Orzeczenie · 2025-04-15

III PZP 7/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-04-15
SNPracyprawo pracyWysokanajwyższy
funkcjonariusz służby więziennejkoszty sądowezwolnienie od opłatsąd pracyzasada równego traktowaniauposażeniestosunek służbowystosunek pracy

Zagadnienie prawne przedstawione Sądowi Najwyższemu dotyczyło tego, czy funkcjonariusz służby więziennej, wnosząc pozew do sądu pracy w sprawach dotyczących uposażenia, powinien być traktowany na równi z pracownikiem i korzystać z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów, stwierdził, że funkcjonariusz służby więziennej nie jest pracownikiem w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy. Ponadto, mimo że sprawy dotyczące roszczeń funkcjonariuszy są rozpoznawane przez sądy pracy na mocy art. 220 ustawy o Służbie Więziennej, nie są one uznawane za sprawy z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Roszczenia te wynikają ze stosunku służbowego, a nie stosunku pracy, a ich podstawą są przepisy szczególne, a nie Kodeks pracy. W związku z tym, funkcjonariusz nie jest uprawniony do zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który dotyczy wyłącznie pracowników. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące zwolnień od kosztów sądowych należy interpretować ściśle.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie statusu prawnego funkcjonariuszy służby więziennej w kontekście kosztów sądowych w sprawach rozpoznawanych przez sądy pracy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służby więziennej i ich roszczeń o uposażenie/nierówne traktowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy funkcjonariusz służby więziennej, wnosząc pozew do sądu pracy w sprawach dotyczących uposażenia, korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych przewidzianego dla pracownika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, funkcjonariusz służby więziennej nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Funkcjonariusz służby więziennej nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, a sprawa o roszczenie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania, mimo rozpoznawania jej przez sąd pracy, nie jest sprawą z zakresu prawa pracy w rozumieniu procesowym. Przepisy o zwolnieniu od kosztów sądowych należy interpretować ściśle.

Czy sprawa o roszczenie funkcjonariusza służby więziennej z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, rozpoznawana przez sąd pracy, jest 'sprawą z zakresu prawa pracy' w rozumieniu art. 476 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, mimo że sprawa jest rozpoznawana przez sąd pracy, nie jest ona uznawana za sprawę z zakresu prawa pracy w rozumieniu procesowym.

Uzasadnienie

Roszczenie funkcjonariusza wynika ze stosunku służbowego, a nie stosunku pracy, a jego podstawą są przepisy szczególne, a nie Kodeks pracy. Przepis art. 220 ustawy o Służbie Więziennej ma charakter procesowy i określa właściwość sądu, ale nie zmienia materialnoprawnego charakteru sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchwała

Strony

NazwaTypRola
P.J.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Areszt Śledczy w H.organ_państwowypozwany

Przepisy (13)

Główne

u.S.W. art. 220

Ustawa o Służbie Więziennej

Określa właściwość sądu pracy do rozpoznawania sporów o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy.

u.k.s.s.c. art. 96 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwolnienie pracownika od kosztów sądowych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja pracownika.

k.p.c. art. 130^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zwrot pozwu w przypadku nieuiszczenia opłaty.

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przedstawienie zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.

k.p.c. art. 476 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja spraw z zakresu prawa pracy.

k.p.c. art. 476 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Definicja pracownika na potrzeby postępowania odrębnego w sprawach z zakresu prawa pracy.

u.k.s.s.c. art. 13

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Ustalanie opłaty od pozwu.

u.k.s.s.c. art. 35 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Opłaty w sprawach z zakresu prawa pracy.

u.w.n.p.UE art. 13

Ustawa o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania

Prawo do odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania.

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Ochrona dóbr osobistych.

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

Ochrona dóbr osobistych.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność deliktowa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Funkcjonariusz służby więziennej nie jest pracownikiem w rozumieniu art. 2 k.p. • Sprawa o roszczenie funkcjonariusza o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania nie jest sprawą z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 k.p.c. • Przepisy o zwolnieniu od kosztów sądowych należy interpretować ściśle.

Odrzucone argumenty

Funkcjonariusz służby więziennej powinien być traktowany na równi z pracownikiem w sprawach o uposażenie rozpoznawanych przez sąd pracy. • Przepis art. 220 ustawy o Służbie Więziennej, przekazując sprawy do sądu pracy, czyni je sprawami z zakresu prawa pracy. • Brak przepisu o opłacie w konkretnym akcie prawnym jest równoważny brakowi opłaty.

Godne uwagi sformułowania

Funkcjonariusz służby więziennej [...] nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. • Nie budzi żadnych wątpliwości, że osoby zatrudnione w ramach niepracowniczych stosunków służbowych, w tym funkcjonariusze Służby Więziennej, nie są pracownikami w rozumieniu art. 2 k.p. • Przepis art. 220 u.s.w. ma wyłącznie charakter normy procesowej, określającej właściwość sądów pracy we wskazanych rodzajach spraw. Natomiast z mocy takiej normy sprawy w niej określone nie stają się sprawami z zakresu prawa pracy w znaczeniu materialnym.

Skład orzekający

Renata Żywicka

przewodniczący-sprawozdawca

Leszek Bielecki

członek

Jarosław Sobutka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie statusu prawnego funkcjonariuszy służby więziennej w kontekście kosztów sądowych w sprawach rozpoznawanych przez sądy pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służby więziennej i ich roszczeń o uposażenie/nierówne traktowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla funkcjonariuszy służb mundurowych i ich prawa do zwolnienia od kosztów sądowych, co jest istotne dla wielu osób.

Funkcjonariuszu, czy wiesz, że nie jesteś pracownikiem? Sąd Najwyższy rozstrzyga o Twoich opłatach sądowych.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst