury Rejonowej w Głogowie powód K. P. (1) nie kontaktuje się z żoną oraz małoletnimi dziećmi, nie rozmawiają ze sobą. Zaczęli tym samym prowadzić odrębne gospodarstwa domowe, pozostając w faktycznej separacji. Mając więc powyższe na względzie, stwierdzić należy , iż co najmniej od lipca 2012 r . strony nie wykonują obowiązków wynikających z art. 36 § 1 k.r.o. W aspekcie stosunków majątkowych małżeństwo K. P. (1) oraz K. P. (2) od tego czasu nie funkcjonuje. Nie jest zatem uzasadnione od tego momentu utrzymywanie w tym małżeństwie wspólności ustawowej. Podnoszone zaś przez pozwaną argumenty za oddaleniem powództwa wobec powyższego uznać należało za chybione. Wynika bowiem z nich, iż w ocenie pozwanej przedmiotem niniejszej sprawy jest podział majątku wspólnego, powstałego w czasie ich małżeństwa a także zasady współżycia społecznego. Tymczasem kwestie te tj. jakie składniki majątku przypadną stronom, kogo obciążają długi powstałe w czasie małżeństwa i przed nim w okresie konkubinatu, jakie czynili oni nakłady z majątków osobistych na majątek wspólny oraz osobisty drugiego z małżonków oraz z majątku wspólnego na osobiste, rozstrzygane mogą być przede wszystkim w postępowaniu o podział majątku wspólnego, a także innych postępowaniach o prawa majątkowe. Właściwym zaś do wydania orzeczenia w tym przedmiocie będzie Wydział Cywilny Sądu Rejonowego, a nie Wydział Rodzinny i Nieletnich. Skutkiem bowiem niniejszego orzeczenia o ustanowieniu rozdzielności jest tylko ustanie ustroju bezudziałowej wspólności majątku małżeńskiego i powstanie ustroju rozdzielności majątkowej. Przy czym nawet rozstrzygnięcie w takiej kwestii, jak określenie wysokości udziałów w powstałym majątku wspólnym, nie następuje w niniejszym postępowaniu. Ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym można żądać bowiem albo w sprawie o podział majątku wspólnego, toczącej się według przepisów o postępowaniu nieprocesowym, albo w odrębnym procesie, ale też przed Sądem Rejonowym, w Wydziałem Cywilnym. Ujmując innymi słowy powyższe, ustanowienie przez Sąd rozdzielności majątkowej z datą wsteczną nie oznacza, że powód w ten sposób uwolni się od długów, które za jego zgodą zostały zaciągnięte nawet po dacie ustalenia rozdzielności majątkowej. W konsekwencji, mając na uwadze całość powyższego uznać należało, że podnoszone przez pozwaną argumenty za oddaleniem powództwa nie odnosiły się do istoty sprawy o ustanowienie rozdzielności majątkowej, a okoliczności faktyczne przyznane przez pozwaną w toku postępowania tj. iż od dnia 06 lipca 2012 r. strony prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, potwierdzają istnienie ważnych powodów w rozumieniu art. 52 § 1 k.r.o. do ustanowienia tej rozdzielności. Wskazać należy, że Sąd dokonał ustanowienia rozdzielności majątkowej od wskazanego w pozwie, tj.od dnia 07 lipca 2012 r., a więc od czasu gdy strony nie zamieszkiwały już razem i nie prowadziły wspólnego zarządu wspólnym majątkiem. Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych przepisów, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Z uwagi na fakt, iż pozwana nie pracuje i jest obecnie w trudnej sytuacji materialnej, Sąd na podstawie art.102 k.p.c nie obciążył jej kosztami .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI