III RC 11/21

Sąd Rejonowy w ChełmnieChełmno2022-05-31
SAOSRodzinnealimentyŚredniarejonowy
alimentyjurysdykcja krajowaBrexitIrlandia Północnaprawo rodzinnepostanowienieodrzucenie pozwu

Sąd Rejonowy w Chełmnie odrzucił pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego z powodu braku jurysdykcji krajowej, gdyż pozwani zamieszkują w Irlandii Północnej.

Powód G.R. wniósł o uchylenie obowiązku alimentacyjnego wobec pozwanych D.R. i K.R., podając ich polskie adresy. Pozwani poinformowali jednak, że od lat mieszkają w Irlandii Północnej. Sąd Rejonowy w Chełmnie, po analizie przepisów k.p.c. i braku zastosowania prawa UE po Brexicie, stwierdził brak jurysdykcji krajowej do rozpoznania sprawy i odrzucił pozew.

Powód G.R. złożył pozew o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, wskazując polskie adresy pozwanych D.R. i K.R. Pozwani, odpowiadając na pozew, poinformowali Sąd, że od wielu lat mieszkają w Irlandii Północnej. Sąd Rejonowy w Chełmnie, rozpatrując sprawę, w pierwszej kolejności zbadał kwestię swojej jurysdykcji krajowej. Z uwagi na fakt, że Wielka Brytania (w tym Irlandia Północna) nie jest już członkiem Unii Europejskiej, nie mogły mieć zastosowania przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 dotyczące jurysdykcji w sprawach alimentacyjnych. Zgodnie z art. 1103 k.p.c., jurysdykcja krajowa w sprawach procesowych przysługuje, gdy pozwany ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce. Choć art. 1103³ k.p.c. rozszerza jurysdykcję w sprawach o alimenty, gdy powód jest uprawnionym zamieszkującym w Polsce, niniejsza sprawa dotyczyła ustalenia wygaśnięcia obowiązku, a powód nie był uprawnionym do alimentów. W związku z brakiem jurysdykcji krajowej, Sąd Rejonowy w Chełmnie odrzucił pozew na podstawie art. 1099 § 1 k.p.c. Kosztami sądowymi w zakresie wydatków obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie sądy nie posiadają jurysdykcji krajowej w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził brak jurysdykcji krajowej, ponieważ pozwani zamieszkują w Irlandii Północnej, która po Brexicie nie jest już państwem członkowskim UE. Nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009. Zgodnie z art. 1103 k.p.c., jurysdykcja krajowa w sprawach procesowych zależy od miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce, a wyjątki (art. 1103³ k.p.c.) nie miały zastosowania w tej konkretnej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie pozwu

Strony

NazwaTypRola
G. R.osoba_fizycznapowód
D. R.osoba_fizycznapozwany
K. R.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 1099 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Brak jurysdykcji krajowej stanowi przyczynę nieważności postępowania i skutkuje odrzuceniem pozwu.

k.p.c. art. 1103

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólna zasada jurysdykcji krajowej w sprawach procesowych - pozwany ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1099 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1103³ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sprawy o alimenty oraz o roszczenia związane z ustaleniem pochodzenia dziecka należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy powodem jest uprawniony, który ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Sąd może w uzasadnionych wypadkach obciążyć Skarb Państwa kosztami sądowymi.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony zwrot kosztów procesu na rzecz przeciwnika, mimo oddalenia powództwa lub apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwani zamieszkują poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w państwie niebędącym członkiem UE.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozpoznając każdą sprawę jest obowiązany przede wszystkim do stwierdzenia, czy sądy polskie mają jurysdykcję do rozpoznania konkretnej sprawy (jurysdykcja krajowa). Brak jurysdykcji krajowej Sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy, a jej brak stanowi przyczynę nieważności postępowania. W dacie wniesienia powództwa w niniejszej sprawie, t. j. 21 stycznia 2021 r., państwo to nie było już państwem członkowskim Unii Europejskiej, jak również upłynął już okres przejściowy...

Skład orzekający

Sławomir Lewandowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie braku jurysdykcji krajowej polskich sądów w sprawach alimentacyjnych po Brexicie, gdy pozwani zamieszkują poza UE."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji po Brexicie i braku zastosowania przepisów UE. Interpretacja art. 1103 i 1103³ k.p.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje Brexitu dla jurysdykcji sądów w sprawach rodzinnych, co jest istotne dla prawników i osób z kontaktami międzynarodowymi.

Brexit i alimenty: Czy polskie sądy nadal mają jurysdykcję, gdy dłużnik mieszka w Wielkiej Brytanii?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z uzasadnieniem Sygn. akt III RC 11/21 POSTANOWIENIE Dnia 31 maja 2022 r. Sąd Rejonowy w Chełmnie Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia Sławomir Lewandowski Protokolant: ----------------------------------- po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. w Chełmnie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa G. R. przeciwko D. R. i K. R. o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego postanawia 1. odrzucić pozew. 2. kosztami sądowymi w zakresie poniesionych wydatków obciążyć Skarb Państwa. Sygn. akt III RC 11/21 UZASADNIENIE Powód G. R. w pozwie z dnia 21 stycznia 2021 r., skierowanym przeciwko pozwanym D. R. i K. R. wniósł m. in. o uchylenie obowiązku alimentacyjnego, nałożonego na niego wyrokiem Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 21 lutego 2008 r. i o wzajemne zniesienie kosztów procesu, podając adresy zamieszkania pozwanych na terenie Polski. (k. 2 – 5). Pozwani D. R. i K. R. w nadesłanych – w odpowiedzi na pozew - wiadomościach e-mail poinformowali Sąd, że „zrzekają się” alimentów, wskazując swoje adresy zamieszkania znajdujące się na terenie Irlandii Północnej. W kolejnych wiadomościach e-mail pozwani potwierdzili, iż zamieszkują na terenie Irlandii Północnej i że ten pobyt trwa od dnia wyjazdu w do Irlandii Północnej dniu 21 lutego 2007 r. ich matki, która - jako małoletnie dzieci – zabrała ich wówczas ze sobą. (k. 28, 29, 39, 40 i 65 – 69). Sąd zważył, co następuje. Sąd rozpoznając każdą sprawę jest obowiązany przede wszystkim do stwierdzenia, czy sądy polskie mają jurysdykcję do rozpoznania konkretnej sprawy (jurysdykcja krajowa). Brak jurysdykcji krajowej Sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy, a jej brak stanowi przyczynę nieważności postępowania ( art. 1099 § 1 i § 2 k. p. c. ). Jak wynika z informacji przedstawionych przez obu pozwanych, zamieszkują oni na terenie Irlandii Północnej, będącej częścią Wielkiej Brytanii, a właściwie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. W dacie wniesienia powództwa w niniejszej sprawie, t. j. 21 stycznia 2021 r., państwo to nie było już państwem członkowskim Unii Europejskiej, jak również upłynął już okres przejściowy, w którym możliwe było stosowanie w obrocie prawnym z tym państwem prawa Unii Europejskiej. Tym samym w niniejszej sprawie nie mogą znaleźć zastosowania regulacje Rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych, których zastosowanie mogłoby spowodować - w pewnych przypadkach - nabycie jurysdykcji przez sądy polskie w sprawach o obniżenie alimentów, ich uchylenie lub o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, w których strona pozwana ma miejsce zamieszkania (a właściwie - zwykłe miejsce pobytu) w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Ogólna zasada jurysdykcji krajowej w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu procesowym, a takim postępowaniem jest niniejsza sprawa, stanowi - zgodnie z art. 1103 k. p. c. – że sprawy rozpoznawane w procesie należą do jurysdykcji krajowej, jeżeli pozwany ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu albo siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej. Dodatkowo - w myśl art. 1103 3 § 1 k. p. c. - sprawy o alimenty oraz sprawy o roszczenia związane z ustaleniem pochodzenia dziecka należą do jurysdykcji krajowej także wtedy, gdy powodem jest uprawniony, który ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej. W niniejszej sprawie pozwani mają miejsce zamieszkania na terenie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Niniejsza sprawa nie jest sprawą o alimenty, a sprawą o ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego, a nawet gdyby ją zakwalifikować do tego rodzaju spraw to powodem w niniejszej sprawie nie jest uprawniony do alimentów, mający miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie występuje brak jurysdykcji krajowej, to jest brak uprawnienia sądów polskich do rozpoznania niniejszej sprawy, co skutkuje – zgodnie z art. 1099 § 1 k. p. c. – odrzuceniem pozwu, o czym Sąd orzekł w punkcie 1 postanowienia. W punkcie 2 postanowienia Sąd – w myśl art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2022, poz. 1125 z późn. zm.) w zw. z art. 102 k. p. c. – kosztami sądowymi w zakresie wydatków (kosztami tłumaczenia dokumentów z języka polskiego na język angielski, co jest wymagane przy dokonywaniu doręczeń dokumentów w trybie konwencji haskiej z dnia 15 listopada 1965 r. o doręczaniu za granicą dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych lub handlowych) obciążył Skarb Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI